اخبار آرشیوی

به گزارش «نسیم»، محمدجواد ظریف در ادامه سخنان خود در مصاحبه با این نشریه آمریکایی تاکید کرد: به اعتقاد من کاملا واضح است که ما می‌توانیم به توافق دست یابیم، اما برخی مسائل بیش از مسائل دیگر مشکل‌زا هستند. درخواست‌های 1+5 قابل پذیرش نیستند. وی در ادامه افزود: چرا ما به اراک نیاز داریم؟ زیرا ما نیاز به تولید رادیوایزوتوپ برای اهداف پزشکی داریم و حتی اراک هم برای این منظور کافی نیست. ما سرمایه‌گذاری بسیاری در زمینه سرمایه انسانی و همچنین مواد اولیه انجام دادیم و تقریبا به پایان هدف خود درباره آغاز فعالیت این رآکتور رسیده‌ایم، بنابراین زمان برای گفتن این جمله که نگرانی‌هایی وجود دارد که باید به آن پاسخ داده شود، دیر شده است. ما باید راه‌حل مورد نیاز در این‌باره را پیدا کنیم، راه‌حل‌های علمی برای این هدف وجود دارد و ما برای بحث درباره این راه‌حل‌ها آماده‌ایم، اما این یکی از موضوعات مشکل بر سر راه ما خواهد بود. وزیر امور خارجه با بیان اینکه اگر کنگره آمریکا تحریم‌های جدید را تصویب کند، توافق ژنو باطل خواهد شد، گفت: حتی اگر این تحریم‌ها در شش‌ماه آینده اعمال نشود. ما دوست نداریم مذاکرات بر اساس تهدید و زور باشد. اگر کنگره تحریم‌های جدید را تصویب کند، این به معنای جدی نبودن و به معنای عدم تمایل برای دستیابی به راه‌حل از سوی آمریکا است. من از پیچیدگی‌های داخلی و موضوعات و مشکلات مختلف داخلی آمریکا آگاهم، اما این مسئله اقدام کنگره درباره تصویب تحریم‌های جدید را برای من توجیه نمی‌کند. ظریف همچنین افزود: ایران مجلس دارد و مجلس ایران نیز حق دارد قوانین متنوعی را وضع کند که این قوانین منجر به شکست مذاکرات شود. اما اگر ما شروع‌کننده این روند باشیم ، فکر نمی‌کنم که ما را به جایی برساند. متن کامل پاسخ‌های ظریف به سوالات نشریه تایم به شرح زیر است: چندین موضوع درباره اختلاف میان ایران و کشورهای غربی در دستیابی به توافق دائمی وجود دارد، نخست لغو تمامی تحریم‌ها، اعم از تحریم‌های شورای امنیت و تحریم‌های ملی و چندجانبه خارج از سازمان ملل و دوم اینکه ایران دارای حق غنی‌سازی باشد. برای دستیابی به توافق نهایی دو نکته مهم مد نظر است، اینکه توافق نهایی چگونه تنظیم شود که تمامی این نکات را در برگیرد، موضوع مذاکرات بوده است. در عین حال روسیه و چین نیز ممکن است نگرانی‌هایی داشته باشند، اما این دو کشور به صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ما اعتماد بیشتری دارند. از نظر من مانعی وجود ندارد، بلکه به نظر من ما می‌توانیم به توافق برسیم، اما برخی مسائل سخت‌تر از مسائل دیگر هستند. یکی از مسائل این است که ما چگونه می‌توانیم این اعتماد را ایجاد کنیم که فعالیت رآکتور اراک صلح‌آمیز باقی می‌ماند. قصد ما صلح‌آمیز نگه‌ داشتن این رآکتور است، اما چگونگی ایجاد اعتمادهای لازم در این زمینه یکی از مسائل سخت‌ است. برخی معتقدند که ما این فناوری را انتخاب کردیم چون گزینه‌های دیگری را فراهم می‌کند. این اشتباه بدی است.