فقط ایران به فکر یمن است
نشریه "پاکستان تودی" مینویسد: حمله به یمن، واکنش از روی عصبانیت ریاض به پیشروی مجاهدان حوثی بود/ حمله نظامی علیه یمن هیچ مشروعیتی ندارد و چشمانداز مثبتی برای تعیین موازنه قدرت در بیرون و داخل این کشور نخواهد داشت
گروه بین الملل «نسیم» : نشریه "پاکستان تودی" در گزارشی تحت عنوان "اشتباه استراتژیک ریاض و فرصت طلایی تهران" به بررسی عملکرد ریاض در حمله به یمن پرداخحته و نتیجه میگیرد تلاشهای عربستان برای تسلط بر یمن از طریق اقدام نظامی نه تنها نتیجه بخش نخواهد بود، بلکه فرصت را برای نفوذ هر چه بیشتر ایران فراهم خواهد ساخت .
حملات هوایی عربستان سعودی و هم پیمانان عربش به یمن چندین هفته ادامه یافته است. طبق اظهارات مقامات ریاض، تا کنون ۱۲۰۰ حمله هوایی انجام و آسیبهای جدی به ساختار نظامی و اقتصادی یمن وارد شده اما این حملات در توقف پیشروی نیروهای سیاسی که مخالف رئیس جمهور سابق "عبدربه منصور هادی" هستند، ناکام بوده است. حمله عربستان سعودی استراتژی مشخصی را دنبال نمیکند و ریاض هم برنامهای برای سازماندهی وضعیت پر اشوب همسایه جنوبیاش ندارد. حمله به یمن، واکنش از روی عصبانیت ریاض به پیشرویهای مجاهدان حوثی و حامیان رئیس جمهور اسبق"علی عبدالله صالح" بوده است .
صرفنظر از پیامدهای حمله نظامی عربستان به یمن، این حمله موجب ناهماهنگیهای سیاسی نیز میان ملتهای مسلمان منطقه شده است. تلاشهای عربستان هم برای پیوند زدن ناارامیهای داخلی یمن به رقابتهای ژئوپلتیک قدرتهای منطقهای، علی الخصوص آغاز تنشها میان تهران و ریاض بر دشواری وضعیت کنونی افزوده است .
بیشک، اتهامات درباره نقش ایران در بیثباتی یمن و حمایت تهران از جنش حوثی به حدی نبوده است که نیاز باشد کشور ثالثی به طور مستقیم در بحران داخلی یک دولت مستقل دخالت کند. بنابراین فرضیه جدیتری که مطرح میشود این است که حمله عربستان به یمن، برای شعلهورتر کردن آتش درگیریهای منطقهای و تعیین کردن موازنه قدرت در جنگ داخلی یمن است. در نتیجه، حمله نظامی علیه یمن هیچ مشروعیتی ندارد و چشم انداز مثبتی برای تعیین موازنه قدرت در بیرون و داخل این کشور نخواهد داشت .
حمله نظامی علیه یمن موجب شده است تا بازیگران خارجی و داخلی این بحران تلاش کنند تا برای خودشان در منطقه هم پیمان بیایند. ریاض از ابتدای حمله توانست کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، مصر و سودان را با خود همراه کند. این ائتلاف سیاسی و نظامی حملات هوایی خود علیه یمن را عملیات "طوفان قاطع" نام نهاد. هرچند از نظر تجارب و وقایع تاریخی در میدان نبرد، مشخص است که حملات هوایی به تنهایی و بدون حمله زمینی، نتیجهبخش نخواهند بود. و در خصوص حمله زمینی نیز، عربستان امیدوار است تا مصر و پاکستان نیروی زمینی به یمن اعزام کنند و از سوی دیگر، تجارب به دست امده طی چندین سال اخیر در خاورمیانه نشان میدهد که در وضعیتهای بحرانی، نیروهای شورشی از محبوبیتهای زیادی برخوردند و این مساله موجب میشود تا نیروهای خارجی در باتلاقی گیر بیفتند. از آنجائی که عربستان و همپیمانان عربیاش، تواناییهای چندانی برای درگیری در میدان نبرد ندارند و وضعیت قبایل و جغرافیایی یمن نیز چندان دوستانه نیست، فاز دوم عملیات میتوانست با نیروهای زمینی مصر و پاکستان انجام شود .
