در صورت "معلق شدن" پارلمان انگلیس، حتما باید ائتلاف تشکیل شود؟
بیشتر نظرسنجیها نشان میدهد که به احتمال زیاد هیچ حزبی به تنهایی اکثریت کرسیهای پارلمان بریتانیا را بهدست نخواهد آورد/ اگر واقعا اینطور شود، اصطلاحا پارلمان "معلق" باشد، چه میشود؟
به گزارش نسیم به نقل از "بیبیسی"،بیشتر نظرسنجیها نشان میدهد که به احتمال زیاد هیچ حزبی به تنهایی اکثریت کرسیهای پارلمان بریتانیا را بهدست نخواهد آورد. اگر واقعا اینطور شود، اصطلاحا پارلمان "معلق" باشد، چه میشود؟ کدام حزبها ممکن است همکاری کنند و کدام حزبها در موازنه قوا تعیینکننده خواهند بود؟ چه کسی میتواند اکثریت ۳۲۶ رأی (نیم بهعلاوه یک از ۶۵۰ کرسی) را کسب کند؟
ائتلاف چیست؟
ائتلاف یعنی دو یا چند حزب توافق کنند با هم دولت تشکیل بدهند، و پستهای وزارتی را تقسیم کنند. این اتفاق عموما زمانی میافتد که هیچ حزبی نماینده کافی برای آنکه مطمئن باشد طرحهایش در پارلمان تصویب میشود، نداشته باشد .
ائتلافی که پنج سال گذشته در بریتانیا سر کار بود، پس از آن شکل گرفت که حزب محافظهکار بیشترین تعداد نماینده را به پارلمان فرستاد، اما به رقم کلیدی ۳۲۶ که نصف بهعلاوه یک کرسیهای مجلس عوام است، نرسید .
تنها ترکیب دو حزبی که تعداد نمایندگانش بیشتر از نصف کرسیها میشد، ترکیب محافظهکار و لیبرال دموکرات بود.
در پارلمان "معلق" حتما باید ائتلاف تشکیل شود؟
خیر، ائتلاف تنها گزینه ممکن نیست. دولت باید نشان بدهد که میتواند "اعتماد مجلس عوام را جلب کند"، یعنی میتواند آنقدر رأی جمع کند که اگر مخالفان دولت میخواستند رأی عدم اعتماد بدهند، نتوانند .
ممکن است حزبی تصمیم بگیرد دولت اقلیت تشکیل بدهد، به این معنی که همه پستهای وزارتی را به نمایندگان خودش بدهد، اما برای تصویب طرحهایش روی رأی احزاب دیگر حساب کند.
در این حالت اینکه رأیهای لازم چگونه جمع میشود، به خود حزبهای بستگی دارد. قانونی که تعیین کند دو یا چند حزب چگونه باید به توافق برسند وجود ندارد .
حاصل گفتگوی دو یا چند حزب میتواند پیمان رسمی باشد، یعنی توافق کنند که به طرحها رأی یکسان بدهند. یا اینکه دولت در هر مورد سعی کند حزبهای دیگر را راضی کند رأی همسو بدهند .
" اعتماد و پشتیبانی" یعنی چه؟
رهبران چند حزب در آستانه انتخابات اعلام کردهاند حاضر به ائتلاف با احزاب دیگر نیستند. در عوض از توافقی سستتر و غیررسمیتر سخن گفتهاند. این نوع توافق گاه قرار "اعتماد و پشتیبانی" خوانده میشود .
" اعتماد" اشاره به قولی است که حزب کوچکتر به حزبی که دولت تشکیل داده میدهد، و طبق آن اگر مخالفان بخواهند رأی عدم اعتماد بدهند، از دولت حمایت میکند. "پشتیبانی" هم اشارهای است به نقش حزب کوچکتر برای تصویب بودجههای سالیانه دولت .
خاصیت این قرار این است که دولت اقلیت مدام نگران رأی عدم اعتماد پارلمان نیست. در ازای این آسودگی و ثبات باید در نوشتن طرحها (پیش از آنکه طرح به صحن مجلس عوام بیاید) با آن حزب یا احزاب کوچکتر مشورت کند .
چه کسی اول مأمور تشکیل دولت میشود؟
هر نخستوزیر تا زمانی که به ملکه نگفته از مقامش کناره میگیرد، نخستوزیر است. و فقط زمانی از نخستوزیر "انتظار میرود" استعفا کند که محرز شده باشد نمیتواند در مجلس عوام اکثریت بسازد.
بنابراین اگر دیوید کامرون فکر کند میتواند حمایت مؤثر اکثریت را جلب کند، حق دارد در قدرت بماند. (یا در واقع لازم نیست استعفا کند). در این صورت دو هفته وقت دارد (تا شروع کار پارلمان جدید) که دولتاش را تشکیل دهد.
بعد از شروع کار پارلمان جدید، مخالفان میتوانند پایداری اکثریت حامی نخستوزیر را با رأی عدم اعتماد بسنجند .
چه پیش از شروع کار پارلمان، چه بعد از آغاز به کار، حزبهای دیگر میتوانند با دولتی که در آن لحظه سر کار است مذاکره کنند - یا با حزبی که بیشترین نماینده را دارد، یا با حزبی که سیاستهای مشترک بیشتر دارند .
احزاب مخالف در شرایطی که نخستوزیر همچنان در مقام خود باقی است، میتوانند برای تشکیل دولت مذاکره کنند. اتفاقی که سال ۲۰۱۰ که گوردون براون نخستوزیر بود، افتاد .
چقدر برای این کارها فرصت دارند؟
بین روز رأیگیری و نخستین جلسه پارلمان ۱۲ روز فاصله است. روز دقیق هر دو با بیانیه سلطنتی تعیین میشود .
روز آغاز به کار پارلمان بعدی از حالا معلوم است: ۱۸ مه ۲۰۱۵ .
سال ۲۰۱۰ فرایند ائتلاف حزب محافظهکار و حزب لیبرال دموکرات و تشکیل دولت ۱۳ روز طول کشید.