لیبی به پمپ بنزین داعش تبدیل شده است

گروه بین الملل « نسیم آنلاین »- کشور لیبی از زمان سقوط معمر القذافی در سال 2011 میلادی صحنه ناآرامی های گسترده میان گروه های جنگ طلب و تکفیری بوده است و طی سال های اخیر صدها تن از اتباع کشورهای آفریقایی به خصوص مغرب و تونس با سفر به لیبی به عضویت گروه ترویستی داعش درآمدند.

داعش از بی‌ثباتی در لیبی استفاده کرده و شهر "سرت" را برای استفاده از منابع نفتی آن به تصرف خود درآورد و این شهر را پایتخت خود اعلام کرد، اما پس از تشکیل دولت تحت حمایت سازمان ملل متحد در لیبی، مبارزه با این گروه تروریستی آغاز شد و اکنون شکست داعش در لیبی نزدیک به نظر می‌رسد.

گروه بین الملل «نسیم آنلاین» در این باره با "عباس لقمانی" کارشناس مسایل آفریقا گفتگویی انجام داده است که در ذیل آمده است:

گروه تروریستی داعش که طی چند ماه اخیر به تحرکات خود در شمال آفریقا افزود، در حقیقت یک ائتلافی با گروه بوکوحرام که در نیجریه و نیجر و مالی تحرکاتی انجام می‌دهند، دارند و در حقیقت این دو گروه در حال ناامن کردن تمام منطقه هستند.

در نیجریه موضوع این است که با آمدن حکومت جدید، مبارزه بر ضد بوکوحرام خیلی بیشتر شده و عناصر این گروه خودشان را به طرف شمال آفریقا و کشورهایی مثل مالی و چاد و نیجر کشاندند. از طرف دیگر، گروه‌ داعش در شمال آفریقا از درگیری‌های لیبی سوء استفاده کردند و در حقیقت لیبی به پمپ بنزین و در واقع محل آرامش این گروه تبدیل شده است.

موضوع دیگر اینکه، کشورهای اروپایی به این نتیجه رسیدند که باید جلوی سیل پناهجویان به اروپا را بگیرند. بسیاری از پناهندگانی که از آفریقا می‌آیند از سودان، نیجر، نیجریه، مالی، چاد و اتیوپی سرازیر می‌شود، به دلیل ناامنی که در لیبی هست این امکان را پیدا می‌کنند که به وسیله قاچاق‌چیان بتوانند با قایق‌هایی که هر روز صدها نفرشان در دریای مدیترانه غرق می‌شوند، خودشان را به سواحل ایتالیا برسانند به دلیل اینکه فاصله لیبی با ایتالیا زیاد نیست و این موضوع باعث شده که در اروپا در ماه‌های اخیر به خصوص در هفته‌های اخیر تحرکات بسیار زیادی انجام شود و تلاش می کنند که یک نوع آرامش را به لیبی برگردانند. این موضوع را هم باید در نظر بگیریم که لیبی در حقیقت الآن تقریباً به سه بخش تقسیم شده است: یک بخش در بنغازی واقع در شرق لیبی است که دولت آن از طرف سازمان ملل به رسمیت شناخته نمی‌شود و یک دولت در طرابلس است که از طرف سازمان به رسمیت شناخته شده است و بخش دیگر آن گروه‌های تروریستی داعش هستند که دست به اقدامات خرابکارانه می زنند.

سرت پس از انقلاب لیبی درحقیقت نه تحت کنترل نیروهای دولتی و نه تحت کنترل نیروهای بنغازی قرار داشته است و داعش هم از این موضوع استفاده کرد. در واقع سرت از این لحاظ برای داعش مهم است که یک مرکزیتی در لیبی دارد و به منابع بسیار عظیم نفتی لیبی هم در این منطقه دسترسی دارد. نیروهای داعش اکنون در سرت در حال شکست خوردن هستند یعنی ائتلاف جهانی که با کمک دولتی که در طرابلس وجود دارد، الآن اطراف سرت را بمباران می‌کند و تقریباً دو سوم سرت را از دست داعش خارج کردند و در حقیقت پایتخت خودخوانده داعش در لیبی در حال از دست رفتن است، همانطوری که در سوریه و عراق هم در حال از دست دادن موقعیتشان هستند.

معمولاً حکومت‌های دیکتاتوری وقتی که از بین می‌روند و سرکرده خود را از دست می‌دهند مانند صدام در عراق و معمر قذافی در لیبی، یک سری نیروی نظامی هستند که هنوز دارای قدرت زیادی هستند و سعی می‌کنند آن خلاء قدرتی را که بعد از رفتن این دیکتاتورها به وجود می‎آید، پر بکنند. در لیبی هم دقیقاً همانطور بود یعنی تعداد زیادی از نیروهای مسلح لیبی که در حقیقت پراکنده شده بودند، متمرکز شدند ولی این نیروها در دراز مدت یا باید خودشان را با حکومت قانونی که شکل می گیرد، تطبیق بدهند یا اینکه از صحنه محو شوند.

