کارشناس مسایل خاورمیانه در گفتگو با «نسیم آنلاین»:
نمیتوان آتشبس پایدار را در سوریه انتظار داشت
"مصیب نعیمی" کارشناس مسایل خاورمیانه معتقد است که با توجه به شرایطی کنونی حاکم بر سوریه و تقسیم قدرتی که بین گروههای تروریستی شده است و هرکدام بخش کوچکی از اراضی آن را در اشغال خود دارند، به نظر نمی رسد که بتوان آتش بس پایدار را در سوریه انتظار داشت.
گروه بین الملل « نسیم آنلاین » ، موضوع آتش بس موقت در سوریه با توافق اخیر روسیه و آمریکا پس از پنج سال از آغاز بحران سوریه، صفحه جدیدی را به روی تحولات این کشور گشوده است.
رئیس جمهور سوریه ضمن حمایت از آتش بس اعلام کرد که برای بازپس گیری "وجب به وجب خاک سوریه" آماده است. اکنون شخصیتهای بین المللی مانند نخست وزیر ایتالیا و وزیر خارجه آلمان 24 ساعت پس از آغاز آتش بس می گویند که باید وارد مراحل بعدی برای حل بحران سوریه شد. حال سوالی که در اینجا می توان مطرح کرد این است که آیا می توان به این آتش بس دل بست؟
گروه بین الملل « نسیم آنلاین » برای پاسخ به این سوال و دیگر سوالاتی که در ذیل آمده است، با "مصیب نعیمی" کارشناس مسایل خاورمیانه گفتگویی تلفنی انجام داده است:
« نسیم آنلاین » : آیا آتش بس در سوریه یک توافق راهبردی محسوب میشود یا صرفا تنفسی یک هفتهای برای تروریستها است؟آتش بس و نحوه انجام آن از نوعی پیچیدگی در بحران سوریه برخوردار است؛ بدین معنی که هیچ توافقی راهبردی جهت حل بحران سوریه نشده است و با اصراری که آمریکاییها داشته اند و روسیه هم می خواست فرصتی به طرف مقابل برای اثبات حسن نیتش بدهد، این آتش بس پذیرفته شده است. در رابطه با مرحله آینده آتش بس و نحوه برخورد با تروریست ها، هیچ گونه توافق جدی صورت نگرفته است، چراکه کشورهای حامی تسلیحاتی و مالی تروریست ها حاضر نیستند آنها را به عنوان گروه های تروریستی بپذیرند و از حمایت آنها دست بردارند.
آتش بس در سوریه نه واقعا راهبردی برای آینده این کشور است و نه این احتمال وجود دارد که طولانی شود و دولت سوریه اخیرا از زبان رئیس جمهوری آن اعلام کرد که تنها راه پایان جنگ در سوریه بازگرداندن تمام سرزمین آن است. از همین روی همگان نسبت به مساله آتش بس در سوریه نگران هستند و دولت این کشور هم آمادگی کامل برای ادامه مبارزه با تروریست ها دارد، اگرچه برخی این آتش بس را تنفسی برای تروریست ها می دانند، اما در عین حال، دولت سوریه با توجه به شناختی که از اوضاع و نقاط ضعف و قدرت معارضان دارند، آماده ادامه آزادسازی مناطق تحت اشغال تروریست ها است.
« نسیم آنلاین » : به نظر شما این آتش بس هفت روزه بدون نظارت بین المللی و پشتوانه ضمانت اجرایی، ادامه خواهد یافت؟در حال حاضر نمی توان هیچ چیزی را در این باره پیش بینی کرد، اما بحثی که است این است که اگر جنگ هفت روز متوقف شود، شاید طرف های درگیر بالاخره متقاعد شوند که آتش بس را ادامه بدهند، اما با توجه به شرایطی که اکنون حاکم است و تقسیم بندی قدرت که بین گروه های تروریستی شده است و هر بخش کوچکی که توسط یک گروهک تروریستی اداره می شود، به نظر نمی رسد که بتوان آتش بس پایدار را در سوریه انتظار داشت.
علاوه بر آن، بین خود گروه های مسلح سوری اختلافات وجود دارد و حتی اگر با گروه های مسلح به اصلاح "میانهرو" توافق شود، با توجه به اینکه دیگر گروهکها هر چند بخشهای کوچک در اشغال دارند، چون دارای سلاح هستند، تبعیت نخواهند کرد.
افزون بر آن، رهبران گروه های معارض در خارج هم آن تسلط کامل بر زیرمجموعههای خود ندارند و می توانند از آنها حمایت مالی و تسلیحاتی کنند، وگرنه تجربه نشان داده است گروه هایی که در داخل سوریه به صورت مسلحانه عمل می کنند از حامیان خود در خارج از مرزها چندان تبعیت نخواهند کرد.
« نسیم آنلاین » : چرا آمریکا پس از پنج سال از آغاز بحران سوریه اکنون به این نتیجه رسیده است که باید درگیریها در سوریه به حداقل برسد؟چندین عامل وجود دارد که آمریکا را وارد کرده است تا درگیریها را در سوریه کاهش و یا متوقف کند.
