مشروح جلسه پرسش و پاسخ سنای آمریکا
کری: پروتکل الحاقی حق دسترسی را برای ما مهیا میکند/ جیمز ریش: ما و آژانس حتی نمیتوانیم در پارچین نمونهبرداری داشته باشیم/ کاردین: حق اعمال تحریمهای غیرهستهای برای ما محفوظ است/ کورکر: ایران غرب را وادار کرد تا روی چیزی (IR ۸ ) تمرکز کند که هیچ کاربردی برایش ندارد
به گزارش «نسیم»، جلسه پرسش و پاسخ سنای آمریکا درباره توافق هسته ای ایران و گروه 1+5 پنجشنبه شب برگزار شد که مشروح آن به این شرح است:
سناتور کاردین ، وزیر خزانه داری آمریکا در جلسه پرسش و پاسخ کمیته روابط خارجی سنای آمریکا گفت: ما حق اعمال تحریم های بیشتر در موارد غیر هسته ای علیه ایران را برای خود محفوظ می داریم.
سناتور کاردین گفت: من متن برجام را خوانده ام و چند پاراگراف آن برای من جای نگرانی دارد. یکی از آنها را می خوانم، پاراگراف بیست و نهم که در آن آمده است طرفین بایست از هر سیاستی که به صورت خاص هدف آن تاثیر نامطلوب بر عادی سازی تجاری و روابط تجاری با ایران باشد، خودداری می کنند. آقای لو، می خواهم تضمین شما را بگیرم که ما توان کامل را برای استفاده از ابزارهای تحریم علیه ایران برای حمایت از تروریسم، حقوق بشر و فعالیت های غیر هسته ای را دارا هستیم که اقدام کنگره که احتمال دارد بخواهیم اتخاذ کنیم، از آن جمله است.
لو گفت: این موضوع، در مذاکرات بسیار بحث شد و ما به صورت روشن در مذاکرات گفتیم که می خواهیم توان لازم را برای تحریم در خصوص تروریسم، بی ثباتی منطقه ای، نقض حقوق بشر را حفظ کنیم و داشته باشیم. در واقع، ما تحریم هایی را که براساس این موارد باشد، برنداشته ایم و افرادی را که براین اساس در فهرست (تحریم های وزارت خزانه داری قرار دارند) از فهرست خارج نکرده ایم.
همچنین این را به صورت روشن گفته ایم که حق تحریمهای بیشتر برای رفع نگرانی های مربوط به تروریسم، حقوق بشر را برای خود محفوظ می داریم.
کاردین در ادامه از جک لو سوال کرد : منظور شما این است که که کنگره آمریکا نیز شامل این موضوع می شود ؟
لو پاسخ داد: کنگره اختیاراتی در این حوزه دارد. قانونی جدید نیز در خصوص حزب الله در دست اجراست و ما با کنگره در خصوص این قانون در حال همکاری هستیم. کاری که نمی توانیم انجام دهیم این است که نمی توانیم تحریمهای هسته ای را با نامی جدید بخواهیم بار دیگر اعمال کنیم و بازگردانیم. ما حق خود را برای تحریم این اقدامات نامناسب محفوظ می دانیم.
کاردین سوال کرد: قانون تحریم ایران در پایان دو هزار و شانزده خاتمه می یابد، آیا ما دوره ای در برجام داریم که بازگشت تحریم ها قابل اجرا هستند تا جلوی فریبکاری ایران گرفته شود. کنگره ممکن است بخواهد این قانون را تمدید کند و این قدرت در صورتی که ایران این توافق را نقض کند، در اختیار خواهد بود. آیا چنین کاری براساس برجام شدنی است؟
لو گفت: به نظر من اگر در زمان انقضاء موضوع بحث شود یک چیزی است و اگر پیشاپیش این بحث صورت گیرد چیزی دیگر خواهد بود. به نظر من چیزی که در حال حاضر مطرح می شود متفاوت از کاری است که شما در زمان انقضای آن انجام می دهید.
کاردین از مونیز پرسید سه نوع فعالیت هستند که ایران در نقض برجام می تواند انجام بدهد. می توانند از مواد هسته ای به صورت مستقیم استفاده کنند که نقض به شمار می آید و شما به این موضوع در بحث بیست و چهار روزه، پرداختید ولی این امر می تواند شامل تسلیحاتی شدن باشد یا شامل تحقیقاتی باشد که از مواد هسته ای در آن استفاده نمی شود. با تاخیری بیست و چهار روزه، در این صورت می تواند توان ما در تشخیص پای بند بودن یا نبود ایران به تعهداتش خلل ایجاد کند.
مونیز گفت: در خصوص مواد، باید بگویم به این موضوع رسیدگی شده و کاملا اطمینان داریم. روشن است که وقتی موضوع فعالیت های تسلیحاتی مطرح می شود، ابزارهایی بسیار قوی در اختیار داریم. در خصوص فعالیت های دیگر، علائم مشخصی وجود دارند. برای نمونه، دومین اولویت من در فهرست تسلیحاتی بررسی منابع جدید است و قطع علائمی خواهد بود و بازرسان آژانس دسترسی هایی خواهند داشت. روشن است در خصوص دیگر حوزه ها مانند الگوسازی رایانه ای، نوع متفاوتی چالش تشخیص وجود دارد. در همه این موارد در خصوص سایت های اعلام نشده، ما به دستگاه های اطلاعاتی خود و شرکایمان متکی هستیم تا فعالیت های مشکوک را به اطلاع آژانس بین المللی انرژی اتمی برسانیم.
مونیز گفت: با این حال، در خصوص مسائل و علائم غیر هسته ای، مساله به مراتب پیچیده تر می شود.
جان کری وزیر امور خارجه آمریکا در جلسه پرسش و پاسخ در کمیته روابط خارجی سنای آمریکا گفت: توافق باعث می شود نظارتی بی نظیر بر برنامه اتمی ایران داشته باشیم.
سناتور کاردین در ادامه سوال و جواب از جان کری پرسید می خواهم درباره توانمان درباره الزامات ایران بعد از محدوده زمانی در غنی سازی اورانیوم برای تولید سلاح اتمی بیشتر توضیح بدهید؟. می دانم که همچنان الزاماتی بر اساس عدم اشاعه و پرتکل الحاقی وجود خواهد داشت. توضیح بدهید که بعد از پایان پانزده سال، مدت زمان فرار هسته ای به چه شکل خواهد بود و چه تضمینی داریم که بعد از پانزده سال، پیش از آنکه ایران به سلاح اتمی دست یابد، ما اطلاع داشته باشیم؟
جان کری پاسخ داد: پیش از همه، باید بگویم که بعد از اتمام این توافق، پرتکل الحاقی حق دسترسی را مهیا می کند. یعنی درخواست دسترسی بیست و چهار ساعت قبل ارسال می شود و آنها باید به آن جواب بدهند. از این رو، ما همه اطلاعات را در خصوص مراکز یا فعالیت های مشکوک خواهیم داشت که از میان همه کشورهای پنج بعلاوه یک، اسرائیل، کشورهای منطقه در اختیارمان قرار می گیرد، ما منابع اطلاعاتی زیادی داریم و می توانیم درخواست (دسترسی) را از آنها بخواهیم.
آنها نیز می بایست به این درخواست جواب بدهند و اگر این پاسخ را ندهند، می توانیم درخواست رای برای بازگرداندن تحریم ها و اقدامات لازم در صورت اقتضا را بدهیم. همچنین ما ترکیبی بیست ساله داریم که به ما امکان می دهد مراکز تولید سانتریفیوژ و فعالیت این سانتریفیوژها نظارت تلویزیونی داشته باشیم. همچنین اطلاعاتی قابل توجه از داخل (برنامه اتمی ایران) را نیز داریم که امکان دسترسی، نظارت و دنبال کردن همه چرخه اورانیوم را از معدن، آسیاب ها، تولید کیک زرد، تزریق گاز، سانتریفیوژ و پس ماند را داشته باشیم. ما، البته آژانس بین المللی انرژی اتمی می تواند به صورت مناسب بر همه مراحل نظارت داشته باشد. از این رو، اگر آسیاب بیش از اندازه ای وجود داشته باشد که برخی به مراکزی دیگر منتقل شوند، می توانیم به محل برویم. ما نظارت فوق العاده ای بر آن (برنامه اتمی ایران) داریم.
بر اساس پرتکل الحاقی و فرایند نظارت آژانس برای برنامه های غیر نظامی هسته ای ، همه تاسیسات ، اعلام شده هستند، به شکلی که در واقع، تمام بیست و چهار ساعت و هفت روز هفته، از این مراکز بازرسی می شود و حتی وضعیت درخواست دسترسی نیز وجود ندارد. درخواست، برای مراکز اعلام نشده ای است که می بایست فرایندی جداگانه را دنبال کند. ما نظارت داخلی فوق العاده ای خواهیم داشت زیرا آنان می بایست به ان پی تی پای بند باشند، یا قرار است باشند و بایست این اطمینان را حاصل کنیم که آنان این پای بندی را دارند. از این رو، نظارت روزانه ای داریم. باید این را نیز بیفزایم که بر اساس توافق موقت که برخی آن را یک اشتباه تاریخی و یک تراژدی خواندند و همه شنیدید که چه گفتند، همان افراد از ما می خواستند که توافق را به مدت دو سال دیگر نگاه داریم زیرا جواب داده بود.
وی ادامه داد: حقیقت این است که ایران در تمام سالهای گذشته به همه تعهدات خود بر اساس این توافق پای بند بود. آنان اورانیوم با غنای بیست درصد را کاستند، اراک را متوقف کردند و غیره و غیره که نمی خواهم وارد همه این بحث ها شوم. به نظر من نظارت داخلی فوق العاده ای داریم که به نظر من به اندازه کافی بررسی و درک نشده است. چیزی بعد از پانزده سال تمام نمی شود، فقط میزان ذخایر و میزان غنی سازی تغییر می یابد و آنان می توانند غنی سازی بیشتری بکنند. ما بر آن غنی سازی نیز نظارت خواهیم داشت. برنامه غیر نظامی هسته ای مستلزم غنی سازی در حد تقریبا پنج درصد است، که نهایتا به پنج درصد می رسد. اگر شروع به غنی سازی در سطحی بالاتر صورت بگیرد، مثلا صحبت از راکتور تحقیقاتی تهران و چند مورد است ولی هیچ منطقی نیز برای غنی سازی در بالاتر از این سطح وجود ندارد و ما بر این برنامه غنی سازی نظارت خواهیم کرد و اگر بخواهند مسیری دیگر طی کنند، بلافاصله مطلع می شویم و هشدارها در همه جا به صدا در می آید و می توانیم واکنش نشان بدهیم.
کری گفت: باید بگویم که ما چند ما برای واکنش نشان داد فرصت داریم و از این رو، باید بگویم که مدت زمان فرار هسته ای هرگز کمتر از میزانی که نتوانیم واکنش نشان دهیم، نخواهد بود.
ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا در ادامه جلسه پرسش و پاسخ کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا که به بررسی توافق هسته ای جمهوری اسلامی ایران با گروه پنج بعلاوه یک اختصاص داشت، گفت: براساس این توافقنامه، در مورد تدابیر پادمان درباره زنجیره تامین اورانیوم، باید بگویم که این مسئله چیزی است که آژانس بین المللی انرژی اتمی واقعا می خواهد به طور گسترده تر آن را داشته باشد. پس این گام، حرکت به سمت پادمان های بیشتر خواهد بود.
سناتور باب کورکر رئیس کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا در ادامه ی این جلسه گفت: باید اضافه کنم که مسائل دیگری هم هستند که تازه در اول راه قرار دارند و ما متاسفانه نمی توانیم درباره شان صحبت کنیم. بله، افراد گفته اند که ترجیح می دهند برنامه اقدام مشترک همچنان پابرجا باشد تا اینکه به سمت چیز بدتری حرکت کنیم ! البته معنی این گفته این نیست که افراد به طور خاص در وهله اول، برنامه اقدام مشترک را دوست داشتند بلکه این از منظر قیاس و مقایسه گفته می شود. من خواستم که در این زمینه روشنگری کرده باشم.
رئیس کمیته روابط خارجی سنا در ادامه از سناتور جیمز ریش سناتور ایالت آیداهو خواست تا پرسش های خود را مطرح کند. سناتور جیمز ریش گفت: من برای سناتور کاردین احترام بسیار زیادی قائل هستم و با وی هم نظر هستم. وی در صحبت های خود گفت که ما واقعا باید احساسات را از این مسئله کنار بزنیم. من واقعا موافقم که این مسئله باید به دور از هرگونه احساسات بررسی شود البته معنی اش این نخواهد بود که ما حس مشترک را کنار بگذاریم. ما از این شعار که « نرسیدن به توافق بهتر از رسیدن به توافق بد است» ، شروع کردیم. من چند هفته پیش می شنیدم که همه افراد این شعار را می گفتند اما اکنون در مقطعی قرار داریم که می گویند « شما باید این را بپذیرید و در غیر این صورت جنگ خواهد بود». شاهدیم که شعار دچار تغییر زیادی شده است. چنین شعاری مثل این می ماند که پس از بررسی این توافق حتی اگر به شیوه سرسری هم باشد ، هرکس که باور داشته باشد این توافق خوب است واقعا به طیف کسانی خواهد پیوست که جزو ساده لوح ترین افراد در روی کره زمین است!
وقتی که شما با افرادی معامله می کنید که سابقه تقلب و همه چیز دیگر را دارند ، در این صورت وقتی کسی بگوید که این توافق خوب است . . .(ساده لوح خواهد بود).
من می دانم که توجیه این افراد این خواهد بود که این توافقنامه کامل نیست. واژه کامل در مورد این توافقنامه حتی نباید در یک جمله مورد استفاده قرار گیرد. این توافقنامه حتی به توافقنامه کامل ، نزدیک هم نیست. من دیروز در جلسه محرمانه (سنا) حضور داشتم ، یکی از ناراحت کننده ترین چیزها این است که در جلسه دیروز به ما گفته شد که ما در این مورد هیچ انتخابی نداریم. ما هیچ انتخابی نداریم چون ما شروع کار ما از وضعیتی بود که ایران منزوی شده بود و در عرصه جهانی به آنها به دید منفور نگریسته می شد! به ما گفته شد که اگر ما با این (توافقنامه) همراهی نکنیم سایر مذاکره کنندگان با آن همراهی خواهند کرد و آمریکا در مورد این موضوع منزوی خواهد شد و ما درعرصه جهانی منفور خواهیم شد! واقعا به این گفته فکر کنید! این مذاکرات ما را از وضعیتی که در آن ایران دقیقا در همان جایی قرار داشت که ما می خواستیم، به وضعیتی کشاند که اگر اکنون ما با (توافق) همراهی نکنیم در این صورت ما در عرصه بین الملل منزوی و منفور خواهیم شد!
این سناتور جمهوریخواه آمریکایی افزود: نکته دیگری که اهمیت بسیار زیادی دارد موضوع راستی آزمایی است. ما باید راستی آزمایی داشته باشیم. همه گفتند که موضوع شماره یک راستی آزمایی است. همه در اینجا می دانند که سایتی به نام پارچین وجود دارد. پارچین موضوع این مذاکرات بود.
همانطور که وزیر گفته است، ما می خواهیم اطمینان یابیم که بلند پروازی های هسته ای آنها صرفا برای مقاصد صلح آمیز است. پرسش این است که در اینجا نقش پارچین چیست؟ طراحی پارچین و عملیاتی شدن آن برای یک مکان آزمایش انفجاری است که طراحی آنها برای ماشه انفجاری برای سلاح هسته ای است. پارچین همچنان پابرجا است.
آیا اینگونه به نظر می رسد که برای مقاصد صلح آمیز است؟ اجازه دهید بدترین چیز را درباره پارچین بگویم. آن چیزی که شما افراد (نمایندگان دولت در جلسه) با آنها موافقت کردید طوری است که ما حتی نمی توانیم در آنجا نمونه برداری داشته باشیم. آژانس بین المللی انرژی اتمی نمی تواند در آنجا نمونه برداری کند. آنها (ایرانی ها) می خواهند که خودشان قادر باشند که در آنجا(نمونه ها را) آزمایش کنند، این چیزی است که حتی برای لیگ ملی فوتبال آمریکا نیز قابل قبول نیست! چطور در دنیا ممکن است کشوری مثل ایران باشد که خودش آزمایش کند! من ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا که یکی از باهوش ترین افرادی است که من می شناسم ، به ما گفته است که ما قادر خواهیم بود تصاویر را از مونیتورها مشاهده کنیم و زنجیره خوبی برای محافظت از نمونه های گرفته شده وجود خواهد داشت . پرسش من این است که آیا ما می خواهیم به ایران اعتماد کنیم که خودش این کار را انجام دهد؟ آیا این یک توافقنامه خوب است؟ آیا این همان چیزی است که به ما گفته شد که ما می خواهیم به آن دست یابیم؟ به ما گفته شده بود که نگران نباشید! ما آنها را زیر نظر خواهیم داشت و راستی آزمایی هایی را ایجاد خواهیم کرد که کاملا خلل ناپذیر باشد. آیا ما می خواهیم به ایران اعتماد کنیم که خودشان آزمایش کنند؟ این واقعا مضحک است. یک چیز که من را آزار می دهد میلیاردها دلاری است که ایران دریافت خواهد کرد.
به ما گزارش شده است که آنها وقتی در وضعیت مالی وحشتناک قرار داشتند ، این ما بودیم که آنها را به وضعیت مالی وحشتناک کشاندیم، یکی از اولویت های ملی شان این بود که از تروریسم حمایت کنند. آنها از حزب الله، حماس، حوثی ها با کمک مالی ، کمک نظامی و همه نوع کمکی که وجود دارد، حمایت کردند. همه کاری که ما تلاش می کنیم در دنیا انجام دهیم اثر انگشت آنها روی آن است، آنها تلاش می کنند به ما حمله کنند. پس این میلیاردها دلار پول در مدت نه ماه به دستان آنها باز می گردد. همچنین دیروز به ما گفته شد که مهم نیست ما(سناتورها) چه می کنیم، کنگره کار اندک خودش را انجام دهد و اصلا اهمیتی ندارد چون ما(سناتورها) بر این پول کنترل نداریم بلکه این افرادی که در دور این میز نشسته اند (نمایندگان دولت) بر پول کنترل دارند. صرفنظر از اینکه ما چه می کنیم ، آنها این پولهای میلیاردی را آزاد خواهند کرد! من باید به شما بگویم که این یک کار بسیار دشوار است که شما شب بخوابید که من می خواهم رای بدهم ؛ تا پنجاه میلیارد دلار آزاد شود// شروع آن یکصد میلیارد دلار بود اما اکنون به پنجاه میلیارد دلار کاهش یافته است و یا هر رقمی باشد // یعنی درحالی به آزاد شدن این پول ها رای بدهید که بدانید بخشی از این پول قرار است مستقیما به افرادی منتقل شود که تلاش خواهند کرد آمریکایی ها را بکشند و تلاش خواهند کرد افراد بی گناه را بکشند و تلاش بکنند همپیمانان ما را بکشند!
این سناتور آمریکایی در ادامه اظهارات خود در مخالفت با توافق هسته ای گفت: اینکه قادر باشیم بگویم این توافق یک توافق خوب است ، مضحک است. من با تمام احترامی که برای شما قائل هستم باید بگویم که شما افراد(خطاب به نمایندگان دولت در جلسه کمیته روابط خارجی سنا) فریب خوردید و این مردم آمریکا هستند که تاوان آن را خواهند پرداخت. پس از پایان صحبت های سناتور جیمز ریش ، رئیس کمیته روابط خارجی سنا از سناتور« باکسر» خواست صحبت های خود را بیان کند.
در این میان جان کری وزیر امور خارجه آمریکا گفت آیا ما اکنون باید به این حرف ها واکنش نشان دهیم؟
در این لحظه سناتور جیمز ریش گفت: وقت من تمام شده است.
سپس جان کری گفت: آیا برای پاسخ دادن به پرسش ها در لابلای پرسش ها وقت در نظر گرفته نشده است؟
سپس باب کورکر رئیس کمیته به جان کری گفت: من خشنود می شوم که شما چند لحظه ای پاسخ بدهید تا این اطمینان حاصل شود که جلسه استماع یک جلسه کامل است. سپس جان کری گفت: گفته شد که اگر شما فکر کنید که این توافقنامه خوب است ساده لوح هستید.
وی سپس در دستان خود کاغذی را نشان داد و گفت:این مقاله روزنامه واشنگتن پست است. من مصرانه از همه شما می خواهم که این مقاله را مطالعه کنید. موضوع مقاله این است که چگونه توافقنامه ایران از دیدگاه اسرائیلی ها ،که می دانند چه می گویند، برای اسرائیل خوب است؟(خنده حاضران)
من مصرانه ازشما می خواهم که این مقاله را مطالعه کنید. در این مقاله گفته می شود که شمار زیادی از اعضای برجسته نهادهای امنیتی اسرائیل در مراحل مختلف مذاکرات ازتلاش های دولت باراک اوباما حمایت کردند. این هفته « آمی آیالون» رئیس سابق شین بت در مصاحبه با دیلی بیست گفت که سیاستمداران اسرائیلی با ترس ها و جامعه بیم ناک، بازی می کنند. وی از توافقنامه وین به عنوان تدبیری مفید برای جلوگیری از تهدید ایران تمجید کرد. من فکر نمی کنم که آمی آیالون فرد ساده لوحی باشد. افرایم هالیدی رئیس سابق موساد که آژانس جاسوسی اسرائیل است ، پیروزی اوباما را مورد تمجید قرار داد.
