کارشناس امور خانواده: معرفی الگوی مطلوب تأثیر موجهای بیگانه بر جوانان را خنثی میکند
یزدی در گفتگو با «نسیم» ضمن اهمیت توجه به انتخاب الگو از سوی جوانان گفت: امام حسین (ع) مظهر مردانگی هستند که حتی غیرمسلمانان نیز ایشان را یک انسان برجسته، آزاده، شجاع و مستقل میدانند
گروه اجتماعی خبرگزاری «نسیم»: بحث الگوپذیری یکی از موضوعاتی است که در زندگی هر انسانی حائز اهمیت است. زمانی که انسان رشد میکند و سنین بلوغش را سپری میکند و به دوره حساس زندگی یعنی جوانی میرسد، سعی میکند با حفظ مطلوب گرایی که در وجود تمام انسانها فطرتاً وجود دارد به دنبال این باشد که کسانی که در زمینههای مختلف مانند کلام، ادب، علم و مسائل متفاوت جلوه میکنند و جاذبهدارند را الگوی خود قرار دهد. این قاعدهای کلی است که درروند طبیعی رشد شخصیت انسانها وجود دارد. برای واکاوی بیشتر این موضوع با خانم طیبه حاجی محمد یزدی کارشناس امور خانواده گفتگو کردیم.
سرکار خانم یزدی! با توجه به اشرافی که شما به حوزه جوانان دارید و مراجعاتی که به شما می شود،گرایش جوانان امروزی بیشتر به سمت چه الگوهایی است؟
با توجه به تفاوت سلیقهها الگوها هم متفاوتاند؛ اما اینکه گرایش به چه الگوهایی دارند بستگی به موجهای موجود در جامعه دارد، برای مثال امروز ممکن است برای بعضیها مدها الگو شوند یا عدهای به دنبال الگوهای اجتماعی، حماسی، علمی و یا... بروند؛ اما عدهای هم هستند که با تحقیق و تفحص درست به دنبال الگوهایی میروند که ماندگاری و مطلوبیت بیشتری بین انسانهای برجسته دارند. قطعاً این الگویی است که به دلیل جایگاه عالیهای که داراست افراد کمتری به دنبالش میروند.
اما چرا با توجه به اینکه اینگونه الگوها جایگاه والاتری دارند کمتر مورد استقبال قرار میگیرند دلایل مختلفی دارد، ازجمله این دلایل این است که نیاز به شناخت و تحقیق بیشتری دارند. قطعاً کسانی به دنبال این الگوها میروند که ژرفنگر هستند و مطلوبیت بالایی را میخواهند. بر اساس همین جستجو میکنند تا بتوانند شخصیتهای ماندگار را پیدا کنند مانند مخترعین، مکتشفین یا کسانی که در جامعه حرکاتی انجام دادهاند که برای حیات تمام انسانها یک اثرگذاری و اثرپذیری بالایی داشته است؛ مانند این الگوها را میتوانیم حتی در مکتب دینیمان هم ببینیم مانند حضرت اباعبدالله (ع) که مظهر مردانگی، رشادت و آزادگی هستند که حتی در بین ادیانی که غیر از مکتب اسلام هستند این امام والامقام را یک انسان برجسته، آزاده، شجاع و مستقل میدانند.
با توجه به مطالب فوق، یک الگوی خوب چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
خوب است که امروز جوانان ما به دنبال الگوهایی باشند که وقتی در زندگی آن اشخاص ورود میکنند و تحقیق و تفحص میکنند یک اشکال هم نباشد. این نکته حائز اهمیتی است، چراکه وقتی جوانان ما الگویی را که مدنظرشان قرار میدهند را موردبررسی قرار میدهند و به پیشینه آنها مراجعه میکنند اگر متوجه بشوند که این اشخاص در زندگی شخصیشان مشکلاتی دارند و به چه چیزهای غلطی روی آوردهاند که منتهی به از بین رفتن آن شخص شده است نتیجه خوبی نخواهد داشت.