اولین عامل به ناکامی آمریکا و جناح مورد حمایت آن در میدان جنگ با ارتش سوریه بر می گردد و اکنون شاهد آن هستیم که مسیر پس از پنج سال به صورت معکوس و برخلاف سناریوی آنها پیش می رود. نکته دوم، نگرانی از خارج شدن کنترل اوضاع و آسیب دیدن رژیم صهیونیستی است که آخرین مورد درگیری ها در "قنیطره" سوریه در مرز فلسطین اشغالی رخ داد. سوم اینکه، گروه هایی که به عنوان گروه های "ایذاعی" توسط آمریکا و غرب مطرح شده بودند، اکنون برای حامیان آن هزینهبر شده است؛ یعنی گروهایی که سنگین ترین هزینه نظامی و سیاسی دارد و هیچ کاربردی ندارد، می تواند موجب تشنج شود. غرب و آمریکا به دنبال آن بودند که ارتش سوریه مانند ارتش عراق از هم پاشیده شود و به دنبال آن بتوانند سناریوی تقسیم سوریه را در راستای کاهش خطر سوریه برای رژیم صهیونیستی ترسیم کنند، اما این اتفاق رخ نداده است. لذا آمریکا از یک طرف، نمی تواند گروه های مورد حمایت خود را نکوهش قرار دهد و از طرف دیگر هم نگران ادامه این وضعیت است که شرایط به ضررشان تمام شود.
عوامل دیگری مانند مساله انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، مساله اختلاف بین آمریکا و اروپا در نحوه مدیریت بحران سوریه و خواسته های غیر منطقی صهیونیست ها از آمریکاییها است، اما مهمترین آن ناکامی گروه های مورد حمایت آمریکا و غرب و عربستان در این زمینه است و آنها می خواهند حداقل ها را در سوریه حفظ کنند.
« نسیم آنلاین » : برخی از تحلیلگران معتقدند که توافق درباره آتش بس در سوریه پس از توافق قدرت های بین المللی و منطقه ای بر سر تقسیم قدرت در سوریه حاصل شد. نظر جنابعالی را در این باره چه است؟اکنون هیچ گونه توافقی بر سر قدرت در سوریه انجام نشده است، زیرا هر کدام از گروه های تروریستی و حامیان آن از آمریکا گرفته تا عربستان، قطر و ترکیه... اهداف متفاوتی را در سوریه دنبال می کنند، هر چند هیچ کدام از آنها محقق نشده است.
در حال حاضر هم بر سر نحوه اداره درگیری های سوریه، عربستانی ها آمریکا را مسئول ناکامی ها می دانند که یک روند مشخص را دنبال نکنند و آمریکایی ها هم ناتوانی و ناکامی سعودی ها را مطرح می کنند که مقبولیت ندارند و کشورهای دیگه ای مانند اردن نگران وضعیت شرایط خودشان هستند که مبادا طوفان بحران به آنها سرایت کند و ترکیه هم پس از کودتا این باور را پیدا کرده است که غرب به این کشور به عنوان یک ابزار نگاه می کند و در مواقع بحران کمکی به آنکارا نمی کند.
عربستان اگر هم بیشترین هزینه را کرده است از صحنه قدرت منطقه ای یا کنار کشیده خواهد شد و یا تضعیف و ناتوان خواهد بود که مهمترین آن به تحولات یمن بر می گردد که در واقع "یال و کوپال" عربستان پس از شکست در حل بحران یمن فرو ریخت و حتی همپیمانان عربستان هم دیگر باور ندارند که ریاض به عنوان یک کشور تاثیرگذار در منطقه باشد و بتوانند قدرت تغییر دهنده باشد. مصری ها هم خیلی ساده و به صورت زبانی با ائتلاف سعودی علیه یمن همراهی می کنند، امارات که پیشروترین کشور در ائتلاف عربستان بود، امروز با عربستان بر سر برخی مسایل مربوط به یمن دچار اختلاف شده است و کشور کویت هم که اصلا وارد این قضیه نشده است. بنابراین هیچ دلیلی بر تفاهم و توافقی بین همپیمانان با غرب در سوریه نیست، به همین دلیل است که آمریکا آرام آرام به سوی تحول جدید حرکت می کند تاهم همپیمانان خود را حفظ کند و هم اینکه آبرومندانه از باتلاق بحران سوریه خارج شود.
« نسیم آنلاین »: آیا توافق بر سر آتش بس در سوریه به معنای اعتراف طرف های بین المللی به دولت کنونی سوریه و بقای بشار اسد نیست؟ترکیه اکنون قبول دارد که تغییر قدرت در سوریه از راه نظامی امکان پذیر نیست و آمریکایی ها قطعا پذیرفتند که دولت فعلی سوریه را نمی شود با زور حذف کرد و اروپایی هم که به دنبال بازسازی روابط خود با دمشق هستند. برخی از کشورهای عربی از جمله مصر هم اعلام کردند که می خواند روابط خود با دمشق را برقرار کنند.