انتظار بازنشستگان پیش از موعد از تامین اجتماعی

گروه جامعه «نسیم آنلاین»: پایه قانونی بازنشستگی بازنشستگان پیش از موعد، قانون تشویقی بازنشستگی کارکنان دولت مصوب 1386 مجلس شورای اسلامی است و بر اساس این قانون، ملاک، «سوابق اشتغال» نیست، بلکه ملاک سابقه خدمت قابل‌قبول است.

مطابق ماده 1 آئین‌نامه اجرایی قانون مزبور، سابقه خدمت قابل‌قبول، سابقه پرداخت حق بیمه است و نه سابقه اشتغال. همچنین سنوات ارفاقی این بازنشستگان مطابق قانون بازنشستگی، سابقه خدمت قابل‌قبول تلقی می‌شود زیرا برای این سنوات حق بیمه بر اساس آخرین حقوق به همراه حقوق سنوات ارفاقی و اعمال ضریب یک و یک در نظر گرفته‌شده است.

سنوات ارفاقی مطابق تبصره 2 قانون بازنشستگی پیش از موعد با پرداخت حقوق از طرف کارفرما بوده است، لذا اینکه گفته شود سابقه دستمزد و حقوق برای سنوات ارفاقی وجود ندارد، یک مطلب خلاف مقررات وضع‌شده در قانون بازنشستگی پیش از موعد است.

لذا سازمان تأمین اجتماعی موظف است کلیه مزایای متعلقه به بازنشستگان را برای بازنشستگان پیش از موعد نیز در نظر بگیرد. بدیهی است اگر قرار بود سنوات ارفاقی آنان سنوات خدمت محسوب نشود، ذکر این تبصره بی‌معنا بود و لذا نظر قانون‌گذار آن بوده است که سنوات ارفاقی سنوات قابل احتساب، همانند سنوات اشتغال برای آنان در نظر گرفته شود (دومرتبه تصویب مجلس در قالب استفساریه و طرح الزام نیز تائید و تأکیدی بر نظر قانون‌گذار در این خصوص است).

تبصره ماده 77 قانون تأمین اجتماعی تصریح به دو سال آخر بیمه پردازی دارد و نه دو سال آخر اشتغال، لذا حقوق و دستمزد میانگین دو سال آخر همان میانگینی است که حق بیمه دو سال آخر بیمه‌پردازی بر آن اساس دریافت شده است. مصادره به مطلوب تبصره مزبور فقط از جانب سازمان مزبور و جهت کاهش تعهدات پرداخت مستمری سنوات بازنشستگی در ازای حق بیمه دریافت شده است و این رفتار سازمان تأمین اجتماعی مغایر اصول بیمه‌پردازی است.

در سال‌های 89 تا 91 اعلام شد کسانی که بیش از 25 سال سابقه خدمت دارند، می‌توانند بازنشسته پیش از موعد شوند؛ بر این اساس دستگاه‌های دولتی که بازنشستگان در آن‌ها مشغول به کار بودند حق بیمه آن‌ها را به‌طور کامل و به میزان 30 سال پرداخت کرده‌اند اما در هنگام بازنشستگی فقط حقوق 25 سال از خدمت این افراد پرداخت می‌شود.

مطابق قانون بازنشستگی پیش از موعد کارکنان رسمی، پیمانی و قراردادی وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی در صورت دارا بودن حداقل ٢٥ سال سابقه خدمت قابل‌قبول می‌توانند با ارائه درخواست کتبی مبنی بر بازنشستگی پیش از موعد و موافقت دستگاه متبوع با استفاده از حداکثر ٥ سال سنوات ارفاقی تا سقف 30 ‌سال بازنشسته شوند.

بر اساس قانون بازنشستگی پیش از موعد کارمندان می‌توانند با 25 سال خدمت بازنشسته و از مزایای 30 سال بیمه‌پردازی استفاده کنند. مطابق آیین‌نامه اجرایی این قانون کسور بازنشستگی و حق بیمه سهم مستخدم و کارفرما بابت سنوات ارفاقی بر اساس آخرین حقوق و مزایای مشمول کسور بازنشستگی به‌طور یکجا و با اعمال ضریب (١/١) محاسبه و به‌صورت یکجا به صندوق بازنشستگی تأمین اجتماعی پرداخت‌شده است.

برای محاسبه حقوق بازنشستگی این افراد اما باید میانگین سال‌های 29 و 30 بیمه‌پردازی محاسبه و پرداخت شود، درحالی‌که تأمین اجتماعی در حال حاضر میانگین سال‌های 24 و 25 خدمت این بازنشستگان را مبنای پرداخت حقوق قرار داده و همین موجب شده تا حقوق این بازنشستگان تا 40 - 30 درصد کمتر از حقی که باید بگیرند شود.

مسئولان سازمان تأمین اجتماعی به خوبی می‌دانند بازنشستگان افرادی هستند که پس از سال‌های متمادی کار و تلاش در عرصه‌ی اقتصادی، دیگر توانایی اشتغال را به لحاظ جسمانی ندارند و تنها منبع درآمد اکثر آن‌ها حقوق بازنشستگی است و این درحالی‌که است که جامعه‌ی ما همواره با معضل اختلال در نحوه‌ی پرداخت به‌موقع حقوق و عیدی، حقوق نامتوازن آن‌ها روبرو است و گاهی این فشار به‌جایی می‌رسد که زندگی خانوارهایی با منبع درآمد بازنشستگی دچار اختلالات عمیقی می‌شود زیرا از منظر اقتصاددانان کوچک‌ترین خللی در دریافت حقوق افراد، روند زندگی اقتصادی آن‌ها را مختل نموده و ضربات غیرقابل جبرانی را رقم خواهد زد؛ لذا مطلوب است که سازمان تأمین اجتماعی برای یک‌بار هم که شده به‌دوراز جزم‌اندیشی به مشکل دریافتی بازنشستگان پیش از موعد رسیدگی نماید.