هراس غرب از بازگشت دستپرودههای تروریست خود از عراق و سوریه
گزارش تحلیلی «نسیم» از نتایج عکس سیاستهای ضد اسلامی غرب؛ حمله به دفتر نشریه هتاک فرانسوی و حوادث پس از آن/ آغاز اقدامات تروریستی تکفیریها در کشورهای اروپایی و آمریکا و چالش آینده غرب است
گروه بینالملل «نسیم»: حمله هفته گذشته سه تروریست تکفیری به دفتر نشریه طنز فرانسوی "شارلی ابدو" که در چند سال اخیر نام آن به دلیل هتاکیها به ساحت مقدس پیامبر اسلام(ص) در قالب انتشار کاریکاتورهای موهن بر سر زبانها افتاده است، زمینهای را فراهم کرد تا حملات به آموزهها و مظاهر اسلامی و اسلامگرایی و همچنین مسلمانان فرانسه بار دیگر شدت پیدا کند. گزارشها حاکی از آن است که از هفته گذشته تاکنون، بیش از 50 حمله به مسلمانان این کشور صورت گرفته و این نشریه هتاک نیز بار دیگر کاریکاتورهایی را علیه پیامبر اکرم(ص) منتشر کرده است.
این اقدامات ضد اسلامی در حالی است که باید میان اسلام ناب محمدی(ص) و اقدامات گروههای افراطی و تکفیری به نام اسلام صورت میگیرد، تفاوت قائل شد و زمانی که دولتهای غربی و آمریکا با افتخار بر تقویت عناصر مسلح در منطقه غرب آسیا به ویژه سویه و عراق تاکید داشتند، میلیونها دلار برای تجهیز آنها هزینه کردند و زمینه را برای سفر و پیوستن اتباع خود به گروههای تروریستی در سوریه و عراق فراهم کردند، باید میفهمیدند که این اقدامات روزی دامن آنها را نیز خواهد گرفت و اکنون حادثه پاریس را میتوان آغاز اقدامات تروریستی تکفیریهای دست پروده غرب در کشورهای اروپایی و آمریکا تلقی کرد و چالش امنیتی آینده غرب را باید مسئله بازگشت تروریستهای تربیت شده غرب از عراق و سوریه به کشورهای خود در اروپا و آمریکا دانست .
البته این موضوع تنها منحصر به غرب نیست و به نظر میرسد، تروریسم دیر یا زود دامن کشورهای حامی تروریستهای تکفیری در منطقه از جمله ترکیه، عربستان، قطر و اردن را نیز خواهد گرفت. کشورهایی که واسطه اصلی میان غرب در تامین منابع مالی، سلاح و تجهیزات تروریستها و کانال اعزام نیرو برای گروههای تکفیری هستند.
شاید مقامات غربی فکر نمیکردند که با عضوگیری برای گروههای تکفیری از میان شهروندان خود، پای تروریسم را به داخل مرزهای و شهرهای خود باز کنند اما امروز از این موضوع به شدت احساس خطر میکنند. رسانههای غربی در ماههای گذشته بارها گزارشهایی درباره جذب شهروندان اروپایی به گروههای تکفیری در سوریه و عراق منتشر کردهاند. خبرگزاری رویترز گزارش داد: روزانه 100 تا 150 شهروند اروپایی جذب گروههای تکفیری میشوند. وزیر کشور آلمان اخیرا اعلام کرد که بیش از 800 آلمانی برای عضویت در گروههای تکفیری در سوریه و عراق به سر میبرند. "راب وینرایت"، رئیس پلیس اتحادیه اروپا نیز روز گذشته، بازگشت اتباع تروریست اروپایی از سوریه را بزرگترین تهدید برای اروپا دانست و اعلام کرد؛ در حال حاضر بیش از پنج هزار نفر از اتباع اروپایی در حال بازگشت از سوریه هستند و این بزرگترین تهدید پس از حادثه ۱۱ سپتامبر 2001 است.
