دهقانی: حمایت اردوغان از داعش، بزرگترین برگ برنده احزاب مخالف بود

گروه بین‌الملل - نسیم: نتایج انتخابات پارلمانی ترکیه با تعجب اکثر کارشناسان بین‌المللی روبرو شد؛ چرا که برخلاف انتظارها، حزب حاکم عدالت و توسعه که برای 13 سال در راس هرم قدرت در این کشور قرار داشت، به شدت سقوط کرد و حتی نتوانست حد نصاب لازم برای تشکیل دولت را کسب کند.

همین مساله سبب شد تا تحلیل‌های فراوانی درباره نتیجه انتخابات و آینده سیاسی رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور این کشور مطرح شود. در همین راستا، به سراغ دکتر حمیدرضا دهقانی، رییس سابق مرکز مطالعات خاورمیانه ورزارت خارجه رفتیم تا درباره تاثیر این نتیجه بر سیاست داخلی و خارجی ترکیه صحبت کنیم.

دکتر دهقانی در پاسخ به سوال خبرنگار «نسیم» در مورد تغییر در روند سیاست خارجی ترکیه و موضع این کشور در قبال گروهک داعش پس از انتخابات پارلمانی، گفت: انتخابات ترکیه یک پیروزی بزرگ برای ملت و دولت ترکیه و اردوغان محسوب می شود؛ به این جهت که مردم، دولت و رهبری ترکیه یک دموکراسی بزرگ را به اثبات رساندند؛ مشارکت سطح بالای مردم ترکیه در این انتخابات برگ زرینی در تاریخ مردم و دولت ترکیه محسوب می شود. پیروزی حزب عدالت و توسعه و اعتماد مردم به این حزب پس از سیزده سال هم برگ زرینی برای مردم و اردوغان و و این حزب است و از نکات مثبت این انتخابات به شمار میرود و ما به سایر کشورهای منطقه توصیه می کنیم که از روشی که در جمهوری اسلامی ایران و کشور ترکیه در حال اجراست استفاده کنند؛ مخصوصا نظام های استبدادی در کشورهای عربی.

وی اضافه کرد: حزب عدالت و توسعه نسبت به انتخابات های پیشین تعداد کرسی های کمتری را به دست آورد و این نتیجه پیروزی چند حزب از جمله جزب دموکراتیک خلق هاست که توانست ده درصد ارا را کسب کند و حد نساب ورود به پارلمان را بدست اورد؛ چون در غیر این صورت مانند سال های گذشته این ارا به نفع سایر احزاب میشد که این هم برای ترکیه برگ افتخار به شمار میرود.

این کارشناس مسائل خاورمیانه گفت: دلایل متعددی باعث شد که مردم بخشی از ارا خود را از حزب عدالت و توسعه به سوی سه حزب دیگر متمایل کنند و آرای کمتری را برای حزب عدالت و توسعه به صندوق ها بریزند؛ دلایلی مانند دیدگاه این حزب در مورد سیاست خارجی و بویژه تحولات منطقه در سوریه و عراق.

دکتر دهقانی تاکید کرد: اگر این برداشت درست باشد که مردم با برداشتن رای خود از حزب عدالت و توسعه خواستند پیامی به این حزب بدهند که خواستار تغییر در سیاست خارجی و موضع گیری در مورد تحولات عراق و سوریه هستند شاهد تغییرات نسبی و محدودی در این حزب و دولت آتی خواهیم بود؛ تغییرات بیشتر در صورتی خواهد بود که این حزب ناچار باشد تا با یکی دیگر از احزاب سه گانه ائتلاف بکند و دولت ائتلافی تشکیل دهد که در این صورت با توجه به نگاه سایر احزاب در سیاست خارجی و تحولات منطقه شاهد تغییرات بیشتری خواهیم بود.

وی اضافه کرد: در صورتی که این حزب نتواند دولت و کابینه خود را تشکیل دهد و احزاب مخالف که جمعا نزدیک به 60 درصد ارا را بدست اورده اند بتوانند دولت اینده را تشکیل دهند شاهد تغییرات بیشتری در سیاست خاورمیانه ای ترکیه بویژه در مورد عراق و سوریه خواهیم بود. البته در این که این حزب با اختلافات درونی خود و دیدگاه های متفاوت بتوانند دولت اینده را تشکیل دهند تردیدهایی وجود دارد. اگر هیچ کدام از این سه حالت صورت برای تشکیل دولت نگیرد، 45 روز دیگر شاهد انتخابات دیگری هستیم و باید منتظر نظر مردم شد.

رییس سابق مرکز مطالعات خاورمیانه ورزارت خارجه همچنین گفت: در هر صورت به نظر میرسد رای مردم ترکیه به هرکدام از احزاب قابل احترام است و ترکیه بعنوان یکی از همسایگان جمهوری اسلامی ایران سابقه دیرینه و روابط دوستانه ای با ایران داشته است و همچنان این روابط پایدار خواهد ماند و با اهمیت بالایی پیگیری خواهد شد.

دکتر دهقانی تاکید کرد: ما همواره با دولت ترکیه به ویژه دولت اردوغان رابط خوب و نقاط مشترک زیادی داشته ایم این روابط ادامه خواهد داشت؛ اگر این میزان تفاوت در رای بین ما و ترکیه در مورد سوریه در این سال های اخیر بروز کرده به تغییر هر چند محدودتری در سیاست خاور میانه ای ترکیه در مورد سوریه منجر بشود، در آن صورت ما شاهد روابط برادرانه تر، عمیق تر و دوستانه تری با ترکیه خواهیم بود؛ در هر صورت اختلافات سیاست خارجی بین و ترکیه محدودتر و کمتر از ان است که بتواند تاثیری در روابط دوستانه دو کشور بگذارد.

دکتر دهقانی همچنین در پایان در رابطه با واکنش رژیم صهیونیستی به کاهش قدرت اردوغان گفت: رژیم صهیونیستی اصالتا دوست هیچ یک از کشورهای منطقه و مردم منطقه نیست فلذا تصور می کند که اگر مقداری در ارای کشور ها تشتتی حاصل شود، به نفع این رژیم خواهد بود؛ در هر صورت ما فکر نمی کنیم که این نوع اظهارات مداخله جویانه مسئولان رژیم صهیونیستی، اظهارات درستی باشد و توقعی هم نباید از رژیم صهیونیستی داشته باشیم که موضع گیری های بهتر از این داشته باشند.