اخبار آرشیوی

مشروح گفتگو با دکتر "مریم حق روستا"، مدیر گروه مطالعات آمریکای لاتین دانشکده مطالعات جهان به شرح زیر است: * آینده تحولات سیاسی ونزوئلا پس از درگذشت هوگو چاوز را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ هوگو چاوز در طول 14 سال انقلاب بولیواری خود گام های مهمی را در ایجاد اصلاحات اساسی در عرصه‌های مختلف برداشت. در این راستا می‌توان به وضوح شاهد دستاوردهای بزرگ ملی و بین المللی دولت وی بود. چاوز تا زمان مرگ خود، به عنوان رهبری مقتدر در دفاع از حقوق بشر و در راستای مبارزه بر علیه امپریالیسم جهانی و از طرف دیگر احترام به حاکمیت ملی کشورها، دفاع از جهان چند قطبی و طرح تقویت انسجام میان کشورهای منطقه آمریکای لاتین و حوزه کارائیب بسیار مورد توجه قرار گرفته و شناخته شده است. وی در تشکیل گروه‌های همکاری بسیار موثر قدم برداشت تا بتواند با کاپیتالیسم مبارزه نماید و از استثمار انسان توسط انسان جلوگیری نماید و در این راه نیز بسیار موفق عمل کرد. در سطح ملی اصلاحات بسیاری توسط چاوز صورت گرفت که باعث شد تا وی به رهبری محبوب و کاریزماتیک در میان اقشار کم درآمد ونزوئلا تبدیل شود. از جمله این اصلاحات می توان به مواردی از جمله تامین مسکن مناسب و ارزان برای مردم کم درآمد، آموزش رایگان، افزایش حداقل دستمزد، برنامه های موثر جهت کاهش مرگ و میر نوزادان، احترام به حقوق آفریقایی تبارها و بومی های ونزوئلا و دیگر اقلیت های کشور، احترام به حقوق زنان و ایجاد زمینه مناسب برای مشارکت آنان و بسیاری موارد دیگر اشاره کرد. این اقدامات چاوز، باعث به وجود آوردن جنبشی به نام چاویسم شد. چاوزیسم یادآور پرونیسم آرژانتین است که توسط خوآن دومینگو پرون به وجود آمد و با مرگ پرون از میان نرفت و اکنون نیز این کشور با یک رئیس جمهور پرونیسم پیش می‌رود. از اقدامات دیگر چاوز، پیوند نظامیان با غیرنظامیان بود که از موفقیت‌های وی بود. اکنون باید دید که نیکلاس مادورو که به عنوان رئیس‌جمهور موقت به مدت یک ماه انتخاب شده است، می‌تواند به چنین موفقیتی دست یابد یا خیر. مادورو یک غیرنظامی است که بسیار متکی به کوبا نیز می‌باشد. آنچه می‌تواند برای مادورو خطرآفرین باشد، شکافی است که میان او و دیوسدادو کابه یو، رئیس مجمع ملی ونزوئلا وجود دارد. کابه یو، یک نظامی بوده و بسیار نزدیک به نیروهای مسلح است و همین امر، نقطه قوت او به شمار می‌آید. وی احتمالا یکی از رقبای مادورو باشد. اما در مقابل او، مادورو حمایت نیروهای مسلح را ندارد. به عبارت دیگر مادورو ارتباطات لازم را با نیروهای مسلح ونزوئلا ندارد که می‌تواند یکی از دستگاه‌های مهم برای حفظ قدرتش به حساب آید. مادورو ارتباط بسیاری با کوبا دارد و بسیار متکی به حکومت کوبا است که همین امر باعث ناراحتی نیروهای مسلح می‌باشد. بنابراین باید منتظر ماند تا پس از انتخابات آتی مشخص شود که چه کسی بر مسند ریاست جمهوری ونزوئلا تکیه خواهد زد؟ و اینکه آیا کسی که به ریاست جمهوری ونزوئلا می‌رسد می‌تواند همانند چاوز باشد و ایده آل‌های وی را ادامه دهد؟ * آیا تغییری در روابط ایران و ونزوئلا پس از مرگ چاوز در آینده قابل پیش بینی است؟ اینکه چه کسی رئیس‌جمهور ونزوئلا خواهد شد و چه سیاستی در قبال ایران خواهد داشت با گذشت زمان مشخص می‌گردد. اما این سوال، یکی از چالشی‌ترین سوالاتی است که ذهن بسیاری از تحلیلگران سیاست خارجی را به خود مشغول کرده است. در انتخابات آینده، نیکلاس مادورو و دیوسدادو کابه یو از جبهه چاویست‌ها جزو چهره‌های کلیدی هستند که اگر بتوانند شکاف موجود بین خودشان را حل کنند یکی از آنها می‌تواند برنده انتخابات باشد. اما در مقابل آنها، هنریکه کاپریلس قرار دارد که از اپوزیسیون و از جناح راست است و در انتخابات اکتبر 2012، بیش از 44 درصد آرا را در مقابل 55 درصد چاوز بدست آورد. برای آمریکای شمالی بسیار مناسب است که کاپریلس به ریاست جمهوری ونزوئلا برسد که در این صورت تمام معادلات تغییر خواهد کرد و سیاستهای ونزوئلا تغییر مسیر خواهد داد. * به نظر شما با توجه به نزدیکی ایران و ونزوئلا طی سالهای اخیر و تاثیر آن بر نفوذ بیشتر تهران در آمریکال لاتین، درگذشت چاوز اثری منفی و یا مثبت بر نفوذ ایران در این منطقه دارد؟ همانطور که مشخص است با تحکیم روابط ایران و ونزوئلا، ایران توانسته با سیاست ایذایی، آمریکای شمالی را نگران کند. از سال 1999 که چاوز به ریاست جمهوری ونزوئلا رسید، بیش از 200 تفاهم نامه با جمهوری اسلامی ایران به امضا رسیده است که از جمله آنها می‌توان به یک کارخانه قالب سازی پلاستیک، بانک دو ملیتی، کارخانه خودروسازی، کارخانه تراکتورسازی و قراردادهایی برای انجام پروژه آپارتمان سازی برای افراد کم درآمد اشاره کرد. در سال 2007 نیز، هر دو کشور پروازهایی بین تهران- کاراکاس برقرار کردند. بنابراین ایران نقش بسیار مهمی در ونزوئلا ایفا می‌کند و برای دولت چاوز نیز این روابط از اهمیت بالایی برخوردار بود. افرادی هم که در اطراف چاوز بودند به روابط با ایران اعتقاد دارند. بایستی تغییر شدیدی در دولت ونزوئلا اتفاق بیفتد تا این روابط تغییر کند که البته در حال حاضر چنین اتفاقی نخواهد افتاد و به احتمال قوی این روابط تا مدتی بر همین منوال خواهد گذشت. اگر از جناح چاویست‌ها یکی به ریاست جمهوری برسد، تغییر زیادی در روابط میان ایران و ونزوئلا ایجاد نخواهد شد. یا حداقل اگر بیشتر نشود، کاهش چشمگیری نیز نخواهد داشت. البته در این مورد نیز بایستی منتظر شد تا انتخابات 14 آوریل 2013 برگزار شود و جانشین هوگو چاوز مشخص گردد. در صورتی که آقای کاپریلس یا هر کاندیدای دیگری از جناج راست به ریاست جمهوری برسد، روابط ونزوئلا با ایران شاید دستخوش تغییراتی گردد و پیروزی یکی از کاندیداهای چاویست نیز بستگی به اتحاد آن ها خواهد داشت.