اعلام این هشدارها نشان میدهد که حادثه پاریس، کشورهای غربی را به شدت غافلگیر کرده و باعث شده است که سیاستمداران این کشورها بیش از پیش، خطر را از جانب افرادی که از این کشورها عضو تروریستها میشوند احساس کنند.
به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران، وقوع این حادثه و اقدامات احتمالی از این دست در آینده، بازخورد و تاثیر سیاستهای غربی در جهت عکس است. "دومینیک دوویلپن"، نخستوزیر سابق فرانسه در گفتگو با شبکه فرانسوی "بیافامتیوی" گفت: داعش فرزند بدترکیب سیاست متکبرانه غرب است. روزنامه روسی "پراودا" نوشت: بومرنگ تلاش برای سرنگونی بشار اسد به اروپا بازگشته است. تروریسم نه فقط در پاریس بلکه در همه جا محکوم است. اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک نیز در تحلیلی نوشت: تیراندازی در پاریس، بازگشت کمان داعش به سوی غرب است و احتمال تکرار حملاتی مشابه در اروپا وجود دارد.
در حال حاضر، هراس مقامات غربی از تکرار این حملات در داخل خاک خود به بالاترین حد رسیده و هر کشوری بنا به شرایط جغرافیایی و سیاسی، تدابیر امنیتی را تشدید کرده است. در فرانسه، 10 هزار نیروی امنیتی برای تامین امنیت مناطق مختلف این کشور در حال آمادهباش هستند. این احساس خطرها، سبب شده است تا کشورهای اروپایی و آمریکا در تلاش برای مقابله با خروج شهروندان خود از این کشورها و پیوستن به گروههای تروریستی در عراق و سوریه باشند. از سوی دیگر مقامات اروپایی به فکر افتادهاند تا در پیمان لغو روادید برای تسهیل در سفر شهروندان اروپایی بین کشورهای عضو اتحادیه اروپا موسوم به طرح "شنگن" تجدیدنظر و حتی آن را لغو کنند . وزرای کشور فرانسه و اسپانیا روز یکشنبه در بیانیههای جداگانهای بر ضرورت تجدیدنظر در این پیمان تاکید کردند. کنفرانس امنیتی برای جلوگیری از پیوستن شهروندان کشورهای غربی به گروههای تروریستی نیز ۱۸ فوریه سال جاری در واشنگتن برگزار میشود.
البته به نظر نمیرسد، برگزاری چنین اقدامات و کنفرانسهایی بتواند خطر بازگشت اتباع تروریست غربی را کاهش دهد. چون هر چند اتحادیه اروپا خواهان انتشار لیست شهروندان اروپایی سفر کرده به سوریه و عراق برای جلوگیری از بازگشت آنان به کشورهایشان شده است اما براساس اعلام نهادهای امنیتی اروپا و آمریکا، در عمل شناسایی بسیاری از این افراد و جلوگیری از ورود آنها به کشورهای خود کاری دشوار است.
در شرایط فعلی، مقامات غربی باید بخش عمدهای از توان مالی و امنیتی خود را معطوف به جلوگیری از عملیاتهای تروریستی احتمالی در خاک خود توسط تروریستهای آموزش دیده در عراق و سوریه کنند. مسئلهای که البته با توجه به تعداد زیاد شهروندان غربی در میان گروههای تروریستی، آسان نخواهد بود. راب وینرایت، رئیس پلیس اتحادیه اروپا نیز این موضوع را خاطر نشان کرد که نمیتوان درباره عدم وقوع حملات ترویستی بیشتر در اروپا اطمینان حاصل کرد.
با همه این اوصاف، به جرات میتوان گفت که چشمانداز مقابله با حملات تروریستی در کشورهای غربی، تاریک و مبهم است و باید به انتظار نشست و دید که مقامات غربی در صورت وقوع چنین حملاتی، توان پاسخگویی به افکار عمومی در قبال نتیجه عکس اقدامات خود در حمایت از تروریستهای سوریه و عراق را خواهند داشت؟
* سید حسن روتن