ائتلاف‌ها در این نوع کشورها مقطعی هستند، به دلیل اینکه ائتلاف از طرف یک گروه یک حزب یک سازمان مشخص، برنامه ریزی نمی‌شود بلکه بستگی به آن شخص دارد که ممکن است امروز نظرش این باشد با دولتی که در طرابلس تشکیل شده است، ائتلاف تشکیل دهد یا دولتی که در بنغازی تشکیل شده است و یا با داعش. این بستگی به توازن قدرت در آن منطقه دارد و اینکه با قاطعیت بگوییم خلیفه حفتر به داعش نزدیک شده است یا از داعش دور شد، چندان واقع‌گرایانه نیست.

فاصله جغرافیایی بین دو گروه بسیار زیاد است. زمانی که خلاء قدرت در عراق، سوریه، لیبی وجود داشته است، اینها سعی کردند که در حقیقت یک پایگاه تازه‌ای را در آفریقا پیدا کنند و از طریق بوکوحرام وارد کشورهایی شوند که در حقیقت بستری برای ناامنی در آن وجود دارد، اما در شرایط فعلی اوضاع به شدت فرق کرده است.

داعش در سوریه و عراق در حال شکست خوردن است و می‌شود با قاطعیت گفت که در حال نابودی است و اکنون در لیبی هم تحت فشار هستند. بنابراین قدرت واقعی که این گروه ها بتوانند در نقاط مختلف دنیا با هم همکاری کنند و ائتلافی تشکیل بدهند به مرور زمان از دست می‌دهند، چراکه ائتلاف جهانی با تمام قوا بر ضد داعش چه در شمال آفریقا و چه در عراق و چه در سوریه در حال جنگ است. حالا ما می‌توانیم که نقطه نظرات مختلفی داشته باشیم که پشت پرده چه می‌گذرد؟ و چه کسی با چه کسی ائتلاف می‌کند و منافعشان چیست؟ ولی یک نقطه مشترک وجود دارد و آن این است که باید این گروه تروریستی را از بین ببرند به خصوص شاید مساله لیبی برای اروپا به دلیل مساله سیل پناهندگان از مساله عراق تا حدودی مهمتر باشد و این موضوعی است که اروپا نمی‌تواند آن تحمل کند و به همین دلیل می‌بینیم که یک ائتلاف جهانی بر ضد داعش در لیبی به وجود آمده است و این ائتلاف خیلی سریع هم شکل گرفت. در شمال آفریقا از جمله لیبی نیروهایی از فرانسه و آلمان و بسیاری از کشورهای اروپایی هستند که در جنگ علیه داعش حضور دارند و این دلیلش این است که آنها به هر ترتیب ممکن می‌خواهند سایه داعش را از سر لیبی کم کنند، هر چند این مساله در درجه اول به دلیل حفظ منافع خودشان است و برای آنها شاید 16 میلیون مردم لیبی زیاد مهم نباشد.

دو نکته‌ای که برایشان مهم است این است که خودشان را از سیل پناهندگان نجات بدهند و دوم اینکه منابع نفت لیبی را به گونه‌ای حفظ کنند تا دست نیروهایی که می‌توانند از آن سوء استفاده کنند، نیفتد و این موضوعی است که باعث شده که ائتلاف جهانی شکل بگیرد و این ائتلاف در آینده نزدیک سعی خواهند کرد بین حکومت شرق و غرب لیبی یک تفاهماتی ایجاد کنند تا دولت وحدت ملی در لیبی شکل بگیرد و این ناامنی را در حقیقت از شمال اروپا دور کنند،

اگر به مرزهای شمال افریقا نگاه کنید در یک طرف مصر هست که نسبتاً آرام است و در طرف دیگر تونس است که این تونس هم کشوری است که حکومتش مورد قبول همه دنیا می‌باشد و این وسط لیبی است که آن نقطه ناآرام را تشکیل داده است، و اروپا باید مرزهای آبی خود را هر چه سریعتر امن کنند و داعش و گروه‌های تروریستی را از رسیدن به دریای مدیترانه دور کنند، به دلیل اینکه داعش بارها اعلام کرد که الآن همسایه اروپا شده است و این همسایگی اروپا را اینها به هر ترتیب باید از داعش بگیرند و من فکر می‌کنم که اروپا با اعزام مستشاران نظامی به لیبی و با کمک دولتی که از طرف سازمان ملل به رسمیت شناخته شود، بتواند در این نقطه آرامش ایجاد کنند.