جان کری خطاب به سناتور جیمز ریش گفت: نگاه کنید! سناتور جیمز ریش! شما گفتید که آنها در وضعیتی بودند که ما می خواستیم باشند! نوزده هزار سانتریفیوژ؟ مواد شکاف پذیر کافی برای ساختن ده تا دوازده بمب؟ آیا ما می خواستیم که آنها در چنین وضعیتی باشند؟ هدف از اعمال تحریم ها چه بود؟ زمانی که ما تحریم ها را تصویب کردیم من رئیس کمیته روابط خارجی سنا بودم. هدف ما این بود که آنها پای میز مذاکره بیایند. پس ما مذاکره کردیم. من به شما تضمین می دهم که شما در پانزده سال نخست، محدودیت های باور نکردنی دارید که باعث می شود حتی فکر کردن به ساخت بمب هم غیر ممکن شود! شاید درباره اش فکر شود اما نمی توانند کاری انجام دهند. پس در پایان پانزده سال، شما همه آن گزینه هایی را در اختیار خواهید داشت که امروز دارید. انتخاب شما این است که « آن پانزده سال بعد»، همین الان باشد و یا اینکه آن پانزده سال ،سپری شود و ببینید که آیا این ( توافق) کارایی خواهد داشت؟ واقعا انتخاب همین است.
شما وقتی می گوئید آنها در همان جایی بودند که ما می خواستیم ، من درک نمی کنم که منظورتان چیست؟ برای چه هدفی باید در همان وضعیتی باشند که شما می گوئید؟ در ادامه سناتور باب کورکر رئیس کمیته روابط خارجی مجلس سنا خطاب به جان کری گفت: ایران کار استادانه ای انجام داد و با نوزده هزار سانتریفیوژ به شما نکته ی استدلالی خوبی داد درحالیکه ده هزار تا از آنها عملیاتی هستند. ما می دانیم که این سانتریفوژها عتیقه هستند. قدیمی هستند. همه ما درباره تعداد سانتریفوژها صحبت می کنیم اما این توافق ، تشریح می کند که آنها توانایی تحقیق و توسعه روی آی آر - دو / چهار/ شش و هشت دارند و در سال هشتم می توانند آن را صنعتی کنند.
جان کری گفت: برای یک برنامه صلح آمیز این کار را می کنند. برای یک برنامه صلح آمیز این کار را می کنند که تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی است.
سناتور کورکر در واکنش به جان کری گفت: اجازه بدهید که صحبت های من تمام شود و بعد شما صحبت کنید. آنها گفتند که آی آر هشت آینده شان است. شما می دانید که آی آر یک عتیقه است و حتی در بیشتر وقت ها عملیاتی نبود یا اینکه دست کم عملیاتی بودن آن شصت درصد کند تر است. آنها می خواستند که از شر این سانتریفیوژها رها شوند. آنها کاری استادانه کردند و غرب و دیگرکشورها را وادار کردند تا روی چیزی تمرکز کنند که هیچ کاربردی برایشان ندارد درحالیکه توانستند توافقنامه ای را پیش نویس کنند که به آنها مسیر ادامه تولید چیزی پیشرفته را می دهد که بتوانند در تاسیسات مخفی نصب کنند و در سطوحی غنی سازی کنند و با سرعتی غنی سازی کنند که هرگز تصور نمی کردند.
در ادامه این جلسه ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا گفت:هر عنصری از برنامه تحقیق و توسعه ایران به موقع به عقب رانده شد. واقعیت این است که آنها اکنون در همه این عرصه ها فعال هستند که به طرز چشمگیری به عقب انداخته شده است. این یک واقعیت است.
سپس باب کورکر گفت: رئیس جمهور گفته است که در سال سیزدهم (زمان ) گریز هسته ای به صفر می رسد.
سپس ارنست مونیز گفت: توصیف شما یک توصیف نادرست است و من ازاینکه چنین چیزی را می گویم عذر می خواهم. شما می گوئید که در سال هشتم آنها مشغول فعالیت صنعتی خواهند شد درحالیکه در این سال یک آبشار کوچک خواهد بود که آنها سالها پس از برنامه های فعلی شان می توانند آن را شروع کنند.
سپس باب کورکر گفت: بسیاری از افراد فکر می کردند که مدت زمان زیادی طول خواهد کشید که آنها بتوانند به این کار دست یابند! پس همانطور که گفتم ، آنها باهوش بوده اند.
در ادامه سناتور باکسر صحبت های خود را آغاز کرد و گفت: فکرنمی کنم کسی قبول نداشته باشد که ایران بازیگری بد و خطرناک است. به همین علت است که من معتقدم ما باید جلوی بلند پروازی های هسته ای شان را بگیریم. به نظر من این کار ضرورت دارد. فکر نمی کنم مردم آمریکا به دنبال جنگ دیگری باشند. بالاخره اختلافاتی در این مورد وجود دارد اما فکر می کنم در نهایت واقعا گزینه همین است که همه از آن اجتناب می ورزند. من از حق همکارانم حمایت می کنم که بگویند چه می خواهند اما شما شنیده اید که دو تا از همکاران من از عباراتی نامناسب استفاده کردند . یکی از آنها گفت کلاه سرتان گذاشتند و دیگری گفت که شما فریب خوردید. صرفنظر از اینکه بکاربردن چنین عباراتی توهین آمیز و به دور از ادب است، اما این حق همکاران من است. راههای دیگری برای نشان دادن مخالفت شان وجود دارد اما بکارگیری این راهها به انسانیت و هوش مربوط می شود. فکر می کنم شما خیلی باهوش باشید. من می خواهم پرسش هایی مطرح کنم و از شما بخواهم که به صورت بله یا خیر پاسخ بدهید. البته می دانم که جناب جان کری! برای شما دشوار خواهد بود که این کار را بکنید چون ما سناتور هستیم و این شیوه کاری ما نیست. همکاران من فکر می کنند که شما کلاه سرتان گذاشتند و شما فریب خورید معنی این جمله این است که همه کلاه سرشان رفته است و همه فریب خورند. تقریبا همه در دنیا فریب خوردند.
سناتور مارکو روبیو در جلسه پرسش و پاسخ کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا گفت:من رئیس جمهور اوباما را مقصر این توافق وحشتناک با ایران می دانم و روزی که وی از قدرت کنار رود این توافق به حال خود رها خواهد شد.
کری در پاسخ به سوال سناتور باکسر نماینده کالیفرنیا که پرسید:آیا انگلیس به عنوان یکی از قدرتمندترین متحدان ما از این توافق حمایت می کند؟آیا استرالیا به عنوان یکی از قدرتمندترین متحدان ما از این توافق حمایت می کند؟آیا آلمان از این توافق حمایت می کند؟آیا فرانسه از این توافق حمایت می کند؟آیا نیوزیلند،اردن،نیجریه،لیتوانی و اسپانیا و دیگر کشورها از این توافق حمایت می کنند؟ گفت:بله از آن حمایت می کنند.
در ادامه سناتور باکسر گفت:شما باید این سخن مرا درک کنید.اگر شما و جهان را فریب داده باشند این موضوعی مضحک ، غیرمنصفانه و اشتباه خواهد بود.مطمئنا شما با برخی بخش های این توافق نامه موافق نیستید.به نظرم ما باید از این لفاظی ها خود را دورنگه داریم.من هم اکنون توافق نامه را در برابر خود دارم و آن را مطالعه کرده ام و موضوعی که مرا در هنگام خواندن آن تعجب زده کرده ،این است که آیا ما می توانیم این سند را به خوبی درک کنیم.من می خواهم بگویم که چند موضوع در اینجا وجود دارد.ایران بر روی این موضوع تاکید می کند که تحت هیچ شرایطی به دنبال دستیابی به سلاح اتمی نبوده است.این یک عبارت است.موضوع دیگری که وجود دارد این است که در بند شانزدهم آمده است.ایران وارد فعالیت هایی که شامل پیشرفت در حیطه مواد منفجره اتمی چه اورانیوم یا پلوتونیم شود ، نمی شود و این موضوع در این توافق آورده شده است.من می خواهم که این پیام را به ایران بدهم .البته نه به مردم ایران که مردمانی خوب هستند.من می خواهم این پیام را به افرادی بدهم که بسیار خطرناک هستند.من می خواهم به آنها بگویم که شما این موارد را به طور شفاف در این توافق اعلام کرده اید اما اگر شما به این توافق پایبند نباشید.من تضمین می کنم که تبعاتی برای شما به دنبال خواهد داشت.به نظرم این پیام مهمی است که باید داده شود زیرا آنها این توافق را امضاء کرده اند و این سخنان را زده اند و تمامی جهان آنها را تماشا کرده اند.
این سناتور آمریکایی افزود:وزیر خارجه ،من متن معاهده همکاری های راهبردی اسرائیل و آمریکا را تالیف کرده ام.من همچنین متن معاهده ارتقاء همکاریهای راهبردی بین دو کشور را تالیف کرده ام. من به خاطر این کار به خود می بالم.رئیس جمهور اوباما هم این دو معاهده را امضاء کرده است.این نشان می دهد که ما شانه به شانه در کنار نزدیکترین همپیمانان خود قرار داریم.ما می دانیم که اسرائیل این توافق را قبول ندارد.من بسیار خوشحالم که شما نظرات رئیس شین بت را خوانده اید زیرا حقیقت این است که اختلافاتی وجود دارد.اما برخی معتقدند که این راهی است که باید طی شود. من امید زیادی به روابط با اسرائیل دارم.به نظرم در پایان روابط ما با اسرائیل قدرتمند تر خواهد شد.من می خواهم نظر شما را در این باره بدانم زیرا می دانم که اشتون کارتر به این منظور راهی اسرائیل شد.آیا شما می توانید گزارشی به ما درباره این سفر و چگونگی آن در اختیار ما قرار دهید؟
کری در پاسخ گفت:اشتون کارتر وزیر دفاع به منظور مذاکرات مفصل با وزیر دفاع اسرائیل راهی اسرائیل شد.آنها به مدت یک روز با هم دیدار کردند.آنها راههای گوناگونی را که ما برای تعامل با اسرائیل آماده کرده ایم ، بررسی کردند.با درک شرایط خطرناکی که منطقه هم اکنون در آن به سر می برد ،کارتر به بلندیهای جولان رفت تا همراه آنها تهدیدات کنونی از طرف داعش(گروه تکفیری صهیونیستی داعش) و دیگر تهدیدات را بررسی کند.ما به راههای گوناگون آماده دفاع از آنها هستیم و من همچنین معتقدم که ما شاهد نوعی صف بندی جدید در منطقه هستیم.من بایستی برای صحبت درباره این موضوع با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج(فارس)در روزهای آتی راهی منطقه شوم.من باید با تمامی اعضای این شورا درباره اینکه چگونه تمامی آن با اسرائیل در یک صف بندی جدید گردهم جمع شوند،صحبت کنم.
