اوباما طرح نظارت کنگره بر توافق هستهای را به قانون تبدیل کرد
این طرح به نمایندگان کنگره آمریکا اجازه قبول یا رد هر گونه توافق هستهای احتمالی بین ایران و گروه ۱+۵ را میدهد
به گزارش «نسیم»، "باراک اوباما"، رئیسجمهوری آمریکا دقایقی پیش طرح نظارت کنگره بر توافق هستهای که پیش از این در مجلس نمایندگان و مجلس سنای آمریکا به تصویب رسیده بود را امضا و آن را به قانون لازمالاجرا تبدیل کرد. این طرح هفته پیش در مجلس نمایندگان آمریکا و یک هفته قبل از آن در مجلس سنا به تصویب رسیده بود.
در طرح نظارت کنگره بر توافق هستهای شرایطی مطرح شدهاند که عملاً درخواست مقامات ایرانی برای "لغو" تحریمها همزمان با اجرای توافق هستهای را غیرممکن میکند. در این طرح آمده است: «صرفنظر از تمام مادههای قانونی دیگر، رئیسجمهور، قبل و در حین مدت زمان تحویل توافق و همچنین در در طول مدت بازبینی توافق هستهای، مطابق شرایط مطرح شده در پاراگراف (۱) و همچنین دورههای اضافی مطرح شده برای موارد استثنا در پاراگراف (۲)، نمیتواند اقدام به تعلیق، صدور معافیت، کاهش، تخفیف یا محدود کردن اجرای تحریمهای قوه مقننه علیه ایران به موجب مفاد هیچ قانون دیگر بکند.»
در پاراگراف (۱) از همین بند آمده است: «کمیته روابط خارجی سنا و کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان به منظور بررسی کامل چنین توافقی، در دوره 30 روز تقویمی پس از دریافت توافق از رئیسجمهور ذیل بند فرعی (a)، اقدام به برگزاری جلسات استماع و نشستهای توجیهی و کسب اطلاعات به انحا دیگر خواهد کرد.»
موارد استثنا که در پاراگراف (۲) به آنها اشاره شده است هم به شرح زیر هستند: «در صورتی که توافق و تمامی ضمائم آن بین ۱۰ ژوئیه تا ۷ سپتامبر تحویل کنگره شود دوره زمانی نظارت کنگره به موجب پاراگراف (۱)، ۶۰ روز خواهد بود.»
علاوه بر این دورههای زمانی، مفاد دیگری از این طرح یک دوره ۲۲ روزه دیگر هم برای خلع سلاح رئیسجمهور آمریکا از هر گونه اقدام در زمینه تحریمهای کنگره علیه ایران در نظر میگیرند. در پاراگراف ۴ از بخش مربوط به تحریمها تصریح شده در صورتی که کنگره پس از دوره نظارت ۳۰ روزه توافق هستهای را تأیید نکند، اوباما مدت ۱۲ روز تقویمی فرصت خواهد داشت تا قطعنامه کنگره را وتو کند.پس از آن، در صورت وتوی قطعنامه کنگره توسط اوباما، کنگره ده روز دیگر فرصت خواهد داشت تا با جمعآوری آرای لازم (دو سوم کل نمایندگان مجلس سنا و مجلس نمایندگان) وتوی اوباما را فسخ کند. همانطور که گفته شد در این دوره 22 روزه امکان هر گونه اقدام در زمینه تحریمها از رئیسجمهور لغو شده است.
به زبان ساده، در صورتی که رئیسجمهور تا قبل از ۱۰ جولای توافقنامه هستهای احتمالی و ضمائم آن را به کنگره تسلیم کند این نهاد آمریکایی ۵۲ روز برای بازبینی آن وقت خواهد داشت و ظرف مدت ۳۰ روز اقدام به رأیگیری درباره آن خواهد کرد. اما در صورتی که دولت دیرتر اقدام به تحویل توافق کند، کنگره ۳۰ روز دیگر هم به ۵۲ روز قبلی اضافه خواهد کرد تا این دوره به ۸۲ روز افزایش پیدا کند.
علاوه بر این، در متن مصوبه سنا سخنی از "لغو" (Remove) تحریمها که مورد تأکید مذاکرهکنندگان ایرانی است به میان نیامده و "تعلیق" (suspension)، کاهش (Reduction)، صدور معافیتهای تحریمی (Waiver) و یا تخفیف (Relief) راهکارهای احتمالی پیشفرض برای اقدام در این زمینه در نظر گرفته شدهاند. چند روز پیش هم جک لو، وزیر خزانهداری آمریکا که مسئول اجرای تحریمهای آمریکا را به عهده دارد در سخنانی گفته بود در صورت توافق، رفع تحریمهای ایران به صورت "صدور معافیتهای تحریمی" خواهد بود.
این ادعاها در صورتی که صحت داشته باشند به معنی آن هستند که در صورت حصول توافق هستهای بین ایران و گروه 1+5 تنها اجرای این تحریمها در صورت توافق هستهای متوقف خواهد شد و زیرساختهای قانونی آنها کماکان پابرجا خواهند ماند تا هر زمان که طرف مقابل بخواهد قابل بازگشت باشند.
طرح «بازبینی توافق هستهای» علاوه بر این اوباما را ملزم میکند تا هر ۹۰ روز تقویمی پایبندی «شفاف، قابلراستیآزمایی و کامل» (که هر سه عباراتی مبهم و تفسیرپذیر هستند) ایران به توافقنامه احتمالی را به کنگره گزارش کنند.
کنگره همچنین دولت را ملزم کرده حداکثر هر ۱۸۰ روز بعد از ورود به توافق، گزارشی درباره برنامه هستهای ایران که شامل مفادی درباره پیشرفتهای برنامه موشکی ایران، ارزیابی از «حمایت ایران از تروریسم» و حقوق بشر میشود را به قانونگذاران تحویل دهد.