جوان ما شاید در ظاهر چیزی را بیان نکند اما در باطن فرومیریزد که دلیلش هم مشخص است زیرا از کسی پیروی کرده است که دچار مشکلات متعدد بوده و عاقبت خوبی هم نداشته است. امروز اشکالی ندارد که جوانهای ما به دنبال الگوهایی باشند که بهروز باشند، سینمایی باشند، هنری باشند یا هر شخصیت دیگری، اما بگردند و جستجو کنند به دنبال الگوهایی باشند که سلامت باشند. ما درگذشته چنین الگوهایی را داشتیم مانند ورزشکارانی همچون جهانپهلوان تختی یا پوریای ولی که انسانهای سلامتی بودند و در زندگیشان نکته منفیای نبود.
خود الگو گزینی نیز لازمههایی دارد؛جوانان برای پذیرش یک الگو چه تواناییها و مهارتهایی باید داشته باشند؟
مهمترین بحث در این زمینه قابلیت سنجی و توانایی سنجی خود جوانی است که به دنبال الگوپذیری است. گاهی اوقات جوان امروزی ما الگوبرداری درستی میکند اما به سرانجام و عاقبت شخصی که الگوی خود قرار داده نمیرسد. برای مثال جوان ما یک اقتصاددان معروف و سرشناس را الگو و سرلوحه خود قرار میدهد اما اگر توانایی و قابلیت لازم برای رسیدن به مقصود که همان سرانجام الگویش است را نداشته باشد نهتنها موفق نمیشود بلکه همان اندک اقتصادی را هم که میداند را فراموش خواهد کرد. حتی گاهی اوقات ابزارها و موقعیت و شرایط لازم برای رسیدن به هدف فراهم است اما روحیات جوان ما برای رفتن راهی که الگویش پیموده است آماده نیست.
لازم به ذکر میدانم که یکی از ویژگیهای افرادی که الگو قرار میگیرند ریسکپذیری بالای آنهاست. خیلی مواقع همین ویژگی باعث عدم موفقیت جوانی میشود که شخصی را الگوی خود قرار داده است زیرا که قدرت ریسکپذیری قابل قبولی را برای دستیابی به هدف ندارد.
برای جایگزینی الگوهای داخلی بهجای الگوهای بیگانه چه اقداماتی لازم است؟
برای معرفی راهکارهایی که یک جوان امروزی بتواند یک الگو از کشور خودش انتخاب کند بخش عمدهاش به فرهنگ عادی آنجامعه برمیگردد. برای مثال در کشور خودمان وقتی جوان ما به برندها و شیءهای غربی تشویق میشود و یا نوع تبلیغات برندها چه در داخل و چه در خارج کشورمان بهگونهای است که جوان مجذوب آنها میشود و بلعکس برند و کالای داخلی را تضعیف میکنند خودبهخود شخص باورش میشود که نمیتواند در کشور خودش نیاز موردنیازش را پیدا کند.
باوجوداینکه ما شاهد این هستیم که گاهی در کشورهای دیگر از الگوها و یا افراد بسیار قویی در مورد ما اطلاعات دارند که خود ما نداریم. پس جوانهای ما باید بهدور از تعصب و جریانهای منفی و جهتداری که خیلیها برای دور کردنشان از حقیقت به راه میاندازند، تحقیق و جستجو کنند تا بتوانند یک الگوی داخلی را گزینش کنند و جایگزین الگوی خارجی کنند. ما در تمامی عرصهها اشخاص و افرادی راداریم که داخلی هستند و میتوانند الگوی نمونهای باشند. ما باید به چنین الگوهایی که اصالت ایرانی بودنشان را حفظ میکنند فخر کنیم.
متأسفانه امروز خیلی از جریانات و موجهای منفیای در جامعه برای تحقیر کردن ایران و ایرانی به راه افتاده است. بعضی از جوانان ما حتی بدون تحقیق اینها را میپذیرند و به مرحلهای میرسند که احساس میکنند هیچچیزی ندارند. درصورتیکه ما همهچیز را به نحو احسنت هم داریم.خوب است در پایان این نکته را متذکر شوم که ویژگیهایی که همین جوانان ما دارند هیچ کجای جهان پیدا نخواهید کرد. ویژگیهایی نظیر مرام، صفا و حس انسان دوستانهای که همیشه زبان زد است.