برلین در دام جاسوسی؛ مرکل چه می‌کند؟

اقدام به جاسوسی با صرف نظر از تمامی قوانین جزایی بین المللی و به شرط اثبات، از سوی غربی‌ها و حتی اروپایی‌ها به عنوان یک هنر مطرح می‌شود. هنر جاسوسی که غربی‌ها از آن دم می‌زنند امروزه و حتی در دهه‌های اخیر به یکی از نقاط اتکاء و ابزارهای غیر قابل انکار برای نیل به اهداف اعم از سیاسی، نظامی، اقتصادی، علمی و غیره بدل شده است.

گروه بین‌الملل - نسیم: برخورد منافع در نظام بین الملل در اکثر اوقات موجب هم گرایی دولت‌ها با یکدیگر می‌شود. این هم گرایی ممکن است بین دو کشوری صورت گیرد که شاید تا ادوار و سالیان گذشته نسبت به سیاستهای یکدیگر بی‌تفاوت بوده‌اند و یا اقدام به صف آرایی در مقابل هم کرده‌اند و هم اکنون می‌بایست بر سر یک مساله اعم از سیاسی، اقتصادی، نظاوی و حتی امنیتی و اطلاعاتی همکاری‌ها و ارتباطهایی را با هم داشته باشند.

بی‌شک در وضعیت کنونی جهان، هر کشوری به جهت اینکه بتواند بر دولت دیگر اعم از هم سو یا غیر هم سو، فائق آید باید اطلاعات و داده‌های پردازش شده ساکن و حتی آمارهای نشانه گذاری شده که ممکن است مورد استفاده قرار گرفته باشد را رصد کرده و به دست آورد.

به بیانی ساده‌تر پیشبرد اهداف عمده یک دولت - ملت می‌سر نخواهد بود مگر آنکه از سیاست‌ها و طرح ریزی کشورهای هسایه خود و حتی دولتهای فرا‌تر از مرزش، چه موافق و چه مخالف، آگاه باشد و علی القاعده سند یا اطلاعاتی در دست داشته باشد.

اخباری که هفته‌های اخیر و ابتداً از سوی هفته نامه آلمانی زبان اشپیگل مبنی بر فاش کردن رابطه پنهانی میان سرویس اطلاعات فدرال آلمان (BND) و آژانس امنیت ملی ایالات متحده (NSA) منتشر شد، شاید از منظر عموم مردم و افکار عمومی جهان جزء عجایب قرن بیست و یکم محسوب شود اما از حیث ماهوی و سیستماتیک پدیده‌ای تکراری و مکرر به حساب می‌آید و تنها خوراکی برای تحلیل‌ها و تفاسیر مخالفان چپگرای آلمان را محیا کرد تا بتوانند موج سواری‌های سیاسی خود را در داخل برلین به حداکثر برسانند.

در تشریح دلیل عمده رخ دادن چنین مساله‌ای که در آینده‌ای نزدیک به بحرانی جهانی تبدیل خواهد شد، در وهله اول باید به بحران اقتصادی حاکم بر ایالات متحده اشاره کرد. به گونه‌ای که وزار دفاع این کشور می‌بایست تا ۱۰ سال آینده رقمی بالغ بر ۵۰۰ میلیارد دلار در هزینه‌های خود صرفه جویی کرده تا به نوعی کسری بودجه کشور از این طریق جبران شود.

این در حالیست که چند روز قبل پنتاگون به صورت رسمی اعلام کرده که پایگاه نظامی خود در شهر اشتوتگارت آلمان را به دلیل به وجود آوردن هزینه‌های گزاف و غیر لازم تعطیل خواهد کرد و مکان آنرا به وزارت دفاع آلمان و مقامات نظامی این کشور تحویل خواهد داد.

محور دیگری که باید بدان توجه شود بحران پولی - مالی و رکود اقتصادی در قاره سبز است. مخاطبان به خوبی می‌دانند که آلمان به عنوان قطب اول اقتصاد قاره اروپا در صدد آنست که پرستیژ خود را در مباحث اقتصادی و به موازات آن در پرونده ه و تصمیم گیری سیاسی حفظ کرده و حتی چند پله ارتقاء دهد و تا بتواند به عنوان کنشگر اصلی اروپا به ایفاء نقش بپردازد.

لذا رد و بدل کردن اخبار و در بیانی شیوا‌تر، جمع آوری و توزیع اطلاعت خرد و کلان پنهان و آشکار در قالب کیس‌ها و پکیج‌های اقتصادی که بی‌تردید با تصمیم گیری‌های سیاسی در هم آمیخته است، ابتداً برای ژرمن‌ها و شخص مرکل و بعد از آن برای ایالات متحده، ارزشی کم نظیر و بسیار ناب خواهد داشت.