شما اینگونه می بینید که باید به برنامه هسته‌ای ایران از دیدگاه انکار دیده شود، واقعیتی که ایران از دسترسی به فناوری منع شود و ما تلاش داریم از به هر چیزی که برای ما فراهم شده استفاده کنیم و این فناوری برای ما فراهم شده است و دیگر فناوری‌ها فراهم نشده است و ما سرمایه‌گذاری زیادی در زمینه منابع انسانی و در زمینه منابع مواد انجام دادیم و ما تقریبا به پایان بازی دستیابی به رآکتور تحقیقاتی برای عملیاتی شدن به صورت واقعی دست یافته‌ایم. بنابراین در این بازی خیلی دیر است که برخی بیایند و به ما بگویند که ما نگرانی‌هایی داریم که بدان توجه نشده است. ما باید راه‌حل ها را بیابیم. ما معتقدیم که راه‌حل علمی برای این وجود دارد و ما آماده‌ایم که آن را مورد بررسی قرار دهیم که این یکی از سخت‌ترین موضوعات خواهد بود. ما اقداماتی را خواهیم پذیرفت که این اطمینان را ایجاد کند که برنامه هسته‌ای ما منحصرا صلح‌آمیز باقی خواهد ماند اما بقیه باید با حسن نیت در مذاکرات تصمیم‌گیری شود. ما هیچ قصدی برای تولید تسلیحات یا برنامه‌هایی برای مواد قابل شکافت نداریم ما این موضوع را در منافع خود یا در دکترین امنیتی خود نمی‌بینیم. اگر ایران بدون پیش‌شرط دعوت شود آنگاه ایران در کنفرانس ژنو2 درباره سوریه مشارکت خواهد کرد. من معتقدم آنها در صورتی ایران را دعوت خواهند کرد که تمایل داشته باشند دست‌های کمک دهنده‌ای را برای یافتن راه‌حلی در تراژدی سوریه داشته باشند و اگر تصمیم بگیرند که ایران را دعوت نکنند به زیانشان خواهد بود. ایران معتقد است آن چیزی که در سوریه در حال روی دادن است تاثیر بزرگی بر آینده منطقه ما و آینده فراتر از منطقه خواهد داشت. چون ما معتقدیم در صورتی که اختلافات فرقه‌ای که برخی در تلاش برای دمیدن آن در سوریه هستند به مهمترین موضوع تبدیل شود، آنگاه این موضوع دیگر هیچ مرزی نمی‌شناسد و به آن سوی مرزهای سوریه خواهد رفت و به آن سوی مرزهای این منطقه کشیده می‌شود و شما می‌توانید تاثیرات آن را در خیابان‌های اروپا و آمریکا نیز بیابید. ما درباره موضوع سوریه با مقامات آمریکا صحبتی نکرده‌ایم، تنها یک اشاره بسیار کوتاه در اولین دیدار من با جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا به این موضوع پرداخته شد. این به مردم سوریه بستگی دارد که درباره کشور خود تصمیم‌گیری کنند. ما فقط می‌توانیم کمک کنیم و من فکر نمی‌کنم که ایران مانعی برای یک راه‌حل سیاسی در سوریه باشد. ما منافع زیادی در کمک کردن به روند در جهتی صلح‌آمیز، داریم. ما قانع شده‌ایم کاملا قانع شده ایم که هیچ راه‌حل نظامی در سوریه وجود ندارد و نیاز به یافتن راه‌حلی سیاسی در سوریه وجود دارد. در صورتی که بخواهیم از ایجاد یک خلأ جلوگیری کنید، انواع نتایجی که ما در حال صحبت کردن درباره آن هستیم و منظور من این است در صورتی که بخواهید از افراطی گری در این منطقه ممانعت کنید، در صورتی که بخواهید مانع از آن شوید که سوریه به منطقه‌ای برای پرورش افراطی‌گری شود که از سوریه به طور اساسی به عنوان سکویی برای حمله به دیگر کشورها نظیر لبنان، عراق، اردن، عربستان سعودی و حتی ترکیه استفاده شود، این کشورها مستعد موجی از افراطی‌گری است که می‌تواند ریشه‌های خود را در سوریه بیابد. ادامه این تراژدی در سوریه می‌تواند تنها به ایجاد زمینه‌ای بهتر برای افراطی‌هایی شود که از این موضوع به عنوان توجیه و فراهم کردن زمینه برای فعالیت‌های مشابه در دیگر مناطق استفاده می‌کنند. ما طرف ثبات و راه‌حل در سوریه را می‌گیریم. اما در پایان، ما قصد نداریم تصمیم بگیریم که چه کسی در سوریه حکمرانی می‌کند این مردم سوریه هستند که باید تصمیم بگیرند. ما پیشنهاد داده‌ایم که ما نباید نقشی را ایفا کنیم که مردم سوریه باید آن را ایفا کنند. استقبال خوبی از من از سوی