"هورمون رشد" قاتل خاموش جوانان ایرانی

گروه اجتماعی خبرگزاری «نسیم»: داروها موادی هستند که برای درمان تشخیص و یا پیشگیری از بیماری مورد استفاده قرار می گیرند. اما داروها ضمن ایفای نقش های درمانی از خود عوارض و گاه مسمومیت های غیر قابل جبرانی را بجا می گذارند. این گونه عوارض به دو دسته سریع ظاهر شونده و با تاخیر ظاهر شونده تقسیم می‌شوند.

این روزها استفاده از انواع هورمون‌ها میان جوانانی که تب داغ تناسب اندام و عضلانی شدن را در سر دارند، رایج شده است. بعضی از این ورزشکاران که هم ورزشکار حرفه‌ای و هم مبتدی جزو آن‌ها هستند بدون توجه به عوارض هورمون‌ها و فقط برای رسیدن به هدف کاذبی که در سر دارند سلامتی‌شان را به خطر می‌اندازند. استفاده درمانی از هورمون رشد در پزشکی بسیار محدود است و فقط در موارد خاص و برای تعداد معدودی از بیماران انجام می‌شود. این هورمون معمولا فقط برای کودکانی تجویز می‌شود که در سن رشد هستند و به دلیل مشکلات موجود در هیپوفیز، از کمبود ترشح طبیعی هورمون رشد رنج می‌برند. در غیر این صورت، به دلیل ترشح و وجود این هورمون در بدن، نیازی به افزایش میزان آن به شکل مصنوعی نیست. حتی استفاده از این هورمون برای کودکانی که به‌صورت ژنتیکی و خانوادگی قد کوتاهی دارند، به‌هیچ‌وجه توجیه علمی‌ ندارد زیرا این کار اگرچه باعث افزایش رشد قد در یک مقطع زمانی می‌شود ولی در عین حال باعث افزایش سرعت بسته شدن صفحه‌های رشد که در دختران 15 تا 17 سالگی و در پسرها 16تا 18 سالگی است نیز می‌شود و در نتیجه شاید قد کودک از آنچه به صورت معمولی به آن می‌رسید نیز کوتاه‌تر شود.

× تاثیر هورمون رشد در بدنسازی

اما معمولا ورزشکاران هورمون رشد را در سنین 18 تا 25 سال، یعنی بعد از بسته شدن صفحات رشد و بلوغ مصرف می‌کنند. اما چه خاصیتی در هورمون رشد وجود دارد که این قدر بدنسازها را به آن علاقه‌مند کرده است؟

هورمون رشد باعث زیادشدن عضلات و کم شدن چربی‌ها می‌شود و این دقیقا همان چیزی است که در بدنسازی کاربرد دارد. البته وزنه‌بردارها نیز به موازات تمرینات سخت بدنی، از این هورمون برای بیشتر شدن عضله استفاده و به عبارت بهتر سوءاستفاده می‌کنند، اما آیا استفاده از این دارو بی‌خطر است؟

×خطرات استفاده از داروها

در خصوص خطرات احتمالی این داروها، می‌توان گفت بیماری آکرومگالی که در اثر زیادی هورمون رشد ایجاد می‌شود، علائم و عوارض مشخصی دارد . به صورت کاملا منطقی تمام عوارض این بیماری در اثر مصرف هورمون رشد در فرد ورزشکار ایجاد خواهد شد .

فشار خون یکی از عوارض مهم این داروست که متاسفانه خیلی وقت‌ها بعد از قطع آن هم از بین نمی‌رود . یکی از عوارض هورمون رشد این است که بعد از قطع آن، به سرعت عضلات تحلیل رفته و چربی جایگزین آنها خواهد شد و فرد به شدت چاق و بد فرم می‌شود.

نارسایی قلبی، اختلال دید و برخی از تومورها و سردردهای شدید نیز از عوارض استفاده نابجا از هورمون رشد است .

همچنین دیابت از دیگر عوارضی است که در افراد مستعد به وجود می آید. این نوع دیابت از نوع وابسته به انسولین است که عوارض و مشکلات فراوانی را در بیمار به وجود می‌آورد .

استخوان های صورت بخصوص پیشانی و فک در اثر استفاده طولانی از این داروها بزرگ می شود و ظاهری ناخوشایند در اثر استفاده طولانی از داروهای هورمون رشد در انتظار این ورزشکاران خواهد بود .

