روزشمار وعده اجرای مالیات بر فعالیتهای اختلالزا
مالیات بر عایدی سرمایه در حالی در دولت و مجلس همزمان در قالب طرح و لایحه در حال بررسی است که طبق آخرین وعدهها قرار است در مهرماه از سوی دولت به مجلس تقدیم شود.
مالیات بر عایدی سرمایه بهعنوان نظام جدید مالیاتی در کشور در فرآیند بررسی و چکشکاری در دولت قرار دارد. این نظام جدید مالیاتی همانطور که از عنوانش مشخص است، قرار است با هدف مقابله با سوداگری بازارهای بالقوه برای ورود سوداگران و دلالان اجرا شود.
بر اساس آنچه که از سوی مسوولان ذیربط اعلام شده است، مالیات بر عایدی سرمایه به طور کلی سازوکار مالیاتی را در حوزههای املاک، طلا، ارز و خودرو تدوین میکند؛ البته ظاهرا پیشنویس اولیه در این خصوص آماده و از سوی سازمان امور مالیاتی کشور به وزارت اقتصاد نیز ارائه شده است.
اما مالیات بر عایدی سرمایه از حدود دو سال پیش مطرح است که همچون بسیاری از طرحها و لوایح بررسی آن در مجلس فراز و نشیبهای زیادی داشت. ابتدا مالیات بر عایدی در قالب طرح در مجلس مطرح شد؛ اما دولت با این توجیه که یک قانون پختهتر در حوزه اعمال بر عواید ناشی از سرمایه داشته باشد، مجلس را متقاعد کرد تا این طرح در دستور کار صحن قرار نگیرد.
همزمان دولت نیز تدوین لایحه مالیات بر عایدی سرمایه را در دستور کار قرار داد و در این زمینه طبق آخرین وعدهای که از سوی سازمان مالیاتی اعلام شده، قرار است لایحه مالیات بر عایدی در مهرماه به مجلس تقدیم شود.
آخرین وعدهای که در زمینه ارائه لایحه مالیات بر عایدی از سوی دولت به مجلس اعلام شده، از سوی وزیر اقتصاد بود که در مرداد امسال با حضور در کمیسیون اقتصادی مجلس از ارائه این لایحه به مجلس تا پایان مهرماه خبر داده بود.
وزیر اقتصاد و دارایی که در آن جلسه از مالیات بر عایدی سرمایه تحت عنوان «فعالیتهای اختلالزا» یاد کرده بود، گفته بود: «افرادی که به این سمت میروند، اقتصاد کشور را با مشکل مواجه میکنند؛ لذا لایحه اخذ مالیات از فعالیتهای اختلالزا آماده شده و پس از بررسی نهایی در دولت ارسال میشود که پیشبینی میشود که تا پایان مهر ماه به مجلس ارسال شود.»
البته طرحها و لوایح مختلف و مهمی در مجلس وجود داشتند و دارند که باوجود مهم بودن در صف طویل دستور کار صحن علنی مجلس شورای اسلامی قرار گرفتهاند و نهتنها پس از ماهها که سالها پس از ارائه از سوی دولت در دستور کار قرار گرفته است.
لایحه تجارت نزدیک به 15 سال در مجلس معطل مانده و پس از 15سال در مجلس در جریان بررسی قرار گرفته که البته آن هم با انتقاداتی از سوی کارشناسان و صاحبنظران اقتصادی همراه است مبنی بر اینکه کلیات این لایحه بدون دریافت نظرات کارشناسی آنها تصویب شده است.
لایحه اصلاح قانون مبارزه با پولشویی نیز که هشت سال در مجلس معطل بود، در نهایت در اردیبهشت سال گذشته تعیین تکلیف شد.
لوایح دوقلو هم که جای خود دارند؛ اصلاح نظام بانکی کشور با تهیه لایحه قانون بانکداری و لایحه قانون بانک مرکزی که تحت عنوان لوایح دوقلوی بانکی شناخته میشوند، از دولت نهم در دستور کار قرار گرفت که این لوایحه با رفت و برگشتهایی که گریبانگیر نظام بانکی کشور است، همچنان در صف اصلاح قرار دارد تا بانکداری ربوی را «اسلامی» کنند. با این حال، نادر جنتی، معاون سازمان مالیاتی اخیرا در یکی از برنامههای صداوسیما با بیان اینکه اطلاعات خریداران ارز و سکه در سامانه مالیاتی بارگذاری میشود، گفته بود: «در حال تشکیل جلسه برای ارسال لایحه مالیات بر عایدی سرمایه به مجلس هستیم.»
نکته دیگر اینکه مجلس نیز همزمان با دولت طرحی در زمینه مالیات بر عایدی سرمایه تدوین کرده که باید پس از ارائه لایحه دولت به مجلس، با بررسی کارشناسی لایحهای با تلفیق از پیشنهادات دولت و مجلس نظام مالیاتی دقیق و بدون روزنههای فرار مالیاتی را در بازارهای اقتصادی اجرا کرد.
در این بین این نگرانی وجود دارد تا مبادا سرنوشت لایحه مالیات بر عایدی سرمایه به لوایح مهم مذکور دچار شود و سوداگران با فراغ بال در بازارهای اقتصادی کشور جولان دهند. با توجه به نابسامانی در بازارهای املاک، سکه، ارز و خودرو، لزوم تدوین و نهایی شدن لایحه مالیات بر عایدی سرمایه بیش از پیش احساس میشود؛ ضمن اینکه دولت و مجلس برای تعیین تکلیف این لایحه مهم فقط پنج ماه فرصت دارند چراکه در غیر این صورت انتخابات مجلس یازدهم در اسفندماه تمام لوایح و طرحها را تحت تاثیر قرار میدهد و عملا بررسی این لایحه به مجلس بعدی و سال بعد موکول خواهد شد.
مالیات بر عایدی سرمایه به عنوان یک نظام مالیاتی جدید باید با سازوکارهای دقیق اجرا شود؛ ضمن اینکه فرهنگسازی اجتماعی در این خصوص نیز ضروری به نظر میرسد. در غیر این صورت بسیاری از افرادی که در هر یک از بازارهای هدف اجرای این قانون قرار دارند، ممکن است با این شائبه مواجه شوند که مشمول مالیات میشوند که به نوعی فضای اجتماعی کشور را مخدوش میکند.
اگرچه دولت و مجلس در ظاهر مصمم به تعیین تکلیف لایحه مالیات بر عایدی سرمایه و نظاممند کردن سازوکارهای مالیاتی در بازارهای استراتژیک اقتصادی هستند و شمارش معکوس برای ارائه این لایحه به مجلس تا پایان مهرماه آغاز شده؛ اما با توجه به تجربه لوایح و طرحهایی که بعد از سالها و حتی یک دهه همچنان در مجلس خاک میخورند، این نگرانی وجود دارد که لایحه مالیات بر عایدی سرمایه نیز به این سرنوشت دچار شود.
«روزنامه صبح نو»