تمامی کشورهای حاشیه خلیج فارس که من [در سفر اخیر] از آن دیدار کردم، به عمل آمد. من مذاکرات بسیار مثبتی درباره موضوعات منطقه‌ای داشتم. واقعیت آن است که تمامی آنها از توافقنامه ژنو استقبال کردند و حقیقت آن است که تمامی آنها این توافقنامه را برای توسعه امنیت و همکاری در منطقه مثبت تلقی کردند. واقعیت آن است که تمامی آنها انتظار فصلی جدید در روابط میان ایران و کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس دارند و این برای من بسیار دلگرم کننده است. درباره عربستان سعودی، من به آنها اشاره داشتم که آماده رفتن به عربستان سعودی هستم. دیدارها سازماندهی شده بوده اما مشکلی با دیدارها بوجود آمد. ما نتوانستیم همه دیدارهایی که باید انجام می‌شد را سازماندهی کنیم. [بنابراین] ما تصمیم گرفتیم در زمانی که مناسب‌تر است به آنجا برویم. این به معنای اختلاف سیاسی میان ایران و عربستان سعودی نیست. ما هم اکنون اختلافاتی داریم. در هر خانواده‌ای شما اختلاف دیدگاه دارید حتی بین خواهران و برادران. و ما همه دارای این اختلافات هستیم. موضوعاتی هستند که ما دیدگاه‌های متفاوت، رویکردهای مختلف، استراتژی‌های مختلف و تاکتیک‌های مختلف داریم. این بدان معنا نیست که آنها آماده دیدار با من نبودند. ما هر دو دارای افرادی از هر دو فرقه [شیعه و سنی] در میان مردم خود هستیم و این به نفع ما است که مانع این شده و روابط صمیمی و برادرانه میان گروه‌های مختلف اسلامی داشته باشیم. بنابراین برای ایران و عربستان سعودی مهم و بسیار چشمگیر است تا به تفاهم مشترکی درباره چگونگی ممانعت از این موضوع و عدم شکل دادن به این اختلافات مذهبی برسیم. مهمترین مخالفتی که در ایران درباره توافق ژنو بوده ناشی از فقدان اعتماد است چون ما یک گذشته‌ای که بتوان بر آن [اعتماد] را بسازیم نداشتیم. یک مانع روانی برای فعل و انفعال وجود داشت که ما باید بر آن فائق آییم. دلیل اصلی برای مخالفت آن بود که آنها معتقدند که غرب و بویژه آمریکا صادق نیست و به دنبال دستیابی به یک توافق نیست. آنها معتقدند که آنها [آمریکا] تلاش می‌کنند تا از مکانیزم مذاکرات برای منحرف کردن روند و یافتن بهانه‌ای جدید استفاده کنند و برخی اظهاراتی که بیرون از واشنگتن مطرح می‌شد نیز به آنها هر دلیلی را برای نگران شدن می‌داد. هم اکنون می‌دانیم که واشنگتن در حال تغذیه حوزه‌های انتخاباتی مختلف است و در تلاش برای مخاطب قراردادن این حوزه‌ها است. اما در ایران اینطوری نیست. ما معتقدیم که دولت آمریکا باید به کلمات خود پایبند باشد و باید به آن چیزی که در ژنو اعلام کرده چه بر روی کاغذ و چه در مذاکراتی که انجام شده متعهد باشد. درباره همکاری با آمریکا در موضوعات دیگرما باید منتظر بوده و شاهد باشیم که آیا رفتاری که در این شرایط از مذاکرات و اجرای توافقات درباره موضوع هسته‌ای انجام شده اعتماد لازم برای حرکت در دیگر زمینه‌ها را فراهم خواهد کرد یا خیر. اگر به این عنوان که این مذاکرات را برای ایجاد اعتماد بدانیم، معتقدم که در این روند بسیار موفق نبوده است چون مذاکرات با اظهارات عمومی همراه بود که تفاوت چندانی با اظهاراتی که پیش از گفت‌وگوها انجام می‌شد، نداشت. اساسا امروز و در این زمان مذاکرات محرمانه‌ای وجود ندارد و همه چیز در فضایی باز انجام می‌شود. شما نمی‌توانید شنوندگان خود را انتخاب کنید و این یکی از زیبایی‌ها جهانی سازی و یکی از خطرات جهانی