کشیدگی و پارگی تاندون‌ها از عوارض بسیار مهم و خطرناک سوءاستفاده از هورمون رشد است. علت این است که با زیاد شدن حجم عضلات و قدرت آنها، ورزشکار مبادرت به استفاده بیش از حد از عضلات خواهد کرد. این در حالی است که تاندون‌ها با تزریق هورمون رشد قوی نمی‌شود و مثل قبل خواهد ماند. به این ترتیب ممکن است در اثر فشارهای زیادی که عضله حجیم شده متحمل می شود، تاندون دچار پارگی شود و یک معلولیت نسبی و دائمی برای فرد باقی گذارد .

با تمام این عوارض، خیلی ها مبادرت به ادامه مصرف این داروی پر عارضه می‌کنند. به غیر از عوارض شناخته شده، بروز عوارض جانبی ناشناخته به ویژه در مواقع مصرف طولانی مدت آن، در افرادی که از این هورمون استفاده می‌کنند، احتمال بسیار زیادی دارد .

استفاده از داروی هورمونی در بین ورزشکاران بخصوص پرورش اندام ممنوع است و استفاده از این دارو عوارضی همچون سکته قلبی، مغزی و سرطان خون را به دنبال دارد. با توجه به اینکه تعدادی از مکمل‌های غیرمجاز هنوز در بازار دارویی وجود دارد و توسط برخی افراد خارج از سیستم پزشکی تجویز می شود شاهد مسائل میکروبی توسط این مکمل ها برای افراد و ورزشکاران هستیم. داروی هورمون رشد عوارض شدیدی همچون سکته مغزی و قلبی، مشکلات کبدی، نارسایی کلیه، مشکلات ناباروری در زنان، اختلالات جنسی در مردان و نارسایی دستگاه گوارش و در نهایت حس خشونت، اضطراب غیرعادی و افسردگی را در افراد منجر می شود. بخاطر داشتن عوارض جبران ناپذیر، داروی هورمون رشد باید توسط فوق تخصص غدد برای برخی بیماری‌های خاص بر اساس آزمایش خون که نشان دهنده کاهش سطح هورمونی افراد است باید تجویز شود و متاسفانه این دارو به دلیل حجم عضلات و تقویت بافت سلولی که در نهایت منجر به عوارض شدید برای افراد سالم می شود. برخی افراد سودجو برای کسب درآمد بیشتر از انتظارات یک ورزشکار پرورش اندام که همان بدنی حجیم است سوء استفاده کرده و مصرف این داروها را توصیه می‌کنند اما ورزشکاران باید از استفاده از این آمپول خارجی خودداری کنند زیرا این دارو دارای عوارضی مانند سکته و سرطان خون نیز است .

× مصرف هورمون رشد در ایران

بر اساس آخرین آمار اعلام شده سازمان غذا و دارو ، غیر از قرص متفورمین با مصرف اصلی کاهنده قند خون که به عنوان پرفروش‌ترین دارو از لحاظ عددی در صدر این گروه قرار گرفته، داروی هورمون رشد با توجه به عوارض متعددی که می‌تواند سلامت و امنیت یک جامعه را برهم بزند، در ردیف دهم لیست پرفروش‌ترین داروه‌های کشور از لحاظ تعداد و ارزش ریالی قرار گرفته است.

جدا از موضوعات بهداشتی، اسلام برای صحت و سلامتی، ارزش و اهمیت ویژه‌ای قائل بوده و از این رو فقه و سنّت اسلامی از مطالب و دستور العمل هایی در این زمینه مملوّ است. در اسلام، احادیث و رهنمودهای فراوانی از بزرگان دین، جهت حفظ صحّت و تقویت بدن و پرداختن به آن، وارد شده است؛ از نظر اسلام، چنانچه کسی به سلامتی دیگران لطمه وارد کند، چنانچه عمدی باشد، باید به سختی مجازات شود، و چنانچه عمدی نباشد نیز، باید مجازات مالی شده و دیه آن عضوی را که آسیب دیده، به صاحبش بپردازد .

حالا با این توضیحات جای سوال است که داروهای هورمون رشد توسط چه شرکت‌های تولید شده یا به صورت ثبت سفارش از خارج از کشور به داخل وارد می‌شود؟ آیا سازمان غذا و دارو به عنوان متولی بخش سلامت در این حوزه، نظارتی بر ورود و مصرف این داروها دارد؟ سود مالی این شرکت‌ها از توزیع این داروها چقدر است که حاضرند افراد بسیاری قربانی سودجویی آنها شوند؟