شوک جهانی از ربایش رئیسجمهور ونزوئلا توسط آمریکا؛ جزئیات عملیات «عزم قاطع»
عملیات نظامی ایالات متحده در خاک ونزوئلا و بازداشت نیکلاس مادورو، موجی از تردید و نگرانی را نسبت به آینده حاکمیت ملی و قوانین بینالمللی برانگیخته است. در حالی که واشنگتن این اقدام را اجرای عدالت توصیف میکند، بسیاری از تحلیلگران و کشورهای جهان آن را یک بدعت حقوقی خطرناک و مداخلهای تنشزا میدانند که نه تنها ثبات منطقه را به خطر انداخته، بلکه علامت سؤالی بزرگ در برابر استقلال سیاسی کشورهای منطقه قرار داده است
نسیمآنلاین: بسیاری از ناظران بینالمللی بر این باورند که ورود مستقیم نظامی به خاک یک کشور برای بازداشت رئیسجمهور مستقر، با اصول شناخته شده حقوق بینالملل و منشور ملل متحد در تضاد است. منتقدان معتقدند که حتی با وجود اتهامات حقوقی، استفاده از ابزار نظامی برای ربودن یک مقام رسمی، راه را برای رفتارهای مشابه در آینده باز کرده و امنیت دیپلماتیک را در سطح جهانی تضعیف میکند.
منافع اقتصادی و سیطره بر منابع انرژی
فراتر از اتهامات کیفری، تمرکز صریح مقامات آمریکایی بر مدیریت منابع نفتی ونزوئلا، شائبههای زیادی را ایجاد کرده است. منتقدان این اقدام را تلاشی برای تغییر موازنه انرژی در منطقه میدانند. از نگاه بسیاری از مردم ونزوئلا، این عملیات بیش از آنکه جنبه حقوقی داشته باشد، تلاشی برای بازگرداندن سلطه اقتصادی واشینگتن بر ذخایر عظیم نفتی این کشور است.
واکنش افکار عمومی داخل ونزوئلا: نگرانی از بیثباتی
در داخل ونزوئلا، برخلاف واکنشهای احساسی رسانههای خارجی، جوی از نگرانی و ناامنی حاکم است:
-
واهمه از مداخلات خارجی: بخش وسیعی از جامعه ونزوئلا، فارغ از انتقاداتی که به دولت داشتند، نگران تبدیل شدن کشورشان به عرصه رقابت قدرتهای بزرگ و از دست رفتن استقلال ملی هستند.
-
بحران هویت سیاسی: بسیاری از شهروندان معتقدند که تغییرات سیاسی باید از داخل و به دست مردم رقم بخورد، نه از طریق عملیاتهای نظامی خارجی که معمولاً با پیامدهای ناگواری همراه است.
واکنشهای دیپلماتیک و شکاف در جامعه جهانی
این اقدام با مخالفتهای جدی در سطح بینالمللی مواجه شده است:
-
محکومیت از سوی قدرتهای غیرغربی: کشورهایی نظیر ایران، روسیه و چین با ابراز نگرانی عمیق، این حرکت را تهدیدی برای صلح جهانی دانسته و خواستار احترام به تمامیت ارضی کشورها شدهاند.
-
نگرانی در آمریکای لاتین: کشورهای همسایه نگرانند که این مداخله مستقیم، به بیثباتی مرزها، موج جدید مهاجرت و درگیریهای داخلی در منطقه دامن بزند.
وضعیت اداره کشور و آینده سیاسی
در حال حاضر، انتقال قدرت به معاون اول، دلسی رودریگز، نشاندهنده تلاش نظام سیاسی ونزوئلا برای حفظ یکپارچگی در برابر این شوک خارجی است. با این حال، اعلام آمریکا مبنی بر مداخله در اداره امور کشور، ونزوئلا را در وضعیت مبهمی قرار داده که میتواند به بنبستی دیپلماتیک و حقوقی میان کاراکاس و واشینگتن منجر شود.
