مشکلات عیان جوانان نیازی به بیان ندارد!

گروه جامعه « نسیم آنلاین »: جامعه ما نسبت به سایر کشور‌ها از یک ویژگی مهم و ممتاز برخوردار است و آن هم جمعیت بالای جوانان است که در دنیا ایران به عنوان یکی از جوان‌ترین کشورهای دنیا شناخته می‌شود. این کثرت جوانان وجوه مثبت بسیاری دارد از این حیث که کشور ما می‌خواهد با یک جهش مناسب از لیست کشورهای جهان سوم خارج شده و در بسیاری از ویژگی‌های علمی، صنعتی، اقتصادی و نظامی نه تنها در منطقه غرب آسیا جایگاه نخست را داشته باشد بلکه می‌خواهد در دنیا نیز حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد. از این رو جمعیت بالای جوان در کشور ما می‌تواند نیروی محرکه این حرکت مهم باشد. جدای از در نظر گرفتن ایده‌آل‌ها و تصورات مثبتی که وجود دارد شرایط فعلی کشور تردید‌ها و نگرانی‌هایی در پاسخ به نیازهای این قشر تاثیرگذار نشان می‌دهد. آیا شرایط و ظرفیت‌های مدیریتی موجود در کشور توانایی پاسخگویی به نیازهای به حق قشر جوان را دارد؟

اشتغال این روز‌ها اصلی‌ترین دغدغه جوانان است، موج جوانانی که از دانشگاه فارغ التحصیل شده‌اند و برای یافتن یک شغل با درآمد متوسط و ناچیز به هر دری می‌زنند اما هر روز دریغ از دیروز!

سیدحسین نقوی، نماینده مردم ورامین در مجلس شورای اسلامی، دولت یازدهم را در حل مشکل اشتغال جوانان ناتوان دانسته و بیان می‌کند: دولت یازدهم برنامه‌ای برای حل مشکل اشتغال جوانان ندارد و با توهین و تهمت مشکلات کشور را گردن دولت‌های قبل می‌اندازد. دختران و پسران این مملکت درس خوانده‌اند، لیسانس و فوق‌لیسانس گرفته‌اند اما بیکارند.

نزدیک به ۵ میلیون جوان بیکار تحصیل‌کرده نشان دهنده این مسئله است که دولت‌ها در برنامه‌ریزی برای تامین نیروی انسانی مناسب در دانشگاه‌ها استراتژی مدون و مشخصی نداشته‌اند بلکه در این سال‌ها و به خصوص در دانشگاه‌های غیر دولتی تنها به تب مدرک گرایی در مقاطع تحصیلات تکمیلی دامن زده است.

وزیر ورزش و جوانان پس از پایان لیگ بر‌تر فوتبال، انتخاب رییس جدید فدراسیون فوتبال و حل مشکلات آقای کی روش بالاخره تصمیم به موضع گیری درباره مشکلات جوانان کرده و طبق روال معمول مشکل اشتغال جوانان را به گردن دولت قبل می‌اندازد و حتی نسبت به حجم استخدام‌ها در دولت قبل هم انتقاد می‌کند.

اگر همین شرایط فعلی را بررسی کنیم و به عنوان نمونه به آمارهای موجود درخصوص وضعیت بیکاری رجوع کنیم ابعاد این فاجعه را بیشتر درک خواهیم کرد. مرکز آمار ایران با احتساب اینکه هر فرد در هفته یک ساعت کار کند جزو شاغلین به حساب خواهد آمد، نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ساله در سال ۹۴ را ۲۶.1 درصد اعلام کرد. این آمار زمانی فاجعه بار‌تر می‌شود که بدانیم چه شغلی در کشور وجود دارد که فرد تنها در هفته یک ساعت مشغول به آن بوده است. چنین آماری با اینکه از اساس غلط و غیر واقعی است اما همین آمار هم اوضاع خوبی را نشان نمی‌دهد.

یکی از مطالبات به حق جوانان دریافت تسهیلات و مهیا بودن شرایط برای ازدواج است. نمایندگان مجلس بالاخره پس از ۴ سال و در روزهای پایانی دوره فعلی افزایش وام ازدواج از ۳ به ۱۰ میلیون تومان را تصویب کردند. اینکه چرا این اقدام زود‌تر در مجلس انجام نشد جای تامل بسیار دارد اما به هرحال قدمی رو به جلو است و باید با دید مثبت به آن نگریست. متاسفانه مسئولان سیستم بانکی کشور این اقدامی که می‌توانست مشکل بسیاری از جوانانی که از توان مالی مناسب برخوردار نبوده و به اصطلاح زیر خط فقر هستند را حل کند، تاب نیاورده و با این مصوبه قانونی مجلس که برای همه دستگاه‌های کشور لازم الاجرا است به روشنی مخالفت کردند. این انتظار به حق و اصلا وظیفه وزارت ورزش بود که به این مسئله ورود کند و از حق مسلم جوانان در برابر سیستم بانکی کشور که پیش از این نشان داده بود که برایش فروش خودورهای مانده در انبارهای خودروسازان مهم‌تر از جوانان کشور است، دفاع کند. اما دریغ از یک اقدام خشک و خالی!

