باربارا اسلاوین: جلوگیری از پیشرفت هسته‌ای ایران منطقی‌ترین راه مقابله بود

کدخبر: 1014153

این کارشناس ارشد آمریکایی نوشت: اگر آمریکا از توافق کنار بکشد، نظام تحریم‌ها به اندازه‌ای از هم گسسته است که دیگر نمی‌توان آن را بازگرداند/ فقط عدم پایبندی ایران به برجام امکان بازگشت آنی تحریم‌ها را فراهم می‌کند

نشریه هیل در مقاله‌ای به قلم "باربارا اسلاوین" نوشت: برخی واکنش‌ها به توافق هسته‌ای روز سه‌شنبه بین ایران و جامعه بین المللی، به شکل مأیوس کننده ای قابل پیش بینی بود. بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل، قبل از اینکه بیشتر آمریکایی ها فرصت پیدا کنند اخبار مربوط به توافق را در ساعات اولیه صبح بشنوند، توافق را محکوم و آن را «اشتباه تاریخی» دانست. واکنش سیاستمداران جمهوری خواهی که قصد دارند نامزد انتخابات ریاست جمهوری شوند، به همین اندازه تلخ بود؛ آنها کاهش تحریم ها در ازای دست کم یک دهه محدودیت‌های فوق العاده شدید هسته ای را «دلجویی» از رژیم مستبد و حامی تروریسم (ایران) توصیف کردند .

اما همان طور که اوباما رئیس جمهور آمریکا در کنفرانس مطبوعاتی روز چهارشنبه خود اشاره کرد، منتقدان هنوز برای مجموعه تمهیدات پیچیده‌ای که دولت او و دولت‌های دیگر قدرت های بزرگ جهانی پذیرفته اند، «جایگزین عملی» پیشنهاد نداده اند .

"متیو کرونیگ" کارشناس ارشد "شورای آتلانتیک" اوایل روز چهارشنبه در تله کنفرانس خود برای دیگر اعضای شورا تأکید کرد امکان دستیابی به توافق بهتری وجود داشت که ایران را وادار کند از بین نداشتن چرخه سوخت هسته‌ای و بازگشت به تحریم‌ها یکی را انتخاب کند. با وجود این، ایران اعلام کرده است که بعد از سالها تحمل فشارهای اقتصادی برای حفظ غنی سازی اورانیوم، حاضر نیست این قابلیت را کنار بگذارد .

با انرژی دیپلماتیک عظیمی که در بیست ماه اخیر صرف شد و نظر به اینکه سابقه مذاکرات انگلیس، فرانسه و آلمان با ایران به سال 2003 میلادی بازمی‌گردد، دولت اوباما و سایر کشورهای دنیا اصلاً تمایل ندارند برنامه جامع اقدام مشترک را که سه‌شنبه و اواسط شب در شهر وین نهایی شد و در صد و پنجاه و نه صفحه تنظیم شده است، دوباره اصلاح کنند .

بنابراین، اگر آمریکا، فرضاً با پیروزی یکی از جمهوری خواهان در انتخابات ریاست جمهوری سال 2016 آمریکا، از توافق کنار بکشد، نظام تحریم‌ها به اندازه ای از هم گسسته است که دیگر نمی‌توان آن را بازگرداند. فقط، عدم پایبندی ایران به برنامه جامع اقدام مشترک، امکان بازگشت آنی تحریم ها را به شکل تأثیرگذار و چند جانبه فراهم می‌کند .

جایگزین مذاکره و دستیابی به نتیجه، روی آوردن به جنگ است که بین اعضای جامعه بین المللی اختلاف ایجاد می‌کند، بی‌ثباتی را در خاورمیانه که هم اینک نیز بی‌ثبات‌ترین منطقه دنیا است تشدید می‌کند و برنامه هسته ای ایران را نیز نهایتاً چند سال عقب خواهد انداخت. بنابراین، اجرای توافق حاصل شده و جلوگیری مطمئن از پیشرفت هسته‌ای ایران تا ده سال دیگر، منطقی‌تر است .

برخی از منتقدان توافق اصرار دارند ایران که محدودیت های بی سابقه‌ را برای برنامه هسته‌ای خود پذیرفته است، به محض برداشته شدن این محدودیت ها فوراً برای دستیابی به "گریز هسته‌ای" و بمب (اتمی) تلاش خواهد کرد. البته می‌توان تصور کرد شرایط در سال 2025 میلادی به گونه ای باشد که ایران را به تلاش برای دستیابی به تسلیحات هسته‌ای سوق دهد؛ اما ممکن است در این زمان ایران، درهای خود را به روی تجارت بین المللی گشوده و دیگر تمایلی نداشته باشد که دوباره به انزوای گذشته بازگردد .

برنامه جامع اقدام مشترک، سازوکارهایی برای نظارت شبانه روزی بر تأسیسات هسته‌ای اعلام شده ایران و همچنین دسترسی به اماکن مشکوک در نظر گرفته است که بین ده تا پانزده سال ادامه خواهد داشت. از سوی دیگر، گرچه برخی تحریم های سازمان ملل علیه تسلیحات متعارف ایران در مدت پنج سال برداشته خواهد شد، همان طور که اوباما اشاره کرد آمریکا و هم پیمانان این کشور برای رهگیری محموله های تسلیحاتی ایران و مقابله با حمایت این کشور از گروه ها و رژیم های مشکل ساز، اختیارات قانونی دیگری دارند .

توافق هسته‌ای بر مبنای تغییر سیاست های ایران در منطقه خاورمیانه یا ایجاد روابط دیپلماتیک رسمی بین این کشور و آمریکا، شکل نگرفته است؛ البته اوباما اشاره کرد مشارکت ایران در بحث ها برای حل و فصل دیگر بحران های خاورمیانه، بالاخص جنگ های داخلی سوریه و یمن اکنون ساده‌تر خواهد شد .

اکنون که توافق حاصل شده است، اوباما و دولتمردان او برای قبولاندن توافق به کنگره که اکثر نمایندگان آن را جمهوری خواهان تشکیل داده اند، با چالش روبرو خواهند بود؛ اما ظاهراً این کار برای رئیس جمهور آمریکا لذت بخش است .

"بیل برنز"، معاون پیشین وزیر امور خارجه آمریکا هم در دولت جمهوری خواهان و هم در دولت دموکرات ها، مسئولیت رسیدگی به پرونده هسته‌ای ایران را بر عهده داشته و حتی در مذاکرات سری پیش از توافق موقت در سال 2013 نیز نقش داشته است. او در واکنش به توافق نهایی با ایران گفت: توافق امروز، گام بسیار مهمی است. جدیت در اجرای توافق و عمل به آن در چارچوب راهبرد گسترده‌تری که به دوستان ما اطمینان دهد و با رفتار تهدید آمیز ایران در منطقه مقابله کند، بسیار دشوار خواهد بود. اما در بین گزینه های موجود، توافق قوی و قابل راستی آزمایی بهترین گزینه برای جلوگیری و بازداشتن ایران از دستیابی به سلاح هسته‌ای است .

ارسال نظر: