بازار پنهان «لایک و ویو»؛ از فریب الگوریتمها تا گردش مالی میلیاردی
در حاشیه فضای دیجیتال، بازاری شکل گرفته که به خرید و فروش «لایک»، «ویو» و «کامنت» اختصاص دارد؛ بازاری که با وعدههای وسوسهانگیز کسب درآمد، کاربران را هدف قرار میدهد.
نسیمآنلاین: ماجرا اغلب با یک پیام در پیامرسانها آغاز میشود؛ پیشنهادی برای کسب درآمد از طریق افزایش لایک و بازدید در پلتفرمهایی مانند آپارات و یوتیوب. برخی حتی وعده درآمد دلاری میدهند؛ موضوعی که در بسیاری موارد با ریسک کلاهبرداری همراه است. با این حال، خرید و فروش تعاملات در شبکههای اجتماعی به یک بازار واقعی و گسترده در جهان تبدیل شده است.
در این میان، «مزارع کلیک» یا «مزارع ویو» نقش کلیدی دارند؛ مراکزی که با استفاده از صدها یا هزاران گوشی یا حساب کاربری جعلی، بهصورت مصنوعی آمار بازدید، لایک و کامنت را افزایش میدهند. هدف این فعالیتها، فریب الگوریتمها و افزایش دیدهشدن محتواست؛ اقدامی که برخلاف قوانین پلتفرمها بوده و در صورت شناسایی، میتواند به مسدود شدن حسابها منجر شود.
این مزارع معمولاً با اجرای همزمان ویدئوها یا استفاده از حسابهای جعلی برای ثبت تعامل، آمار ساختگی ایجاد میکنند. در سالهای اخیر نیز از هوش مصنوعی برای شبیهسازی رفتار کاربران واقعی استفاده میشود تا این فعالیتها طبیعیتر به نظر برسد.
بخش عمده این مراکز در کشورهایی مانند چین، هند و جنوب شرق آسیا فعالیت دارند و درآمد برخی از آنها به هزاران دلار در روز میرسد. برای پنهانسازی تراکنشها نیز اغلب از رمزارزها استفاده میشود. با این حال، خریداران این خدمات با خطراتی مانند مسدود شدن حساب یا بیاعتمادی مخاطبان مواجه هستند.
در ایران نیز اگرچه گزارشی رسمی از وجود مزارع کلیک منتشر نشده، اما بازار خرید و فروش لایک و ویو از طریق برخی سایتهای واسط فعال است. این خدمات معمولاً بهصورت بستههای هزارتایی ارائه میشود؛ بهطور مثال جذب هزار دنبالکننده، افزایش بازدید، لایک یا حتی ارائه کامنت و زمان تماشای ویدئو با قیمتهای مشخص در دسترس است. در برخی موارد، خدماتی مانند «واچتایم» یا کامنتهای تصادفی با هزینههای بالاتری عرضه میشود.
در سطح جهانی نیز قیمت این خدمات مشخص است؛ بهطور میانگین هر هزار لایک در اینستاگرام حدود ۱.۳ یورو، هر هزار بازدید در یوتیوب یا پلتفرمهای مشابه حدود ۲ یورو و هر هزار بازدید در تیکتاک کمتر از ۰.۹ یورو قیمت دارد. همچنین هزینه جذب هزار دنبالکننده در اینستاگرام حدود ۴.۳ یورو برآورد میشود، هرچند این ارقام بسته به ارائهدهنده خدمات متغیر است.
بررسیها نشان میدهد گردش مالی این بازار در سالهای اخیر رشد قابلتوجهی داشته و به دهها میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که با توجه به انجام بخشی از تراکنشها از طریق رمزارزها، احتمالاً بیش از آمارهای رسمی است.
با وجود جذابیت ظاهری این بازار، استفاده از روشهای مصنوعی برای افزایش تعامل، علاوه بر خطرات فنی، میتواند به اعتبار تولیدکنندگان محتوا نیز آسیب جدی وارد کند.