سازی است. زمانی که «جان کری» وزیر امور خارجه در کنگره آمریکا صحبت می‌کند افراد بسیار محافظه‌کار در ایران نیز صحبت‌های وی را می‌شنوند. بنابراین این بسیار مهم است که درباره چیزی که می گوییم مراقب باشیم چون دیگران نیز می‌شنوند و نتایج خود را برداشت می‌کنند. در صورتی که کنگره آمریکا تحریم‌های جدیدی را علیه ایران اعمال کند حتی اگر این تحریم‌ها طی شش ماه عملی نشود، همه توافق می‌میرد. ما دوست نداریم که تحت اکراه و اجبار به مذاکره بپردازیم و در صورتی که کنگره تحریم‌های جدیدی را اعمال کند این نشان از فقدان جدیت و فقدان تمایل برای دستیابی به راه‌حل از سوی آمریکا است. من از پیچیدگی‌های داخلی و موضوعات مختلف درون آمریکا آگاه هستم اما برای من این توجیه‌پذیر نیست. من پارلمان دارم و پارلمان من نیز در صورت شکست مذاکرات قوانین مختلفی را اعمال خواهند کرد. در حال حاضر ما تلاش می‌کنیم که از اعضای پارلمان خود بخواهیم که مانع از این کار بشوند. دولت آمریکا ممکن است موفق نشود. اگر ما تلاش نکنیم بنابراین ما نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم که طرف دیگر قبول کند که ما درباره این روند جدی هستیم. مذاکرات محرمانه با کشورهای غربی را در حاشیه نشست 5+1 و با کشورهای مختلف آغاز کردیم اما با تمامی کشورهایی که بوده ما روابط دیپلماتیکی عادی داریم. ممکن است این موضوع زمانی که شامل آمریکا شود جذابتر باشد. این [مذاکرات] بسیار پیشتر آغاز شده باشد. شاید از سه سال پیش. مذاکره کننده هسته‌ای ما در آن زمان، دکتر [سعید] جلیلی با «بیل برنز» [ معاون وزارت خارجه آمریکا] در حاشیه نشست ژنو دیدار داشته است و پس از آن مذاکرات محرمانه و علنی میان ایران و آمریکا در حاشیه و در خود مذاکرات 1+5 بوده است. این موضوعات اتفاق افتاده و معتقدم که نتایج مثبتی داشته است. من معتقدم در صورتی که مذاکرات دوجانبه میان ایران و کشورهای مختلف گروه 1+5 نبوده نتایج مثبتی حاصل نمی‌شد. نشست‌های رسمی میان ایران و شش کشور و «کاترین اشتون» [مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا] معمولا بسیار رسمی است. اگر شما بخواهید که به توافقی برسید نیاز دارید که با تمامی این کشورها به صورت جداگانه و دست جمعی صحبت کنید. بنابراین ما با تمامی کشورهای 1+5 به صورت جداگانه دیدار کردیم. اما همانطور که بود، گفت‌وگو با فرانسه، روسیه یا حتی انگلیس تعامل بزرگی برای ما به شمار نمی‌آمد. اما برای آمریکا این موضوع متفاوت بود و مذاکرات ما با آمریکا در حاشیه نشست 1+5 برای خود داستانی بود. زمانی که همکاران من به وین بروند ممکن است مذاکرات جانبی با آمریکا وجود داشته باشد و این ارتباط بسیار مهمی است. آمریکا احتمالا مهمترین بازیگر است چون تحریم‌های زیادی علیه ایران اعمال کرده که از دیگاه ما بیشتر آنها یا همه آنها غیر قانونی است. اما با این وجود تحریم‌های زیادی وجود دارد، تحریم‌های زیادی علیه کشورهای مختلفی که با ما تجارت می‌کنند اعمال شده و این دلیل آن است که باید اقدامات بیشتر انجام شود. [آمریکا]در قطعنامه، اقدامات زیادی برای ایجاد مشکل انجام داده و بنابراین باید اقدامات زیادی برای حل مشکل انجام شود بنابراین نیاز است که ایران و آمریکا مذاکرات زیادی داشته باشند. در صورتی که در حاشیه نشست 1+5 با اعضای مختلف و بویژه آمریکا درباره موضوعات مختلف مذاکره نمی‌کردیم قادر به رسیدن به یک توافق نبودیم.