در ادامه سناتور باکسر گفت:ما امروز در مطبوعات سخنان مقامات عربستان سعودی را مطالعه کردیم.من نمی دانم که شما زمان لازم برای بررسی آنها را داشته اید یا نه.من می خواهم از شما بپرسم آیا معتقدید که عربستان که ایران را به عنوان یک دشمن منطقه ای خود می دانند از این توافق حمایت می کند؟گفت:معتقدم که آنها بایستی حامی این موضوع باشند.من اخیرا با وزیر امور خارجه عربستان دیدار کرده ام.او به من نشان داد که اگر اطمینان درباره برخی موضوعات باشد از آن حمایت می کند.معتقدم این موارد روی خواهند داد.من پیش بینی این موضوع را می کنم.
کری افزود: افراییم هالوی رئیس موساد گفت:هر فردی که حوادث چندین دهه اخیر در ایران را دنبال و حوادث این کشور را مطالعه کرده باشد باید این موضوع را به طور کامل بپذیرد که ایران هرگز با مذاکره درباره این موضوع و یا حتی با معیارهای مطرح شده از طرف قدرت های جهانی موافقت نمی کرد.گزینه جایگزین باید حمله نظامی باشد که منطقه را در ناامنی بیشتر فرو می برد که احتمالا موفقیت آمیز نخواهد بود.
وزیر خارجه آمریکا در ادامه گفت:ما در توضیح گزینه هایی که وجود دارند، تنها نیستیم.به نظرم پتانسیل واقعی برای تغییر در خاورمیانه(غرب آسیا)وجود دارد.همچنین پتانسیل لازم برای تقابل وجود دارد.این موضوع احتمال تقابل با ایران را پایان نمی دهد.بدیهی است که این بستگی به انتخاب هایی دارد که آنها صورت می دهند.
در ادامه سناتور باکسر گفت:دونالد ترامپ در مطلبی گفت که اگر زنانی چون وندی شرمن را وارد این مذاکرات نمی کردیم آنگاه نتیجه بهتری می گرفتیم نظر شما چیست؟
کری گفت :او(شرمن) فردی دور اندیش است.او کار فوق العاده ای را انجام داد.اگر وندی شرمن ،مونیز و دیگران نبودند ما در جایی که هم اکنون قرار داریم،نمی توانستیم باشیم.ما یک تیم معتبر را از تمامی بخش های دولت آمریکا در اختیار داشتیم.تیم ما از کارشناسانی برخوردار بود که عمر خود را صرف تحلیل و بررسی موضوع ایران و اشاعه تسلیحات اتمی کرده بودند.آنها از وزارت انرژی،تشکیلات اطلاعاتی ،وزارت خارجه و دیگر بخش ها آمده بودند.همه آنها با هم تلاش کردند و معتقدم که آنها گروهی ساعی بودند.
در ادامه سناتور مارکو روبیو گفت:دولت به صورت علنی اعلام کرده است که شما انتظار دارید که این توافق با اکثریت در مجالس سنا و نمایندگان رد شود.شما گفته اید در حالیکه کسب اکثریت در کنگره بایستی موضوع خوبی باشد هدف شما اصولا متقاعد کردن دمکرات ها برای حمایت از توافق است.بنابراین می توانید رای لازم برای جلوگیری از باطل شدن وتوی رئیس جمهور را به دست آورید.اما من معتقدم که این برای جهان مهم است و البته برای ایران که این موضوع را درک کند تا آنجایی که به تحریمهای آمریکا مربوط می شود این توافقی است که بقاء آن در زمان پس از دوران رئیس جمهور کنونی آن تضمین نشده است.به هرحال من شخصا امیدوارم که رئیس جمهور بعدی فردی باشد که تزلزل موجود در امنیت ملی کشور را رفع کند و تحریم هایی را که کنگره وضع کرده است از نو برقرار کند زیرا این توافق اصولا و بی شک اشتباه است.به نظرم امنیت ملی ما را تضعیف می کند و جهان را به مکانی خطرناک تر بدل می کند.به هرحال خارج از این ماجرا معتقدم که این دولت بارها در برخی موضوعات عقب نشینی کرده است.مثالهای بی شماری در این رابطه وجود دارد.در ابتدا این ذهنیت ایجاد شد که ما به دنبال بازرسی از هر کجا و هر مکان هستیم و حالا این موضوع را رد می کنند و می گویند بخشی از جریان موجود نبوده و یا قولی درباره آن داده نشده است.من تمامی اختلافات درباره مفاد را درک می کنم اما به طور واضح این ذهنیت در میان همکارانم از دو حزب ایجاد شد که ما به دنبال بازرسی از هرکجا و هر زمان و از جمله اماکن پنهانی احتمالی هستیم.
روبیو افزود:معتقدم که بازگشت تحریم ها هم همچنین موضوعی پوچ است.آنها بیست و چهار روز در اختیار دارند. ایران می تواند همه چیز را بررسی کند و از این زمان بهره برداری لازم را داشته باشد.آنها به خوبی این موضوع را تشخیص داده اندکه زمانی که تحریمهای بین ا لمللی رفع شوند آنگاه هیچ احتمالی برای بازگشت آنها وجود نخواهد داشت.ظریف همتای ایرانی شما با تکبر گفت:زمانی که ساختار تحریمها از هم پاشیده شود آنگاه ایجاد دوباره آنها غیرممکن خواهد بود. او همچنین متکبرانه اوایل این هفته گفت که نقض جزئی توافق قابل پیگیری نیست.در این حالت چه روی خواهد داد؟ایران میلیاردها دلاری را که دریافت خواهد کرد،به عنوان اوراق بهادار امضاء شده حفظ خواهد کرد.ایران قادر خواهد بود که موشک های بالستیک دور برد خود را توسعه دهد و این برنامه تنها جز برای یک هدف نیست و آن استفاده از آنها در جنگ افزارهای اتمی است و تمامی قولهایی که آنها درباره اینکه این تسلیحات را دنبال نمی کنند همیشه دروغ بوده است. زمانی که آنها موشکی را می سازند که زمانی توانایی رسیدن به این اتاق را هم خواهد داشت حتی امروز هم بسیار دیر است.تنها یک دلیل برای ساخت این موشک وجود دارد و آن قرار دادن کلاهک اتمی برروی آن است.به هرحال این توافق سرانجام سبب رفع تحریم تسلیحاتی می شود.
وی افزود:در رابطه با تروریسم این توافق میلیاردها دلار در اختیار رژیمی قرار می دهد که بر اساس گفته رئیس سازمان ملی اطلاعات به طور مستقیم منافع اسرائیل و متحدان ما را تهدید می کند.در پایان این توافق کاری انجام نمی دهد که ایران درباره موضوع حقوق بشر مسئوول باشد بلکه برعکس رژیم ایران به خاطر سوابق بیرحمانه اش در زمینه حقوق بشر تشویق می شود.من می دانم که شما همیشه گفته اید که گروگان های آمریکا را از راه مذاکره بازمی گردانید و من از شما تشکر می کنم.اما برای خانواده آمریکایی هایی که در ایران بازداشت و یا ناپدید شده اند از جمله رابرت لوینسون این توافق نتوانست سبب کسب اطلاعی درباره وی شود.این توافق کاری برای جیسون رضائیان روزنامه نگار نشریه واشنگتن پست که برادرش علی هم اکنون در این اتاق حضور دارد، انجام نداد.حقیقت این است که شما شخصا با ایرانی ها دیدار و مذاکره کردید و زمانی که آنها را درباره این موضوع تحت فشار قرار دادید به جهانیان دروغ گفتند و اعلام کردند که هیچکس را به خاطر ابراز عقیده اش زندانی نمی کنند.این توافق کاری برای امیرحکمتی گروهبان نیروی دریایی انجام نداد.وی در نامه ای که از زندان فرستاده ،نوشته است که جان کری وزیر خارجه با ایرانی ها مذاکره می کند و با آنها دست می دهد و پیشنهاد عقب نشینی های بزرگ اقتصادی را می دهد تا آنها را از هم پاشیدگی اقتصادی نجات دهد .این توافق کاری برای سعید عابدینی که جرمش انجام اعمال مذهبی اش بود،نکرد.
این سناتور آمریکایی در ادامه گفت:تنها کسانی که این توافق برای آنها کاری انجام داد مقامات ایرانی هستند که خواهان ادامه حبس و مجازات مردم خود هستند.این مقامات از اسرائیل متنفرند و خواهان محو کشور یهودی و مردمان آن از صحنه جهان هستند.آنها خواهان گسترش هرج و مرج در سراسر خاورمیانه(غرب آسیا)هستند.آنها به کشتار مردم سوریه به دست اسد و کشتن آمریکایی ها و اسرائیلی ها و در حالیکه مردم خود را هم می کشند،کمک می کنند.
وی افزود:وزیر خارجه ،من شما را به خاطر دنباله روی از این سیاست و رسیدن به این توافق مقصر نمی دانم.من رئیس جمهور را به خاطر این توافق وحشتناک با ایران مقصر می دانم.من امیدوارم که همکاران دمکرات من آنقدر متقاعد شوند که بر ضد این توافق رای دهند و از تلاش رئیس جمهور برای اجرایی کردن آن جلوگیری کنند.حتی اگر این توافق بتواند با اختلافی اندک از شکست در کنگره بگریزد و ما به اکثریت لازم برای جلوگیری از وتو دست پیدا نکنیم آنگاه رژیم ایران و جهان باید بدانند که این توافق ،توافق دولت کنونی آمریکا با ایران است و رئیس جمهور بعدی آمریکا تحت هیچ اجبار قانونی قرار ندارد که به آن پایبند باشد.رژیم ایران باید بداند که اکثریت این کنگره از این توافق حمایت نمی کنند و در روزی که رئیس جمهور اوباما از قدرت کنار رود این توافق به حال خود رها خواهد شد.من از شما این سوال را دارم که اگر شما صاحب یک شرکت آمریکایی باشید و پس از این که توافق امضا شد به ایران بروید و در آنجا یک کارخانه تولیدی ایجاد کنید و آنگاه رئیس جمهور بعدی آمریکا این تبصره قانونی را بردارد یا اینکه ایران توافق را نقض کند آیا این تحریم بر ضد تاسیساتی که ما ایجاد کرده ایم ،خواهند بود؟در رابطه با تحریمها اگر شرکتی هم اکنون به ایران برود و یک کارخانه تاسیس کند برای مثال کارخانه تولید باتری خودرو ایجاد کند و آنگاه ایران توافق را نقض کند و تحریم ها بازگردند آیا این کارخانه می تواند بدون مواجه شدن با تحریمها به فعالیت خود ادامه دهد؟
در ادامه جک لو وزیر خزانه داری آمریکا در پاسخ سناتور روبیو گفت:اگر شرکتی بخواهد برای فعالیت تجاری و زمانی که تحریمها رفع شده اند به ایران برود ،اجازه این کار داده می شود.اگر ایران توافق را نقض کند و تحریم ها بازگردند آنگاه این شرکت ها دیگر قادر نخواهند بود در صورت نقض تحریمها به فعالیت خود ادامه دهند.
