فاطمی عقدا: نمره دولت در بخش مسکن منفی است
معاون اسبق وزارت راه و شهرسازی گفت: دولت یازدهم و دوازدهم متأسفانه به هیچکدام از این وظایف قانونی خود نه به خوبی بلکه اصلاً عمل نکرده است، بازهم نهتنها قائل به انجام وظایف خود نبوده، بلکه با یک اظهارنظر نادرست و به دور از انتظار توسط وزیر آقای روحانی یعنی آقای آخوندی ساختوسازها اعم از مسکن مهر یا سایر ساختوسازها کاملاً متوقف شد و اصلاً مسکن مهر مزخرف نامیده شد!
نسیم آنلاین ؛ ساحل عباسی: بیش از هفت سال و چند ماه از عمر دولت آقای روحانی میگذرد و مردم به تماشای پایان دولت نشستهاند شاید دولت بعدی بتواند بخشی از معضلات و چالشهایی که دراین دولت صورت گرفت را حل و فصل کند. یکی از این معضلات که با زندگی و سکنی گزیدن انسانها سر و کار دارد مسئله تأمین و ساخت و ساز مسکن است که قانون اساسی از آن به عنوان یکی از حقوق ملت یاد میکند. سید محمود فاطمی عقدا معاون اسبق وزارت راه و شهرسازی و کارشناس حوزه مسکن دراین گفتوگو وظایف قانونی دولت را در امر ساخت و ساز مسکن برای مردم جامعه با ما در میان گذاشته است.
مهمترین وظیفه دولت در امر ساخت و ساز و تولید مسکن برای عموم مردم یک کشور چیست؟ آیا براساس آنچه آقای روحانی به دولت خود امتیاز دادند آیا عملکرد مسکن دولت قابل اعتناست؟طبق قانون اساسی دولت موظف به تأمین سرپناه مناسب و متناسب با شأن مردم ایران است. این موضوع اولین مسئله در بحث خانهدار کردن مردم است که قانون بر آن صراحت دارد، لذا دولت طبق نص صریح قانون وظیفه سیاستگذاری، هدایت، رهبری، تأمین زیرساختهای لازم برای سکونتگاهها اعم از شهری یا روستایی و همینطور اعطای تسهیلات و نظارت و کنترل بر رعایت قوانین و مقررات ملی ساختمان را بر عهده دارد. نکته مهم در اینجا این است که دولت یازدهم و دوازدهم متأسفانه به هیچکدام از این وظایف قانونی خود نه به خوبی بلکه اصلاً عمل نکرده است، باز هم نه تنها قائل به انجام وظایف خود نبوده، بلکه با یک اظهارنظر نادرست و به دور از انتظار توسط وزیر آقای روحانی یعنی آقای آخوندی ساختوسازها اعم از مسکن مهر یا سایر ساختوسازها کاملاً متوقف شد و اصلاً مسکن مهر مزخرف نامیده شد! متأسفانه دولت آقای روحانی با عدم تأمین تسهیلات، عدم تأمین زیرساختها منجر به آن شد تا عملاً پروژههای ساختمانی به خصوص پروژه بزرگ ملی مسکن مهر بایکوت و راکد شود، لذا عملکردی که آقای روحانی به دولت خود نسبت دادهاند اصلاً خوب نیست چرا که به گواه مردم ایران، گواه قانونگذاران و کسانی که در جریان ضوابط و مقررات مسکن هستند و جامعه انبوهسازان که درگیر مشکلات متعددی هستند دولت متأسفانه به هیچ وجه به وظایف خود عمل نکرده است .
دولت برای تولید مسکن چگونه باید از بخش خصوصی یا مردم حمایت کند؟اصولاً دولتها هیچگاه خود بهصورت مستقیم سازنده مسکن نبودهاند، دولتها مسئول سیاستگذاری و بسترسازی برای ساخت و ساز مسکن هستند درحالیکه دولت عملاً هیچ سیاستگذاری و برنامهریزی مشخص حمایتی از بخش مسکن نداشته، اصلاً برای اعطای تسهیلات و تأمین نیازهای بخش مسکن کمترین کوششی نکرده است .
