آلمانِ ثروتمند علیه آلمانیهای گرسنه
نشریه "فارین پالیسی" مینویسد: بیش از ۱۲ میلیون نفر در آلمان فقیرند و فقر و بیعدالتی رو به افزایش است/ بیشتر افراد کار میکنند اما کفاف زندگیشان را نمیدهد و کارگران چندین شغل پارهوقت دارند تا خرجشان را در بیاورند
گروه بینالملل - نسیم: فارین پالیسی در گزارشی با نام " آلمان ثروتمند هم مشکل فقر دارد"، می نویسد که بیعدالتی و شغلهای پاره وقت در "خانه اقتصادی اتحادیه اروپا یعنی آلمان، رو به افزایش است .
طی ده سال، کشور آلمان که روزی اکونومیست به عنوان "مرد مریض" از آن یاد میکرد، به موتور اقتصادی اتحادیه اروپا تبدیل شد. صنایع صادرات آلمان، دومین مقام را در دنیا دارد و انتظار میرود که در ماه فوریه نیز بر میزان صادراتش افزوده شود. المانیها نیز به خرید متمایل شدهاند و افزایش شاخص اعتماد مصرف کننده طی ۱۳ سال اخیر بیسابقه بوده است. یونان و ایتالیا زیر بار بدهیهایشان خم شدهاند اما این کشور موفق اتحادیه اروپا در ماه فوریه مازاد حساب جاری هم داشته است .
برتری اقتصادی برای آلمان محبوبیت و قدرت را در جهان داشته است. برلین نقش اصلی میانجی در بحران اکراین و سوریه را بازی میکند و به دنبال جایگاه ثابت در شورای امنیت سازمان ملل نیز هست. دومین کشور مقصد برای مهاجرت در جهان است و با افزایش بورس آلمان در عرصه بین الملل، اعتماد به نفس در میان افراد داخل این کشور نیز افزایش یافته است و آلمانی یا ساکن بودن، یک پوئن مثبت محسوب میشود .
اما در گوشه کنارهای خلوت پایتخت این کشور، آلمان جدیدی در حال رشد و نمو است .
"کریستین اشملزلی"، مادر یک نوزاد دو ماهه است که وارد یک خیریه در محله "تمپلوف" برلین میشود و پشت افرادی که مقابل میز اطلاعات صف کشیدهاند، میایستد. این مادر ۲۵ ساله ارایشگر است که شغل پر در امدی در المان محسوب نمیشود. حتی قبل از تولد پسرش هم حقوقش به زحمت کفاف او را میداد و حالا کمکهای خیریه دریافت میکند. شاید هم مجبور شود اخر هفتهها شیفت بایستد تا خرج خودش و فرزندش را در بیاورد .
کریستین میگوید: خیلی سخت است، باید به سختی تقلا کنی تا به کار ارایشگری برسی و حالا با وجود یک بچه کار مشکلتر از قبل شده است .
در آلمان بیکاری ریشه کن شده و کشور در رشد اقتصادی است اما فقر و بیعدالتی افزایش مییابد. یکی از مهمترین انجمنهای خیریه آلمان ماه فوریه گزارش داد که فقر به بالاترین سطح خود طی ۲۵ سال گذشته رسیده است. 12.5 میلیون نفراز جمعیت 80 میلیونی آلمان فقیرند و در آمدشان کمتر از ۶۰ درصد درامد یک صاحبخانه است که از یک خانه ۹۰۰ یورو ماهانه عایدش میشود .
افراد مسن و خانوادههای تک والدین بیشتر در معرض اسیب هستند. اما مهمترین نکته افزایش تعداد کار گران فقیر است. طبق اطلاعات اداره آمار فدرال، ۳ میلیون المانی زیر خط فقرند .
"کریستیان ولترینگ"، یکی از نویسندگان پژوهش میگوید: بیشتر افراد کار میکنند اما کفاف زندگی اشان را نمیدهد. فکر میکنیم علت آن تحولی است که آن را امریکایی شدن بازار کار میخوانیم .
