راهآهن شلمچه - بصره؛ نقطه عطف روابط ایران و عراق
راهآهن شلمچه – بصره میتواند نقطه عطفی در تجارت ایران و عراق باشد. اما تکمیل این خط ریلی بهطور مداوم به عقب انداخته می شود.
نسیم آنلاین ؛ هومن باقری: ایران با هفتکشور مرز زمینی دارد که طولانیترین مرز زمینی ایران با کشور عراق است. پس از سقوط صدام، ایران و عراق به دلیل مناسبات فرهنگی و مذهبی مشترک روابط حسنهای را با یکدیگر برقرار کردند. لزوم روابط بلندمدت دو کشور ایران و عراق انتخاب و ایجاد زیرساخت مناسب بهمنظور بهبود روابط سیاسی- اقتصادی و تسهیل عبور و مرور مردم ایران به عراق و بالعکس است. در پی تحقق این الزامات رئیسجمهور ایران در اسفندماه سال 97 سفری دیپلماتیک را به عراق داشتند. یکی از وعدههایی که رئیسجمهور ایران داده، احداث راهآهن شلمچه بصره بود.
راهآهن بهترین شیوه حملونقل
حملونقل ریلی یکی از راههای جابهجایی بار و مسافر است که عمدتاً برای مسافتهای طولانی و بارهایی با حجم بالا استفاده میشود. بخشی از مزایای این حملونقل عبارتاند از:
1-بهینگی در مصرف انرژی: گازوئیل و بنزین بهعنوان اصلیترین سوخت بخش حملونقل زمینی است. آمار بانک جهانی حاکی از آن است که میزان مصرف سوخت درراه آهن برای حملونقل هر هزار تن بار برابر 7.6 لیتر و در حملونقل جادهای برابر با 33 لیتر است؛ به همین شکل به ازای جابهجایی هر هزار تن بار توسط حملونقل ریلی 30 لیتر صرفهجویی در مصرف سوخت میشود.
2- به دلیل اشغال کم اراضی و درنتیجه نابودی کمتر زیستگاهها و دارا بودن آلودگی کمتر نسبت به سایر روشهای حملونقل، حملونقل ریلی به «حملونقل سبز» نیز معروف است.
3- اشتغالزایی: حملونقل ریلی ازجمله بخشهایی که است که علاوه بر ایجاد اشتغال در واحدهای صنعتی، در یک دوره بلندمدت مشاغل خدماتی متنوعی را ایجاد میکند؛ برای مثال بهطور متوسط ساخت و بهرهبرداری هر واگن مسافربری برای 15 نفر در یک دوره 30 ساله ایجاد اشتغال میکند.
4- راحتی و آسایش در سفر: امکانات مثالزدنی از قبیل وسایل خواب، سرویس، پذیرایی در داخل رستوران و کوپه و نظافت، سیستم تهویه مطبوع، روشنایی و نیز تأمین امنیت خانوادهها در طول سفر با حملونقل ریلی وجود دارد.
5- توانایی و ظرفیت بالا در جابهجایی بار و مسافر: توانایی حمل بار در هر قطار باری برابر با 60 کفی و در حمل مسافر برابر با 17 اتوبوس است؛ برای مثال اگر فقط در مسیر تهران- مشهد تمام قطارها توقف کنند برای جبران این توقف باید بیش از 400 اتوبوس در روز در این مسیر بیوقفه حرکت کنند.
رد پای راهآهن شلمچه- بصره در اقتصاد ایران
مصطفی مطورزاده، نماینده، مردم خرمشهر در مجلس با بیان اینکه احداث راهآهن شلمچه- بصره اقتصاد ایران شکوفاتر از همیشه خواهد شد گفت : که این اتصال ایران را به بازارهای اروپا خواهد رساند. یکی از اقدامات تحقق شعار سال 97، حمایت از کالای ایرانی، است. افزایش صادرات به همسایه بهویژه کشور عراق که 95 درصد از نیاز خود را وارد میکند؛ میتواند ایران را هرچه بیشتر به تحقق این شعار نزدیک کند. طبق آخرین آماری که در سال 96 انتشار یافت؛ کشور عراق پس از چین و امارات متحده عربی سومین بازار صادراتی ایران بوده، بهطوریکه 13 میلیون تن کالا به ارزش 6.4 میلیارد دلار از ایران به عراق صادرشده. هر چه صادرات ایران بیشتر باشد، تولید نیز بیشتر و به طبع آن اقتصاد نیز پویاتر خواهد شد. برای اتصال به عراق نیاز به ساخت یک پل بر روی اروند و 32 کیلومتر خط آهن از شلمچه تا بصره است ؛ در پی این اتصال ایران بهواسطه عراق به سوریه و کشورهای شرق مدیترانه متصل میشود. هنگامیکه ایران به کشورهای شرق مدیترانه متصل شود علاوه برافزایش سهولت در صادرات به قطب حملونقل بار از آسیای میانه به اروپا تبدیل خواهد شد.
راهآهن شلمچه- بصره وعدهای که هشت سال در صف انتظار
در سال 90 پروژه ساخت راهآهن شلمچه- بصره کلید خورد که در ابتدا از خرمشهر تا شلمچه به طول 17 کیلومتر ساخته شد ولی باقیمانده آن هنوز در صف انتظار برای ساخت است. سعید رسولی عضو هیئت راهآهن جمهوری اسلام ایران گفت تمام اعتبار موردنیاز برای اجرای این پروژه 400 میلیارد تومان است که طی مذاکرات انجامشده بین شرکت راهآهن و بنیاد مستضعفین مقرر شد 60 درصد از اعتبار موردنیاز به عهده بنیاد و 40 درصد بقیه به عهده شرکت راهآهن باشد. مدیرکل راهآهن جنوب عنوان کرد ایران مقدمات ساخت پل 700 متری بر روی رودخانه اروند را فراهم کرده ولی عراق هنوز به تعهد خود در قبال ساخت راهآهن اقدامی انجام نداده است. رئیسجمهور در سفر اسفند 97 به کشور عراق و مذاکره با نخستوزیر این کشور وعده ساخت راهآهن شلمچه- بصره را داد ولی متأسفانه این وعده نیز مانند سایر وعدهها هنوز جامه عمل نپوشیده است. عراق به دلیل وجود جنگهای داخلی بسیاری از زیرساختهایش را ازدستداده و توانایی انجام این پروژه را ندارد؛ به همین دلیل وزیر حملونقل این کشور اعلام کرد که عراق ساخت راهآهن 32 کیلومتری شلمچه- بصره را بهصورت BOT واگذار میکند، اگر ایران ساخت این راهآهن را قبول کند طبق قرارداد BOT میتواند به مدت 25 سال درآمد حاصل از این خط آهن را بهرهبرداری کند. بااینهمه اظهارات از افراد مختلف هنوز دلیل اجرایی نشدن این پروژه در هالهای از ابهام قرار دارد.