مارکو روبیو سناتور جمهوریخواه در ادامه جلسه استماع کمیته روابط خارجی سنای آمریکا گفت اگر ایران هیچگاه توافق را نقض نکند و ما همچنین امیدواریم که رییس جمهور آتی آمریکا تحریم های کنگره را دوباره اعمال نکند که براساس آن ایران دوباره تحت تحریم قرار نگیرد. من یک سئوال مشخص دیگر درباره توافق دارم. بخشی با عنوان امنیت هسته ای وجود دارد که در آن آمده است آنهایی که توافق را مذاکره کرده اند آماده همکاری با ایران درباره اجرای درست تدابیر امنیت هسته ای هستند. در بند 10.2 آمده است همکاری از طریق آموزش و کارگاه های آموزشی برای تقویت توان ایران برای حفاظت در برابر و واکنش به تهدید های امنیت هسته ای از جمله خرابکاری و نیز قادر ساختن ایران به امنیت هسته ای موثر و سامانه های حفاظت فیزیکی صورت گیرد. سئوال من این است که اگر اسراییل به این نتیجه برسد که توافق را دوست ندارد و بخواهد در برنامه هسته ای خرابکاری کند آیا این توافقی که آمریکا امضا کرده است این وظیفه را به آمریکا محول می کند که به ایران برضد خرابکاری اسراییل یا هر کشور دیگر در دفاع از خود کمک کند؟ ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا گفت باور من این است که این بند به تدابیر امنیت فیزیکی مربوط می شود و در این باره همه گزینه های ما در برابر متحدان و دوستانمان همچنان برقرار است.
مارکو روبیو گفت: خوب من نیز دقیقا همین را گفتم. اگر اسراییل حمله هوایی برضد یک سایت فیزیکی ایران صورت دهد آیا این توافق ما را ملزم می کند که از ایران حفاظت کنیم و به این تهدید واکنش دهیم.
ارنست مونیز گفت خیر.
جان کری گفت هدف از این بند این است که قادر باشیم تضمین های دراز مدت داشته باشیم چرا که در حال حاضر در جهانی قرار داریم که جنگ سایبری تبدیل به یک نگرانی عمده برای همه شده است. اگر قرار باشد توانمندی هسته ای داشته باشید باید بتوانید اطمینان داشته باشید که این تاسیسات به درستی حفاظت می شود. با این حال من می توانم به شما اطمینان دهم که ما به هر طریق ممکن با اسراییل درباره نگرانی های این کشور همکاری خواهیم کرد.
مارکو روبیو گفت: اگر اسراییل به ایران حمله کند ما وظیفه داریم که از ایران در دفاع از خود دربرابر اسراییل کمک کنیم؟
جان کری گفت: نه من به شما اطمینان می دهم که ما همکاری بسیار بسیار نزدیکی با اسراییلی ها خواهیم داشت همانطور که درباره همه جنبه های امنیت اسراییل نیز اکنون شرایط به همین گونه است.
مارکو روبیو گفت: با این حال این بند توافق این را نمی گوید.
جان کری گفت: به هیچ وجه امکان ندارد که ما با اسراییل وارد درگیری شویم و فکر می کنم که باید اصلا منتظر شویم ببینیم چنین شرایطی ایجاد می شود یا خیر. با این حال من فکر می کنم که من به فهرست طولانی ایرادها و مخالفت های شما درباره توافق گوش کردم. با این حال اما هیچ گزینه جایگزینی برای این توافق وجود ندارد که شما یا هر کسی دیگری بتواند ارائه کند.
مارکو روبیو گفت: من اطمینان دارم که چنین گزینه ای را دارم.
جان کری گفت: من اطمینان دارم که رییس جمهور آینده آمریکا به اندازه کافی منطقی است که اگر این توافق به درستی اجرا شود و اگر به طور کامل اجرا شود هیچ گونه اقدام سرخودی صورت نخواهد گرفت و هیچکس نخواهد گفت که به شرایط قبلی باز خواهیم گشت و هر کاری که بخواهیم صورت خواهیم داد. شرایطی که این بازرسی و محدودیتی بر برنامه هسته ای ایران نباشد. فکر نمی کنم که هیچ رییس جمهور آتی آمریکا این کار را بکند.
مارکو روبیو گفت: در شرایط کنونی نیز ایران در حال نقض قوانین است. پیش از اینکه توافقی امضا شود ایران در حال نقض وظایف و محدودیت ها از جمله معاهداتی بود که خود در گذشته امضا کرده بود.
جان کری گفت: این توافق ایران را به پایبندی به قوانین باز گرداند. این دقیقا هدف این توافق است. آنها باید به این توافق پایبند باشند و اگر این کار را نکنند هر گزینه ای که ما امروز داریم روی میز قرار دارد. بنابراین ما هیچ چیزی در اینجا از دست نخواهیم داد. اگر ما توافق را رد کنیم بسیاری چیزها را از دست خواهیم داد. زیرا دیگر هیچ محدودیتی نخواهد بود، هیچ تحریمی ، نظارتی و بازرسی نخواهد شد و دیگر شمار سانتریفوژهای آنها کاهش نخواهد یافت و اورانیوم ذخیره شده آنها کاهش نخواهد یافت. اگر شما بخواهید این واقعیت را فراموش کنید که آنها در شرایط کنونی مواد هسته ای لازم برای ده تا دوازده بمب را دارند این یک تهدید برای اسراییل است. اگر بدون هیچ گزینه دیگری به این مسئله بازگردیم هیچ گزینه ای دیگر جز رویارویی پیش روی خود نخواهیم دید. هیچ کسی طرحی برای تقویت این طرح کنونی و اقدام بیشتر ندارد، اینکه رهبر معظم ایران و رییس جمهور این کشور و دیگران معتقدند که با جهان توافق امضا کرده اند و بقیه جهان فکر می کنند که این یک توافق خوب است بنابراین اگر فکر می کنید که آیت الله های ایرانی باردیگر به مذاکره باز می گردند این یک رویا است. شما دیگر شاهد چنین شرایطی نخواهید بود زیرا اگر اثبات شود که ما قابل اعتماد نیستیم دیگر با هیچ وزیر خارجه آمریکا تعامل نخواهند کرد و این همه تلاش ها و همه اقداماتی که برای همه مردم دنیا مهم است را هدر خواهد داد. مسئله همین است.
کورکر گفت: بله برای آنکه بخواهم شرایط را درست توصیف کنم. من نمی خواهم بگویم که در توافق گول خوردیم. من نمی خواهم فرد خاصی را در این باره مقصر معرفی کنم. سخن من این است که یکی از راههای اینکه ما آنها را وادار به پایبندی کردیم اجازه دادیم که کاری که می خواهند بکنند و این بود که برنامه هسته ای خود را در ابعاد گسترده پیگیری کنند.
جان کری گفت: این نکته بسیار مهمی است. زیرا ما در این مسئله تنها نیستیم. دولت بوش همین را پیشنهاد کرده بود. این چیزی نیست که دولت باراک اوباما رویای آن را داشت. در دوازدهم ژوئن دو هزارو هشت میلادی، بوش رییس جمهور سابق آمریکا از طریق کاندولیزا رایس که یادداشتی با گروه پنج به علاوه یک امضا کرد که در ازای اقداماتی که ایران درباره مسئله هسته ای خود صورت می دهد آمریکا نیز آماده است که اقداماتی صورت دهد: نخست به رسمیت شناختن حق ایران درباره برنامه صلح آمیز هسته ای که اکنون ما نیز در حال پیگیری این مسئله هستیم. برخورد با برنامه هسته ای ایران درست برابر رفتار با هر کشور هسته ای دیگر عضو ان پی تی زمانی که اطمینان بین المللی در این باره حاصل شد که برنامه هسته ای ایران صلح آمیز است. کمک های مالی و فنی برای انرژی صلح آمیز هسته ای از جمله راکتورهای برق پیشرفته ارائه کند، از برنامه تحقیق و توسعه ایران حمایت کند و تضمین های ارائه سوخت ارائه کند که از نظر حقوقی لازم الاجرا باشند. اینکه مناسبات با ایران را بهبود دهد و از ایران در ایفای نقش سازنده در امور بین المللی حمایت کند. همکاری با ایران و دیگران در منطقه و اقدامات اعتماد ساز در امنیت منطقه. تعهد دوباره به خودداری از تهدید استفاده از زور، همکاری در افغانستان و اقدام برای عادی سازی تجارت و مناسبات اقتصادی و شراکت انرژی، پروژه های عمرانی و همکاری در زمینه هواپیمایی کشوری، کمک به توسعه اقتصادی و اجتماعی ایران. همه اینها را جرج دبیلو بوش در دوازدهم ژوئن دو هزارو هشت پیشنهاد کرده است با این حال توافقی صورت نگرفت.
کورکر گفت: عنصری که شما اشاره نکردید و دولت قبلی با آن توافق نکرد دادن مجوز غنی سازی به ایران بود.
سناتور منندز: اجازه بدهید صحبت خود را با این گفته شروع کنم که از همه تلاشی که صورت دادید تشکر می کنم. هیچ کس به اندازه من که از حدود بیست سال پیش از زمان فعالیتم در کمیته روابط بین الملل مجلس نمایندگان آمریکا تحولات مربوط به ایران را پیگیری می کنم و به عنوان یکی از تدوین کنندگان رژیم تحریم های ایران که ایران را به میز مذاکره کشاند نمی تواند از شما تشکر کند. با این حال من نگرانم که این توافق جامعه بین المللی را ملزم می کند که به ایران در توسعه برنامه برق هسته ای در سطح صنعتی کمک کند. فکر می کنم در این توافق به سابقه فریبکاری ایران و نیز اقداماتی که ایران ان پی تی را نقض کرده اشاره نشده است و اینکه در دراز مدت اثبات این مسئله دشوارتر خواهد شد که ایران برنامه صلح آمیز هسته ای را پیگیری می کند زیرا ایران دلایل مشروع خواهد داشت که برای برنامه غنی سازی خود سانتریفوژهای پیشرفته داشته باشد. ما باید نشان دهیم که استفاده دوگانه در یک برنامه هسته ای صلح آمیز توجیه ندارد و این یک وظیفه بسیار بسیار دشوارتر است. جان کری شما همواره درباره تحریم ها تردید داشتید. زمانی که شما رییس این کمیته بودید در جلسه تحریم هایی که من در حال تدوین آن بودم در زمانی که دولت آمریکا به شدت در حال استدلال برضد این توافق بود. اظهارات شما خطاب به وندی شرمن و دیوید کوهن این بود که این تحریم ریسک واکنش شدید را در بر خواهد داشت. در آن نشست نمایندگان دولت آمریکا برای انتقاد از تلاش برای تدوین تحریم برضد ایران به سنا آمده بودند. این تحریم ها با نود و نه رای در برابر صفر رای مخالف تصویب شد و پس از آن بود که دولت آمریکا این مسئله را پذیرفت که این تحریم ها بود که ایران را وادار به بازگشت به میز مذاکره کرد. بنابراین اجازه دهید سئوال خود را مطرح کنم که براساس پاراگراف 26 توافق دولت آمریکا براساس نقش رییس جمهور و کنگره از اعمال دوباره تحریم ها خودداری خواهد کرد. سئوال من از جک لو وزیر خزانه داری آمریکا این است که براساس این بند نمی توانیم تحریم های راکه پیش از این کنگره تصویب کرده است بازگردانیم. آیا این درست است؟
جک لو گفت: ما به صراحت اعلام کرده ایم که ما حق خود را حفظ خواهیم کرد اگر آنها به تعهدات خود پایبند باشند ما تحریم های هسته ای این کشور را باز نمی گردانیم.