ریشه این مساله به یک دهه قبل باز میگردد. اگر از ساکنان آلمان بپرسید که چگونه در حالی که سایر اروپا درگیر بحران اقتصادی است، شما از وضعیت خوبی بر خوردار هستید، اغلب به قانون ۲۰۱۰ ارجاع میدهند، بسته اصلاحاتی که صدر اعظم سابق، "گرهارد شرودر" در سال ۲۰۰۳ اجرائی کرد تا با میزان بالای بیکاری مقابله کند .
این قانون موضوع منعطف جدیدی را معرفی کرد: شغل پاره وقت! هر نوع اشتغالی بهتر از بیکاری است. این قانون شغل موقت را منحل کرد و صاحبان مشاغل نیروهای خود را اخراج کردند تا نیروهای نیمه وقت جذب کنند .
افرادی که ۱۸ ماه بیکار بوده اند- که بعدها به ۱۲ ماه کاهش پیدا کرد- مقرری دریافت کردند. سازمانهای اشتغال وظیفه بازاریابی مشاغل و شناسایی اولویتها را بر عهده داشتند و به مردم در پیدا کردن شغل کمک میکردند و انها را متقاعد میکردند تا شغل پاره وقت را برگزینند .
ایده اصلی این طرح این بود که فقیران و بیکاران نیز فرصتی برای کار کردن داشته باشند تا به شغل ثابت دست یابند اما در واقع، بسیاری از اقتصاددانها و اتحادیه کار دیدگاه دیگری دارند .
تعدا مشاغل موقت طی ده سال گذشته دو برابر شده است. آژانس کار فدرال میگوید که قرارداد نیمی از کارهای موقت زیر سه ماه پایان مییابد و در آمد این افراد در مقایسه با کسانی که استخدام همان شرکت هستند بسیار پایینتر است. شغلهای کوچک اما چند شغلگی را نیز ایجاد کرده است. کارگران چندین شغل پاره وقت را بر عهده میگیرند تا خرجشان را در بیاورند. آمارهای کار نشان میدهد که طی سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲، تعداد کارگرانی که به شغلهای کوچک نیز مشغول شدهاند تا در امد دیگری داشته باشند تا ۱۲۰ درصد افزایش داشته است .
یک اقتصاددان سرشناس آلمانی میگوید که بیشتر کسانی که به شغل کوچک روی میآورند، دوست دارند کار بیشتری انجام دهند و در آمد بیشتری داشته باشند که خود این امر نشان دهنده شغل ناکافی است. نتایج پژوهشها نشان میدهد که بیشتر کارگران آلمانی در چرخه درامد پایین گیر افتادهاند و شانسی برای پیشرفت ندارند .
"ورنر ایشهورست"، مدیر سیاست کار اروپا در موسسه پژوهشهای کار در بن میگوید: کارگرانی که از مهارتهای زیادی بر خوردار نیستند و در آمد کمی دارند، به سختی از نردبان ترقی بالا میروند. تنها اگر جوان و با استعداد باشید و برای مدت کمی کار موقت انجام دهید میتوانید به راحتی پیشرفت کنید .
عدم پویایی یعنی بیعدالتی رو به افزایش است. پژوهشی که در سال ۲۰۱۲ از سوی موسسه سیاستهای اقتصاد کلان انجام شد نشان میدهد که ضریب جینی که برای اندازه گیری تبعیض درآمدی استفاده میشود، بین سالهای ۱۹۹۱ تا ۲۰۱۰، افزایش ۱۳ درصدی را تجربه کرده است .