اصولاً عملکرد دولتها در مسئله ساخت و ساز مسکن برای دور کردن بحران کمبود مسکن از جامعه چگونه است؟در شرایط بحرانی که نیاز به مسکن بهصورت زیاد انباشت میشود و مسئله مسکن به عنوان یک بحران درمیآید نه فقط در ایران، بلکه در تمام دنیا حتی کشورهای پیشرفته و توسعه یافته هم دولت با مداخله درست، سنجیده و تأثیرگذار تلاش میکند تا شرایط را از وضعیت بحرانی خارج کند درحالیکه متأسفانه دولت آقای روحانی نه تنها برای این موضوع هیچ حرکت مثبتی را صورت نداد بلکه در دو دولت آقای روحانی اتفاق مثبتی حتی یک سیاست یا یک برنامهریزی به نفع حمایت از ساخت و ساز مسکن تدوین نشد. در دولت دهم دولت آقای احمدینژاد بیش از ۴ میلیون واحد مسکونی استارت خورد و نزدیک به نصف آنها در همان دولت به مردم تحویل داده شد، الان هفت سال از عمر دولت یازدهم و دوازدهم میگذرد اما آقای روحانی مابقی واحدهای مسکونی را تکمیل نکرده و تحویل مردم نداده است در صورتی که در برنامه زمانبندی همان سال اول دولت آقای روحانی باید واحدهای مسکونی را تکمیل و تحویل مردم میداد. متأسفانه به نظر میرسد گویی آقای رئیسجمهور به برنامه زمانبندی و تعهدات دولت در قبال مسکن مهر توجهی ندارند. اصلاً فرقی نمیکند چه دولتی روی کار بیاید چرا که دولت دهم که تمام شد دولت یازدهم میبایست تعهدات دولت قبلی را تکمیل و به دست مردم میرساند اما عملاً دولت زیر بار این طرح نرفت و کار بهجایی رسید که حتی وزیر آقای روحانی به صراحت بدون هیچگونه واهمهای برای چندین بار اعلام کرد که من این طرح را قبول ندارم و آن را مزخرف خواند .
عملکرد آقای اسلامی به عنوان وزیر مسکن را نسبت به وزیر قبلی چگونه میبینید؟خوشبختانه نوع نگاه آقای اسلامی متفاوت از آقای آخوندی است. از زمانی که آقای اسلامی به عنوان وزیر وارد وزارتخانه شدند پروژهها تا حدی راه افتاد در صورتی که اگر آقای آخوندی بیمهری نمیکرد پروژهها باید همان سال اول دولت آقای روحانی یعنی شش سال قبل تحویل مردم داده میشد! اگر تحویل داده میشد و باز هم بعد از آن پروژههای دیگری مشابه طرح ملی مسکن مهر یا طرحهای جدید با عناوین جدیدی در دستور کار قرار میگرفت قطعاً مسکن امروز به حالت بحرانی نمیرسید و اقتصاد ما در این حد آسیب نمیدید. به هر حال عملکرد آقای اسلامی به مراتب متفاوت از عملکرد آقای آخوندی است. آقای اسلامی تلاش کرد تا با راهاندازی طرح اقدام ملی مسکن در زمان کوتاهی که دارند اقدامی انجام داده باشند که هر چند کم اما شایان تقدیر است .
آیا فقط اعطای زمین رایگان به مردم منجر به حل مسئله ساخت و ساز میشود؟مسئله این است که اصولاً در کلانشهرها زمین برای ساخت و ساز وجود ندارد که دولت بخواهد به مردم بدهد، لذا ساخت و ساز یا باید اطراف شهرها صورت بگیرد یا حریم شهرها بزرگ شود که این مسئله هم بر خلاف قوانین و ضوابط شورای عالی اعتبار و شهرسازی کشور است، لذا تنها راهکار بارگذاری جمعیتی پیرامون کلانشهرها است که شهرکهای اقماری ساختهشده هم به اندازه کافی بارگذاری جمعیتی داشتهاند. لذا گمان میرود باید شهرهای جدیدی مجدداً تعریف شود و استارت ساخت و ساز مسکن از اینجا خورده شود، چارهای غیرازاین نیست چراکه زمین به اندازه کافی در شهرهای بزرگ نیست اما در شهرهای کوچک و روستاها وجود دارد که ساکنین شهرهای کوچک و روستاها خیلی مشکل زمین ندارند. از سوی دیگر اگر دولت یکبار تمام زمینهایی که دستگاههای دولتی در اختیاردارند و به آن نیازی ندارند را به ساخت و ساز مسکن اختصاص دهد تا حدی مشکل زمین حل میشود یعنی بخشی از مسئله حل میشود. بنابراین دولت باید به این راهکارها بیندیشد، نگاه معناداری به مشکلات مسکن و گرانیهای مسکن کند آنگاه به خود نمره دهد. قطعاً اگر انصافی در میان باشد نمره دولت منفی و کارنامه قبولی دریافت نمیکند