منندز گفت: اگر گفته می شود که سازوکار بازگشت تحریم ها وجود دارد و این یک گزینه بازدارنده موثر در برابر نقض توافق توسط ایران است که دولت آمریکا پیشنهاد کرده است، آیا دولت آمریکا از اعمال دوباره تحریم های کنونی که با اجماع آرا در کنگره تصویب شده است حمایت خواهد کرد.
جک لو گفت: اجازه بدهید به صراحت بگویم که تحریم هایی که در صورت پایبندی ایران به توافق لغو می شود، همانطور که گفته شد اگر ایران به توافق پایبند باشد تحریم های ایران دوباره اعمال نخواهد شد.
منندز گفت: سئوال من همین است اگر قرار باشد شما بازگردید و دوباره تحریمی را اعمال کنید پس چه تحریمی را دوباره اعمال خواهید کرد؟
ارنست مونیز، وزیر انرژی آمریکا توضیح درباره نحوه بررسی ابعاد احتمالی نظامی برنامه اتمی ایران را به برگزاری نشست محرمانه منوط و در عین حال تاکید کرد آژانس تضمین های لازم رادر این خصوص به ما داده است.
باب منندز در ادامه سوال و جواب کمیته سنا گفت اگر در واقع، تحریم هایی که وجود دارند و به گفته شما باعث شده اند که ایران به میز گفتگوها بازگردد، یک سال دیگر یعنی دو هزار و شانزده منقضی شود و ما بار دیگر آن را تمدید نکنیم، دست کم در این چارچوب چیزی (تحریمی) نخواهد بود که بخواهیم بازگردانیم. چرا نمی گویید که دولت با همه شرایط از جمله تخفیف های رئیس جمهوری، از تمدید دوباره این تحریم ها حمایت می کند تا ایرانیان بدانند که اگر (توافق را) نقض کنند، بازگشت تحریم ها شامل بازگشت تحریم هایی خواهد بود که کنگره آنها را تصویب کرده بود.
وزیر خزانه داری آمریکا گفت: آنچه من پیشتر گفتم این است که تحریم ها به جای خود باقی می ماند. اگر ایران پایبند باشد، ما این تحریم ها را برمی داریم و هنوز زود است که درباره تمدید قانونی صحبت کنیم که (صحبت ها ناتمام) منندز گفت این قانون سال آینده منقضی می شود و الزامات ایران دست کم هشت سال پیش از تصویب پرتکل الحاقی به طول می کشد. این تصویب فقط در صورتی روی می دهد که کنگره تحریم ها را بردارد. از این رو، من درک نمی کنم چطور می توانیم به صورتی عمیق به این باور برسیم که بازگشت تحریم ها به این معناست که نتوانیم اصولا این تحریم ها را اعمال کنیم. این سوال را از وزیر خارجه می پرسم، آیا رئیس جمهور به صورت روشن و بی پرده این پیام را به ایرانیان داده است؛ نه اینکه بگوید همه گزینه ها روی میز هستند زیرا ایرانیان قبول ندارند که این، یک تهدید نظامی جدی است و دستگاه های اطلاعاتی شما نیز همین را گفته اند، اینکه ایران تحت هیچ شرایطی نمی تواند به سلاح اتمی دست یابد.
منندز بعد از اینکه متوجه شد کری در زمان طرح سوال مشغول صحبت با فردی دیگر است سوال خود را بار دیگر مطرح کرد و گفت آیا رئیس جمهور اوباما می خواهد به صورتی روشن و بی پرده، نه با این حرف که همه گزینه ها روی میز است، زیرا بر اساس باور دستگاه های اطلاعاتی، ایرانیان باور ندارند که این یک تهدید جدی نظامی است، اینکه ایران تحت هیچ شرایطی اجازه رسیدن به سلاح اتمی را ندارد.
کری گفت: قطعا؛ وی این را گفته است.
منندز گفت: وی گفته است همه گزینه ها روی میز است.
کری گفت: رئیس جمهور بسیار روشن گفته است که ایران تحت هیچ شرایطی اجازه دسترسی به سلاح اتمی را ندارد. اش کارتر نیز این را به صورت روشن و علنی مطرح کرده است.
منندز با قطع سخنان کری گفت: شما سالهاست که با ایرانیان بودید ولی من فقط هفت دقیقه وقت دارم. آقای وزیر خارجه، من جدا نگرانی برداشته شدن تحریم های تسلیحاتی را دارم که در این توافق ذکر شده است. با مطالعه قطعنامه شورای امنیت، تحریم ها علیه موشک های بالستیک ایران برداشته می شود. قطعنامه جدید شورای امنیت کاملا روشن است، ایران از کار روی موشک های بالستیک منع نشده است. قطعنامه می گوید «از ایران خواسته می شود چنین فعالیت هایی را صورت ندهد». پیشتر، در قطعنامه 1929 شورای امنیت، از زبان الزام استفاده شده و گفته شده است «مقرر شده است که ایران نبایست هیچ فعالیتی در زمینه موشک های بالستیکی که قادر به حمل سلاح اتمی باشد، صورت دهد». چرا می بایست زبانی را که از لحن الزام آور به یک درخواست تنزل می یابد، قبول کنیم.
وی ادامه داد ما همواره در سازمان ملل از کشورها می خواهیم برخی کارها را نکنند ولی قدرت اجرایی را ندارد. می توانید خیلی ساده بگویید که آیا ایران در هشت سال آتی، از فعالیت در زمینه موشک های بالستیک منع شده است؟
جان کری که با نه گفتن های مکرر منندز روبرو شده بود با لحنی همراه با ناراحتی گفت شما می خواهید این را جواب بدهید؟
وی ادامه داد: این سخن درست نیست. دقیقا همان زبانی که در تحریم ها به کار رفته است، در توافق نیز درباره اقدامات وجود دارد و براساس بند بیست و پنجم (قطعنامه) شورای امنیت، همان زبان امروز نیز به کار گرفته شده است. افزون بر این، ایران نمی خواست و ما اصرار کردیم، آنان از هر گونه تشریک اطلاعات درباره فناوری موشکی، مبادله فناوری و خرید آن ابراز بی میلی می کردند. آنان براساس بند چهل و یک فصل هفتم منشور سازمان ملل که الزامی است، منع شده اند.
منندز گفت: من قطعنامه شورای امنیت را برای شما می خوانم که برای تایید این توافق تصویب شده است. این قطعنامه می گوید « از ایران خواسته می شود تا این فعالیت ها را نکند». این بسیار متفاوت است. کری گفت سناتور، دقیقا امروز نیز همینطور است و همین گفتار در تحریم ها نیز هست.
منندز گفت: ولی این همان زبانی نیست که در قطعنامه 1929 به کار رفته باشد. من نمی دانم شما چه اصراری دارید که بگویید این همان گفتار است؛ روشن است که «نمی بایست» به کار رفته بود، یعنی اگر چنین کاری انجام شود پیامدهایی خواهد داشت.
منندز گفت: سوال آخر اینکه، شنیدم سناتور ریش که نمی دانم درست است یا نه، اینکه همه هدف ها درباره اقداماتی که در پارچین صورت گرفته برای ارزیابی توانمندی ایرانیان نبوده است بلکه می خواهند بدانند چه مقدار راه هنوز برای تسلیحاتی شدن پیش روی دارند. ژنرال هیدن که مدیر سیا بود می گوید ارزیابی ما این بود، ولی خوب حرفش همین بود. آیا درست است که ایرانیان می توانند (از پارچین) نمونه برداری کنند؟ زیرا در این صورت دستبند برای بازداشت کردن معنی ندارد چون همان ابتدا آنچه به شما داده می شود، همانی است که عامل ارتکاب آن را انتخاب می کند.
کری گفت: همانطور که می دانید این بخش محرمانه (توافق) است که در نشست محرمانه نیز بررسی می شود. ما کاملا آمادگی داریم تا در جلسه ای محرمانه، به شما در خصوص آنچه روی می دهد، توضیح بدهیم. مونیز و تیم وی این تلاش ها را هدایت می کنند و توافقی محرمانه بین ایران و آژانس درباره نحوه انجام شدن آن وجود دارد. آژانس گفته به این نتیجه رسیده است که می تواند این کار را به شکلی انجام بدهد که ملزوماتشان در خصوص رسیدن به نتیجه ای که نیاز دارند، خدشه دار نشود. به ما در این خصوص گزارش داده شده است و ما نیز به شما گزارش می دهیم.
منندز گفت: اگر این حرف درست باشد مثل این می ماند که یک روباه را برای نگهبانی مرغدانی بگماریم.
کری گفت: من نمی گویم که این کار به چه شکل روی می دهد و فقط می گویم که اطمینان داریم که آژانس توان رسیدن به جواب هایی را که می خواهد، دارد و مونیز می تواند در موقعی که لازم باشد، در این خصوص جواب بدهد.
ارنست مونیز، وزیر انرژی آمریکا در ادامه این نشست گفت همانطور که جان کری نیز گفت، این نقشه راهی است که بین آژانس بین المللی انرژی اتمی و ایران تدوین شده است. ما به اسنادی که بین کشوری دیگر و آژانس وجود دارد، دسترسی نداریم ولی روشن است که آنها می دانند می بایست فرایندی را در هماهنگی با اقدامات لازم و تحلیل این اقدامات در آزمایشگاه ها و شبکه های خود داشته باشند که آزمایشگاه های آمریکا را نیز شامل می شود تا تحلیل های لازم در خصوص این نمونه ها صورت بگیرد.
باب کورکر ، دیگر سناتور آمریکایی در این نشست گفت بایست این را بیفزایم که ما به عنوان یک کشور، حتی نسخه ای از توافق را نداریم که آن را درک و به نمایندگی از مردم آمریکا قبول کنیم که در آژانس، انسجامی برای این مساله وجود دارد و این بسیار جای ناامیدی است زیرا توضیحی پنج ثانیه ای چنین تضمینی را نمی دهد.
سناتور کاردین گفت: این مساله بسیار مهمی است و من نیز آن را قبول دارم. اسناد و سوالهای موجود بین یک کشور و آژانس که محرمانه است و در این خصوص این کشور ایران است، ولی این نیز بخشی از برجام است که مربوط به ابعاد احتمالی نظامی برنامه اتمی ایران می شود و برای ما بسیار اهمیت دارد تا این توافق اجرایی شود. این بخشی بسیار مهم است؛ البته در این خصوص مونیز به نتیجه رسیده است و در این خصوص بسیار نیز محترم است ولی شفافیت کمک می کند همه این را درک کنیم و امید دارم در نشست محرمانه، بتوانیم به این اسناد نیز نگاهی بکنیم.