ایرج عبدی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه ۱۲میلیون جوان در سن ازدواج قرار دارند و حدود ۴ میلیون نفر نیز افراد مجرد بالای ۳۰ سال هستند، اظهار داشت: توجه به جوانان و ازدواج آن‌ها باید یکی از اولویت‌ها قرار بگیرد. وام ۱۰ میلیونی ازدواج به زوج‌های جوان می‌تواند یکی از‌‌ همان کارهای مهم در برداشتن موانع ازدواج باشد و برنامه بسیار مناسبی برای کاهش آسیب‌های اجتماعی خواهد بود.

وزیر ورزش و جوانان موضوع جوانان را فرا‌تر از اشتغال و ازدواج می‌داند و بخش عمده‌ای از مشکل جوانان را بی‌هویتی و چند هویتی اعلام کرده و بیان می‌کند: لازم است به جوانان به عنوان یک گفتمان در سطح جامعه توجه شود.

محمد رضا رستمی معاون ساماندهی امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، در ‌‌نهایت آب پاکی را روی دست همه رسانه‌ها می‌ریزد و اعلام می‌کند: امکان اقدامات بنیادین در حوزه جوانان وجود ندارد با اینکه یکی از مهم‌ترین وظایف ما رصد و سیاست‌گذاری دقیق در حوزه جوانان است، اما امکان رصد حوزه جوانان را نداریم!

هر چند این اعتراف کمی دیر انجام شده و سرمایه‌های کشور معطل برنامه‌ریزی آن‌ها شده اما با این اوصاف؛ جای سوال است که اگر متولی اصلی حوزه جوانان امکان رصد این حوزه را ندارد اما توانسته به این مساله برسد که مشکل اصلی جوانان ساماندهی امور سمن‌ها است که اهم بودجه، زمان و توان خود را روی این مساله گذاشته‌ و هدف گذاری 5 هزار سمن‌ را در دستور کار خود قرار داده‌اند؟

رستمی با ارائه آماری در خصوص سمن‌ها بیان می‌کند: در سال ۹۴، سه تا هفت میلیون تومان به تشکل‌های مردم نهاد جوانان کمک کردیم. در سال گذشته در مجموع ۴۰ درصد از اعتبارات این معاونت را به توانمندسازی تشکل‌های مردم نهاد اختصاص دادیم.

بهانه‌تراشی‌های مختلف مسئولان در حوزه جوانان انگار تمامی ندارد. شخص وزیراظهارنظر جالبی درباره عدم توفیق در حل مشکلات جوانان دارد، وی می‌گوید: در دوره‌ای نفت بشکه‌ای ۱۳۰ دلار و قیمت دلار ۱۱۰۰ تومان بود ولی در حال حاضر فروش و تولید نفت به یک سوم کاهش یافته و قیمت دلار افزایش یافته است و قدرت ما در این زمینه ۶ برابر نسبت به دولت دهم کاهش یافته است. یک سوال تاریخی که می‌شود مطرح کرد این است که چرا فردی خوشنام چون امیرکبیر در تاریخ نه چندان دور کشور ما و در سلسله ضعیف قاجاریه و با آن شرایط سختی که وجود داشت تنها در طول ۳ سال توانست اقداماتی چون تأسیس مدرسه دارالفنون، انتشار روزنامه وقایع اتفاقیه، رسیدگی به وضع مالیه، اصلاحات اجتماعی، سر و سامان دادن به ارتش، اصلاح سیاست خارجی و اصلاحات مذهبی انجام دهد، اما سازمانی چون وزارت ورزش و جوانان با امکانات گسترده‌ای که دارد حتی نتوانسته از پس یک وام ازدواج ناچیز برای جوانان برآید؟

امروز مصادف با تولد سردار جوان دشت کربلا حضرت علی اکبر (ع) و روز جوان است و مانند هر سال جشن‌ها و برنامه‌های مختلف احتمالا با صرف بودجه و زرق و برق کافی برگزار خواهد شد و سخنرانان داد سخن درباره جوانی و مسئولان به ارائه آمارهای بی‌خاصیت خواهند پرداخت اما کسی از مسئولان این پرسش را از خود نخواهند کرد که این جوانانی که لایق شرایط بهتری در کسب شغل و تشکیل یک زندگی ساده هستند، چرا نمی‌توانند به حق حداقلی خود برسند؟