مصر با احتیاط اعلام کرد که اعزام نیرو به یمن ممکن نیست زیرا این کشور در اشوب به سر میبرد و اعزام نیرو میتواند به آسانی به وضعیت شکننده آن آسیب بیشتری وارد کند. از این رو پاکستان تنها امید عربستان سعودی شد، گرچه این کشور نیز اعلام کرد که پاسخ به درخواست عربستان برای اعزام نیرو به تصمیم پارلمان بستگی دارد. این اظهارات نشان داد که اسلام آباد تلاش دارد تا از این اقدام سیاسی و نظامی خطرناک دوری کند .
رهبران سعودی از اسلام اباد خواستند که نیروها را از سربازان سنی انتخاب کنند. اگر چنین اتفاقی روی میداد، وحدت ملی نه چندان قوی پاکستان به خطر میافتاد. در نتیجه روز جمعه دهم آوریل، پس از دو روز رایزنی با پارلمان پاکستان، نمایندگان درخواست ریاض را نپذیرفتند.
مصر و پاکستان با رد کردن درخواست ریاض برای مشارکت در عملیات نظامی علیه یمن، تلاش کردند تا با محاسبه محتاطانه فواید و مضرات چنین اقدامی، از یک خطر بزرگ اجتناب کنند. هر چند، با چنین کاری، وضعیت ژئوپلوتیک و سیاسی عربستان را در معادلات منطقهای تخریب کردند. امروز تنها نیرویی که میتواند مشروعیت داشته باشد و برای خودش وضعیت منطقی در یمن داشته باشد کسی است که از ماهیت چنددسته سیاسی و ساختار قبلیهای کشوری که با بحران داخلی رو بروست اگاهی داشته باشد و در راستای آشتی سیاسی و تقسیم قدرت در چارچوب دولت وحدت ملی گام بر دارد .
در ابعاد خارجی این بحران هم، منطقه خاورمیانه که در حال حاضر از درگیریهای مذهبی رنج میبرد و به دلیل بازیگران داخلی و خارجی، ممکن است که این بحران به کشورهای متعددی سرایت پیدا کند. واقعیتهای سیاسی و وضعیت فعلی یمن نشان میدهد که نقش تهران در بیثباتی یمن و نیز تهدیداتی که رهبران عربستان سعودی از سوی یمن احساس میکنند، زیاد نیست و مبرهن است که هیچ تهدیدی متوجه مسجد النبی و مسجد الحرام نیست. تصمیم پاکستان هم برای درگیر نشدن در بحران یمن، رهبران سعودی و هم پیمانانشان را به حدی ناراحت کرد که واکنش احساسی سریعی نشان دادند و اسلام آباد را تهدید کردند .
چند ساعت پس از جواب منفی پارلمان پاکستان، اولین واکنش رهبران ریاض به هواپیمای مسافری پاکستان اجازه ندادند در خاک عربستان فرود بیاید. وزیر خارجه امارات نیز اعلام کرد: پاکستان باید موضع شفافی درباره روابط استراتژیک خود با دولتهای خلیج فارس داشته باشد. مواضع مخالف در موضوعات حیاتی میتواند هزینه سنگینی دربر داشته باشد .
در حال حاضر، دولت پاکستان موضع منطقی را در خصوص وضعیت یمن اتخاذ کرده است. انکارا هم موضع خود را تعدیل کرده است، اردوغان که با جملات تحریک امیزی ایران را به دخالت در امور داخلی کشورها متهم میکرد اکنون ادبیات خود را اصلاح کرده و تاکید دارد که باید با تهران برای یافتن راه حل سیاسی برای بحران یمن همکاری کرد . در سایه چنین وقایعی، دستگاه دیپلماتیک ایران تلاشهای خود را برای تحقق برنامه جامعی که حقوق همه گروههای سیاسی را در یمن به رسمیت بشناسد افزایش خواهد داد .
وزارت خارجه ایران و حتی دفتر ریاست حمهوری این کشور همکاری خود را با رهبران انکارا و پاکستان افزایش میدهند تا شکل گیری چنین توافق نامه صلحی را محقق کنند .