"مارتین الهرت"، مرکز علوم اجتماعی برلین میگوید که رشد مشاغلی که به مهارت زیادی نیاز ندارند در محیط صنعتی آلمان ماحصل سیستم رفاهی بیش از اندازه سخاوتمند دولت است. ثروت به کسانی میرسد که تحصیلات خوبی دارند و به بازارهای کار دسترسی دارند. و مردمی که دسترسیهایشان محدود است به ثروت دست پیدا نمیکنند .
وی میافزاید که فقر و بیعدالتی در المان نسبی است. طبقه متوسط تقریبا ثابت ماندهاند، حقوق کار برای نیروهای کار اصلی تقریبا ثابت است و سیستم رفاهی هنوز از نظر استانداردهای بین المللی سخاوتمندانه است. تنها بیکاران خانه نشین، حقوق بیکاری ۳۹۹ یورویی، اجاره خانه، سوبسید انرژی و البته بیمه سلامت قانونی دریافت میکنند .
اما شکاف روزافزون میان غنی و فقیر و فقدان پویایی اقتصادی، انچه روزی در نظر آلمانیها عزیز بود را زیر سوال برده است. باور بر این بوده است که کار سخت، به تو حقوق و زندگی عزتمندانه میدهد. اما اگر هشدارهای مطرح شده درست باشد، المان هم به کشوری تبدیل میشود که "دارا و ندار" دارد .
"هیک وارتر" میگوید که خود شاهد تغییر بازار اجتماعی اقتصادی بوده است. این بانوی ۴۴ ساله که چندین شغل مختلف را من جمله تدریس تا کار برای یک سایت زبان را امتحان کرده است، اکنون به دولت متوسل شده است. اکنون چندین سال است که کمک دولتی دریافت میکند، امیدی به پیدا کردن شغل ثابت در المان ندارد و میگوید که این مخمصه باعش شده تا نتواند در جامعه مشارکت کند .
وی میافزاید: اگر اینجا پول نداشته باشی، سخت است که عضو گروهها باشی. به کافه یا سینما بروی، اگر دوستانت شغل خوبی داشته باشند، سخت است که برای نگه داری این دوستیها گام برداری .
آلمانیها نمیتوانند خبرهای مربوط به افزایش فقر را باور کنند. روزنامه نگاری از هفته نامه "دی زیت" میگوید که طرح مساله فقر و بدبختی اشتباه فاحشی است .
معیاری اندازه گیری فقر نیز مورد انتقاد قرار گرفته است و منتقدان میگویند که اگر هر آلمانی ۱۰۰ برابر حقوق فعلیاش در بیاورد، میزان فقر ثابت خواهد بود. اما برخی رسانهها زنگ هشدار را به صدا درآوردهاند و به دولت میگویند که دقت بیشتری ب این مساله داشته باشد .
یک گزارشگر مینویسد: فقر جدید موضوع سیاسی شدهای است و درگیری میان کسانی است که معتقدند فقر کابوس وحشتناکی است و کسانی که درگیر زندگی واقعی هستند. المان کشور غنی است اما فقر در حال افزایش است و اگر نمیتوانید آن را ببینید به این خاطر است که نمیخواهید .
اتحادیهها نیز کمپینهایی به راه انداختهاند تا در دهمین سالگرد معرفی رسمی قانون که شغل موقت را رواج داد تظاهرات کردند. بحث بیعدالتی نیز برای سیاستمداران و رای دهندگان مساله مهمی است. پژوهشهای موسسه النباخ نشان میدهد که بیش از ۶۰ درصد مردم المان بر این باورند که تبعیض رو به افزایش است .
امروز میزان 8.5 یورو در هر ساعت برای خانوادههایی که درامد کمی دارند تعیین شده است اما برخی تحلیگران نگرانند که حقوق پایه موجب شود تا کارفرمایان کارگران را اخراج کنند تا از هزینههای زیاد بکاهند. برخی دیگر میگویند که این اقدام میتواند به اقتصاد زیرزمینی بیانجامد و کارفرمایان به کارگرانشان به جای حقوق پایه، زیرمیزی بدهند .