رئیس کمیته روابط خارجی سنا مدعی شد : آزاد شدن دارایی های مسدود شده ایران باعث تقویت سپاه خواهد شد.
سناتور ران جانسون ، سناتور جمهوریخواه ایالت ویسکانسین در ادامه جلسه پرسش و پاسخ کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا درباره توافق هسته ای ایران، خطاب به جان کری گفت: ما با عجله به سازمان ملل متحد رفتیم تا این توافقنامه تصویب شود. ما حتی نمی دانیم که نمونه ها چگونه جمع آوری خواهند شد؟ پرسش من از جان کری وزیر امور خارجه آمریکا این است: من شنیده ام که گفته شده است این توافقنامه تاریخی است. من نمی خواهم از عبارتی که جو باید معاون رئیس جمهور آمریکا بکار برده است، استفاده کنم اما این توافق یک توافق بزرگ است؟ درست است؟
جان کری در پاسخ گفت: این یک توافقنامه مهم است.
سناتور ران جانسون گفت: در جریان بحث محدود ما در مورد قانون بازنگری در توافقنامه هسته ای ایران، من چند اصلاحیه ارائه کرده بودم و تلاش کردم اصلاحیه سوم را هم پیشنهاد کنم. یکی از پیشنهادات من که ناکام ماند این بود که چنین توافقنامه ای باید معاهده تلقی شود چون چنین توافقنامه بزرگ و تاریخی باید به تصویب دو سوم سنا برسد. متاسفانه اصلاحیه من ناکام ماند. من هرگز درباره گام بعدی خود در این روند رای گیری نکردم. سومین اصلاحیه پیشنهادی که من تلاش کرده بودم ارائه کنم ، واقعا منعکس کننده آن چیزی بود که ما در این روند پیچ در پیچ رای به آن دست می یافتیم. یعنی شامل یک توافقنامه اجرایی کنگره می شد که آستانه رای گیری برای تصویب آن پائین بود و شامل سی و چهار رای می شد. من به عنوان یک نماینده پارلمان می دانم که این مغایر با قانون اساسی است. اما پرسش من این است که اگر شما اطمینان زیادی دارید که این یک توافقنامه بزرگ است ، پس چرا شما حمایت نکردید که به مردم آمریکا اجازه دهید از طریق نمایندگان منتخب خود در این روند تصمیم گیری نقش داشته باشند و اجازه دهید که هر دو مجلس یک رای گیری ساده درباره تصویب توافق داشته باشند تا اینکه این روند پیچیده را شامل شود که شما اطمینان دارید در آن پیروز خواهید شد!
شما در شورای امنیت سازمان ملل متحد رای گیری کردید. من را متقاعد کنید که این روند که ما در آن قرار داریم یک روند متظاهرانه بزرگ نیست؟ من می ترسم که این روند یک تظاهر بزرگ باشد. اگر دولت آمریکا اطمینان دارد که این توافقنامه یک توافقنامه بزرگ است، پس چرا اجازه نمی دهد که کنگره برای تصویب این توافقنامه رای گیری قاطع بکند؟
جان کری در پاسخ گفت: این تصمیم من نبود.
سناتور ران جانسون گفت: دولت آمریکا هیچ گونه حمایتی از یک روند قویتر برای بازنگری ارائه نکرد. آیا شما با تضعیف کردن روند بازنگری ما و تصویب توافقنامه درشورای امنیت، بر کنگره فائق شده اید؟ آیا این گفته درست نیست؟
جان کری در پاسخ گفت: برعکس! این یک روند طولانی مدت و معتبر است که چندین قرن سابقه دارد و به توافقات سیاسی بین کشورها مربوط می شود.
سناتور ران جانسون در ادامه خطاب به ارنست مونیز گفت: اگر ایران به دنبال یک برنامه صلح آمیز هسته ای است ، هیچ دلیلی برای آنها وجود ندارد که غنی سازی کنند ؟ وجود دارد؟
وزیر انرژی آمریکا در پاسخ گفت: فکر می کنم روشن است که اورانیوم در بازار بین المللی در دسترس است اما مسئله دیگر این است که بسیاری از کشورها از برنامه هسته ای شان با غنی سازی حمایت می کنند.
این سناتور گفت: اگر ایران واقعا به دنبال برنامه صلح آمیز است هیچ نیازی برای غنی سازی اورانیوم ندارد. برای مثال در گذشته آفریقای جنوبی و لیبی برنامه هسته ای شان را رها کردند تا در میان کشورهای جهان به شیوه ای عادی تر حضور داشته باشند ، همانطور که ایران می خواهد، این کشورها برنامه غنی سازی شان را کاملا رها کردند و ما برنامه شان را برچیدیم.
ارنست مونیز در پاسخ گفت: به اعتقاد من چنین چیزی در مورد آفریقای جنوبی بود.کل برنامه تسلیحاتی شان برچیده شد.این نکته را هم بیافزایم که اسناد آژانس بین المللی انرژی اتمی در آفریقای جنوبی در برنامه کامل برچیدن تسلیحات هسته ای، همچنان محرمانه است.
سناتور ران جانسون از ارنست مونیز پرسید: آیا شما با گزارش سال دوهزار و هشت کمیسیون EMP ( پالس های الکترومغناطیسی) آشنایی دارید؟
وزیر انرژی آمریکا در پاسخ گفت: نه، ندارم.
سناتور ران جانسون خطاب به ارنست مونیز گفت: آیا شما می دانید که EMP چیست؟ وزیر انرژی آمریکا در خطاب به این سناتور گفت: لطفا برای من توضیح بدهید.
سناتور ران جانسون گفت : EMP مخفف پالس های الکترومغناطیسی است.
وزیر انرژی آمریکا که خود از دانشمندان هسته ای است ناگهان ذهنش متوجه معنی این اصطلاح مخفف شد و گفت: من درباره گزارش این کمیسیون اطلاعی ندارم و عذر می خواهم.
سناتور ران جانسون خطاب به ارنست مونیز گفت: آیا شما دکتر ریچارد گاروین آشنا هستید؟
ارنست مونیز گفت: بله قطعا
سناتور آمریکایی در ادامه گفت: دکتر گاروین دیروز در کمیته روابط خارجی سنا شهادت داد ، در این جلسه جیمز وولسی رئیس سابق سیا هم حضور داشت. آنها درباره تهدید بمب های الکترومغناطیسی صحبت کرده بودند. یکی از دلایلی که من فکر کردم تا آن جلسه استماع برگزارشود این بود که به اعتقاد من ، با توجه به این توافق ، ایران همانند کره شمالی در نهایت به سلاح هسته ای دست خواهد یافت، علاوه بر آنکه آنها فناوری موشک بالستیک را در اختیار دارند. آیا شما از این واقعیت اطلاع دارید که ایران تمرین کرد حملات بمب های الکترومغناطیسی را با موشک های اسکاد انجام دهد؟
ارنست مونیز در پاسخ گفت: خیر من اطلاع ندارم.
سناتور ران جانسون گفت: دکتر « پیتر وینسون پرای» گفته است که آنها این کار را کرده اند.
پس حمله پالس الکترومغناطیسی را کشوری مثل کره شمالی و ایران انجام خواهد داد و ممکن است این حمله از داخل یک کشتی صورت گیرد صرفنظر ازاینکه این کشتی چقدر دور باشد. این واقعیت که شما وزیر انرژی هستید اما از پانزده پیشنهاد اساسی از جمله ارزیابی راه حل های سریع در مواجه شدن با حملات بمبهای الکترومغناطیسی اطلاع ندارید، من را بسیار نگران می کند. شما به عنوان وزیر انرژی از این پیشنهادات که در سال دوهزار و هشت منتشر شده بود هیچ اطلاعی ندارید؟
هفت سال از زمان انتشار گزارش می گذرد.
وزیر انرژی آمریکا در پاسخ گفت: من درباره این گزارش اطلاعی ندارم. روشن است که بسیاری از این گزارش ها به وزارت امنیت داخلی و وزارت دفاع مربوط می شود با این وجود در خصوص ترانسفورماتورهای شبکه برق باید بگویم که اگر به گزارش بازنگری انرژی که هر چهار سال یکبار منتشر می شود و تازه ترین انتشار آن در ماه آوریل امسال بود، نگاه کرده باشید، می بینید که ما پالس های الکترومغناطیسی را به عنوان خطری برای ترانسفوماتورها مشخص کردیم و در این مورد کار خود را شروع کردیم. سناتور ران جانسون در بخش دیگری از اظهارات خود گفت: ما شنیدیم که پنجاه میلیارد تا یکصد و تا یکصد و چهارمیلیارد دلار ( به ایران) داده خواهد شد. شاید این رقم برای ما رقم زیادی نباشد اما سیزده درصد اقتصاد ایران است. برای مثال سیزده درصد اقتصاد آمریکا معادل دو تریلیون و چهارصد میلیارد دلار خواهد بود. پس این رقم ناچیز نخواهد بود. ما هم اکنون مشاهده کرده ایم که ایران چه نوع بازیگری در عرصه جهانی است؟ من نمی توانم همه چیز را پیش بینی کنم اما آنچه که این توافق، اساسا انجام می دهد این است که دهها میلیارد دلار پول را که شامل سیزده درصد اقتصاد ایران می شود ، وارد اقتصاد کشوری می کند که بزرگترین حامی تروریسم دولتی است. ایران در همان جایی قرار داشت که ما می خواستیم اما ما قطعا نمی خواستیم که آنها سانتریفیوژ داشته باشند اما این توافق باعث می شود که آنها به مراتب در وضعیت بهتری قرار گیرند و تقویت شوند. من از این منظر بسیار نگران هستم. در ادامه جک لو به اظهارات این سناتور در مورد دارایی های ایران پاسخ داد.
جک لو گفت: بیائید به روشنی بگوئیم که این دارایی ها چه هستند؟ این پولی نیست که ما به ایران می دهیم بلکه این پول ایران است که در دیگرکشورها قرار دارد و به علت تحریم های هسته ای بین المللی ، مسدود شده بود. تحریم های بین المللی هم وضع شده بودند تا ایرانی ها را پای میز مذاکره بیاورند. پس مسئله این نیست که ما به آنها پول بدهیم. تقاضاهای رقابتی برای این رقم یعنی پنجاه میلیارد دلار وجود دارد اما دست کم پانصد میلیارد دلار تقاضای داخلی وجود دارد که آنه احتمالا نمی توانند حتی بخش اندکی از آن را تامین کنند. ما هرگز نگفتیم که یک پنی هم صرف مقاصد شوم نخواهد شد؟ در زمان تحریم ها آنها موفق شدند پول برای مقاصد شوم تهیه کنند. من نمی خواهم در مورد اینکه این پول چقدر تغییر ایجاد می کند ، اغراق کنم. ارزیابی که ما داریم و جامعه اطلاعاتی دارد این است که تغییری در مسیر ایجاد نخواهد شد بلکه تغییر در حاشیه خواهد بود نه آن چیزی که شما توصیف می کنید.