قطع و وصل شدن تلفنهایی که در پس آن گفتگوهایی صورت می‌گیرد و در نتیجه مبالغ هنگفت میلیارد دلای به واسطه اظهارنظر و حتی تصمیم گیری‌ها از کشوری به کشور دیگر و یا از حسابی به حساب دیگر منتقل می‌شود، بی‌تردید ارزش آنرا نه تنها برای واشنگتن و برلین، بلکه برای تمامی کشورهای خواهان برتری سیاسی و اقتصادی داراست تا دست به جاسوسی فنی بزنند.

اقدام به جاسوسی با صرف نظر از تمامی قوانین جزایی بین المللی و به شرط اثبات، از سوی غربی‌ها و حتی اروپایی‌ها به عنوان یک هنر مطرح می‌شود. هنر جاسوسی که غربی‌ها از آن دم می‌زنند امروزه و حتی در دهه‌های اخیر به یکی از نقاط اتکاء و ابزارهای غیر قابل انکار برای نیل به اهداف اعم از سیاسی، نظامی، اقتصادی، علمی و غیره بدل شده است.

بعنوان مثل می‌توان به «الی کوهن» ملقب به «جاسوس شامپاینی» اشاره کرد که از سوی موساد در پوشش یک تاجر بنام به سوریه فرستاده شد و تا مقام تصدی وزارت دفاع این کشور پیش رفت. در جایی دیگر می‌توان به «کارلا» جاسوس اتحاد جماهیر شوروی در سرویس اطلاعات خارجی بریتانیا (ام. آی۶) اشاره کرد که به مدت حدوداً ۳۰ سال در لایحه‌های بالایی و مدیریتی این سرویس جا خوش کرده بود.

گزاره دیگر این است که گفته می‌شود اقدام واشنگتن - برلین در این پرونده از نوع جاسوسی فنی بوده است. بی‌شک در این بین منابع انسانی پنهنی وجود داشته و دارد. دفتر صدراعظم آلمان که سرویس اطلاعات فدرال این کشور زیر نظر مستقیم آن فعالیت می‌کند، اصلیترین پل ارتباطی میان آژانس اطلاعات مرکزی (CIA) و آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) ارزیابی می‌شود. چراکه تمامی اطلاعات آژانس امنیت ملی برای پردازش، تحلیل نهایی و به کار بستن آن‌ها در سیاستگذاری‌های ایالات متحده نهایتاً به سازمان سیا ارسال می‌گردد. لذا مسئول دفتر صدراعظم با یک واسطه و شای هم بدون وجود واسطه در ارتباط با سیا خواهد بود.

گزاره دیگر موساد است. هرجا که نام سیا بیاید موساد هم در آنجا حضور دارد. حال ممکن است حضوری ملموس نداشته باشد اما بی‌تردید تمامی اخبار به دلیل رخنه لابی صهیونیسم در جای جای بدنه سیاسی - امنیتی آمریکا به دست صهیونیسم‌ها خواهد رسید.

پس از وقوع سناریوی ساختگی «شارلی ابدو» اخباری مبنی بر ورود تیمهای اطلاعاتی - عملیاتی و اطلاعاتی - آموزشی از جانب موساد به پاریس و سایر شهرهای فرانسه منتشر شد. در تقاطع گیری وضعی این دو پرونده یعنی ورود موساد به فرانسه و جاسوسی فنی واشنگتن از اروپا می‌توان این فرض را وارد دانست که قسمتی از اطلاعاتی که جمع آوری شده مربوط به رابطه کشورهای خاورمیانه و خلیج فارس با دول اروپایی خواهد بود که تمامی این اخبار به ایستگاه‌های اطلاعاتی موسا در فرانسه فرستاه شده و پس از رمز نگاری به تل آویو ارسال خواهد شد.

به هر ترتیب چرخه کشورهایی که از این ماجرا نفع خواهند برد بسیار گسترده‌تر از این است که بتوان اینگونه آنرا ترسیم و تحلیل کرد. به گونه‌ای که کشورهایی مانند اسرائیل، آلمان و آمریکا از محتویات و خروجی‌های این پرونده بهره‌مند خواهند شد اما نباید نقش بریتانیا را در این بین و با توجه به اوضاع سیاسی و اقتصادی نادیده گرفت. چراکه شالوده و فونداسیون جامعه اطلاعاتی آمریکا از روی جامعه اطلاعات بریتانیا کپی برداری شده است.

لذا باید گفت مرکل نه می‌تواند منکر تمامی اقداماتش شود و نه می‌تواند برنامه فعلی را ادامه دهد. پس باید منتظر سناریویی با برچسبی جدید اما باطنی از جنس موضوع قدیم آن باشیم.

فرشاد گلزاری - کارشناس روابط بین‌الملل