در ادامه باب کورکر گفت: درحالیکه ما تحریم ها روی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را برنداشته ایم ، که پرونده هسته ای را دارد و عامل همه تروریسم از جانب ایران است، کاری که ما به صورت منحصر بفرد کردیم این بود که همه تحریم ها ی نهادهای مالی را برداشتیم که آنها با آن تعامل دارند. آنها ذینفع شماره یک از برداشته شدن تحریم ها هستند. ما تحریم ها علیه آنها را کاهش ندادیم یعنی تحریم ها بر ضد شرکت های مادر تخصصی را برنداشتیم بلکه تحریم ها روی نهادهایی را برداشتیم که پول آنها(سپاه) را تامین می کنند. انتقال نفت و رشد اقتصادی باعث تقویت آنها خواهد شد و با توجه به اینکه در یک دهه آینده چه اتفاقی رخ خواهد داد، این رقم به مراتب بیش از یک مقدار ناچیز خواهد بود.
وزیر خزانه داری آمریکا تاکید کرد موسساتی در ایران که در فعالیت های تروریستی دخالت داشته باشند، از تحریم مصون نخواهند بود.
وی در پاسخ به اظهارات باب کورکر گفت: ما تحریم ها را علیه بانک هایی نظیر بانک صادرات بر نمی داریم که به عللی نظیر حمایت از تروریسم تحریم شده است.
باب کورکر گفت: اما بانک ها و موسسات متعدد دیگری هستند که تحریم ها علیه آنها برداشته می شوند.
جک لو گفت: اما اگر آن شرکت ها تخطی داشته باشند و رژیم تحریم های ما را نادیده بگیرند، یا در فعالیت های مرتبط با تروریسم درگیر باشند، این امکان هست که دوباره تحریم شوند. ما هرگز نگفته ایم که هیچ یک از این شرکت ها از تحریم مصون خواهند بود. آنچه سناتور منندز درباره بازگشت تحریم ها ابراز کرد، صحیح نبود. ما با قانون تحریم های ایران یا بدون آن، ابزارهای فراوانی داریم تا تحریم ها را برگردانیم، مثلا از طریق قانون دفاع ملی می توانیم موسسات مالی و نفتی را تحریم کنیم.
باب کورکر گفت: اما آنها با آن مخالف هستند، انگلیس با آن مخالف است، آلمان با آن مخالف است، فرانسه با آن مخالف است، اتحادیه اروپا با آن مخالف است. ابزاری که ما از طریق پرونده هسته ای در اختیار داریم، دیگر در دسترس نخواهد بود.
جک لو گفت: اما اگر ایران تخلف داشته باشد، آن تحریم ها می توانند برای برنامه هسته ای این کشور برگردند و اگر آنها کاری بکنند که تحریم هاعلیه تروریسم را نقض کند، ما این توانایی را داریم که در دیگر حوزه ها نیز تحریم وضع کنیم. بنابراین این یک نتیجه گیری عادلانه نیست که فکر کنیم موسساتی که در تامین تروریسم دخالت دارند و موجب بی ثباتی منطقه می شوند، در برابر این تحریم ها مصون هستند.
سناتور شین ، مقام بعدی بود که سوال خود را مطرح کرد. وی گفت پیش از هر چیز می خواهم متذکر شوم که این به نفع این کمیته و این کنگره یا مردم آمریکا نیست که درباره نیات کسانی که در این بحث شرکت دارند، تردید کنیم. همه کسانی که اینجا حضور دارند نقطه نظرات قوی دارند که باید ابراز شود.
نکته دیگر این است که همه کسانی که در این کمیته هستند، به اتفاق آراء به لایحه بازبینی توافق ایران در کنگره، رای دادند. همه ما نگرانی هایی درباره برخی شروط مندرج در آن داریم.
من می خواهم وزیر انرژی درباره ابعاد نظامی احتمالی فعالیت های هسته ای گذشته ایران توضیح بدهند. زیرا این حوزه ای است که خود من شخصا مطمئن نیستم چطور ما می توانیم اطمینان داشته باشیم که آژانس بین المللی انرژی اتمی می تواند درباره آن به اطلاعاتی که لازم دارد، برسد تا بررسی های خود را کامل کند. به ما بگویید شما چطور اطمینان دارید که ما می توانیم اطلاعات لازم را داشته باشیم؟
ارنست مونیز گفت: آژانس بین المللی انرژی اتمی از نظر تکنیکی بسیار قوی است. همه بازرسان از دهه 1980 از نظر تکنیک های اندازه گیری مواد هسته ای تعلیم دیده اند. آنها از این نظر شهرت خوبی دارند. هیچ چیز غیرعادی در اینجا وجود ندارد. هیچ توافق جانبی وجود ندارد. این شیوه کار همیشگی آژانس است. آژانس با کشور مورد نظر مذاکره می کند. اما ما در مذاکرات توانستیم زمینه آن را فراهم کنیم که ایران با مقامات آژانس گفت و گوهایی داشته باشد. زیرا بدون اینکه الزامات آنها تا 15 اکتبر تامین شود، هیچ توافقی نمی تواند دنبال شود. این موضوعی است که خیلی روشن است. آنها پس از مدت ها به تهران رفتند، نه فقط مدیرکل آژانس بلکه مقامات ارشدی که در امور پادمان ها نظارت دارند. بعد آنها برگشتند و این حس را داشتند که روند آنگونه که باید باشد، هست. من شخصا آن اسنادی را که آقای رئیس به آنها اشاره کردند، ندیده ام. من خلاصه و موضوعی کلی از آن را می دانم. اما ما یک تیم ملی را ایجاد کردیم تا به انواع روندهای ممکن که ما پیش بینی می کنیم، فکر کند و توصیه هایی بدهد تا هر گونه خطر را کاهش دهد، اما در نهایت، ما به آژانس اتکا داریم. آنها گزارشی خواهند داد و مدیرکل آژانس متعهد است تا پایان سال اینکار را انجام دهد. بر اساس این گزارش است که می توان قضاوت کرد نتیجه گیری آنها چه بوده است و بر چه مبنایی صورت گرفته است. جان کری در ادامه برگه ای را نشان داد و گفت این نقشه راه شورای حکام است که ما همراه همه اسناد به همه شما آن را ارائه کرده ایم. این توافق میان ایران و آژانس است درباره اینکه قرار است چه کار بکنند و چطور و چه زمان اینکار را انجام دهند. سناتور شین گفت: آیا پس از آنکه این گزارش تهیه شد، جامعه اطلاعاتی در اینجا یا در کشورهای طرف های ما می توانند آن بررسی کنند و درباره اینکه فعالیت های گذشته ایران به درستی در آن منعکس شده باشد، نظر بدهند؟ ارنست مونیز گفت: نکته ای که می توانم بگویم این است که کارشناسان ما بسیار با دقت این موضوع را تحت نظر خواهند داشت.
سناتور شین مجددا از جک لو خواست توضیح بدهد چطور می توان اطمینان داشت ایران اطلاعات لازم را در اختیار آژانس قرار می دهد.
جک لو گفت: تا زمانی که ایران به همه تعهداتش عمل نکرده باشد، ما هیچ یک از تحریم های آمریکا را کاهش نخواهیم داد و همچنین تحریم های بین المللی نیز کاهش نخواهند یافت.
سناتور شین گفت: زمانی که ما مذاکرات را شروع کردیم، ارزیابی دقیق جامعه اطلاعاتی ما از اینکه گریز هسته ای ایران چقدر طول می کشد، چه بود؟
جان کری گفت: بهترین ارزیابی که وجود داشت این بود که این مدت دو تا سه ماه است.
سناتور شین گفت: آیا در جامعه اطلاعاتی ما درباره این برآورد اتفاق نظر وجود داشت؟
جان کری گفت: بله. درباره برخی کشورها، اختلافاتی وجود داشت اما در جامعه اطلاعاتی ما اختلاف نظر درباره این مدت زمان، وجود نداشت.
سناتور شین گفت: اگر این توافق به اجرا درآید آیا جامعه اطلاعاتی ما ارزیابی کرده است درباره اینکه در پایان مدت اعتبار آن، چقدر طول خواهد کشید که ایران -اگر تصمیم بگیرد- به سلاح هسته ای می رسد؟
جان کری پاسخ داد: زمان گریز هسته ای که در این مذاکرات به آن اشاره شد، برگرفته از فهم سنتی ما از زمان گریز هسته ای است. زمان گریز هسته ای در بحث های کنترل تسلیحات، معمولا به زمانی اشاره دارد که می توان به تسلیحات رسید. ما فقط به مدت زمانی پرداختیم که طول می کشد تا مواد شکافت پذیر کافی برای تولید یک بمب تولید شود. پس از آن مدتی نیز طول می کشد تا سلاح آماده شود. بنابراین مدت زمانی نیز پس از تولید این مواد مطرح است. ما در اینجا بسیار با احتیاط حرکت کردیم. ما اکنون یک سال زمان خواهیم داشت تا ایران به مواد شکافت پذیر کافی برای یک سلاح هسته ای دست یابد و این فاصله زمانی دستکم ده سال برقرار خواهد بود. پس از آن این روند یک شیب رو به پایین خواهد داشت نه اینکه یک دفعه قطع شود. این یک شیب خواهد بود و زمانی است که ما وارد پنج سال بعدی می شویم. در آن زمان ما به نقطه ای رسیده ایم که ایران -امیدواریم- به وضعیت عادی در ان پی تی رسیده باشد. می گویم امیدوارایم چون وضعیت این کشور عادی نیست و ان پی تی درباره آنها موثر واقع نشده است و آنها آن را بارها نقض کرده اند.
سناتور شین گفت: بار دیگر سوال می کنم آیا در جامعه اطلاعاتی ما درباره این مدت زمان برای گریز هسته ای، توافق وجود دارد یا دیدگاه ها در این باره متفاوت است؟
جان کری گفت: نه جامعه اطلاعاتی ما و وزارت انرژی ما و همه بسیار در این خصوص تلاش کرده اند و یک فرمول بسیار دقیق تهیه کرده اند که سریع ترین حرکت ممکن دراین خصوص را با در نظر گرفتن تعداد سانتریفوژهایی که آنها دارند و مقدار ماده غنی شده و ظرفیت غنی سازی و فاکتورهای بسیاری که در این امر دخیل هستند، در نظر گرفته است و همه با این ارزیابی موافق هستند.
ارنست مونیز گفت: این همچنین شامل ظرفیت بازسازی همه زیرساخت هایی است که آنها از دور خارج می کنند. من می خواهم اضافه کنم که پس از 15 سال، محدودیت های شدیدی از جمله برای ذخایر اورانیوم غنی شده وجود خواهد داشت. من به شما یادآور می شوم که در 20 سال بازرسی ها و اقداماتی برای مهار برنامه هسته ای ایران همچنان وجود خواهد داشت. این شرایط برای هر مرکز ساخت قطعات حساس سانتریفوژ وجود خواهد داشت.همه مسیرها دنبال خواهد شد. به مدت 25 سال در خصوص اورانیوم شفاف سازی وجود خواهد داشت. در این مدت ما اورانیوم ایران و سانتریفوژهای آن را دنبال خواهیم کرد.