دانستنی های حقوقی/٥
چه اشخاصی میتوانند دادخواست ارائه کنند؟
شرط رسیدگی در دادگاه تقدیم دادخواست است، البته مواردی هم به حکم قانون وجود دارد که دادگاه بدون تقدیم دادخواست از ناحیه مدعی و به صرف درخواست وی مکلف به رسیدگی است.
به گزارش خبرگزاری فارس، دادخواست علاوه بر ایجاد تکلیف برای دادگاه مبنی بر رسیدگی و تصمیم گیری نسبت به آن، خوانده را نیز ملزم به پاسخگویی به آن می کند، بنابراین هر شخصی نمی تواند دادخواست بدهد. در رابطه با سن اقامه دعوا در ایران باید بگوییم که قانونگذار همچون سن ازدواج یا سن بلوغ که صراحتاً بدان ها اشاره کرده، در این رابطه مقرره ای وضع نکرده است اما به طور کلی می توان اینطور بیان کرد که «اشخاص سفیه که توانایی اداره امور مالی خود را ندارند، در امور غیر مالی خود همچون طلاق، می توانند دعوا مطرح کنند یا از خود دفاع کنند و سایر اشخاص در صورتی که عاقل بوده (یعنی مجنون و محجور نباشند) و بالغ باشند (به بلوغ رسیده باشند) می توانند اقامه دعوا کنند». همچنین تقدیم دادخواست توسط اشخاصی مانند وکیل، ولی، وصی، ورثه، قیم و مدیر تصفیه... نیز ممکن خواهد بود. نخستین شرط از شرایط شکلی دادخواست، زبان آن است که باید به زبان فارسی باشد، بنابراین اگر یک فرد لر یا کرد یا ترک تصمیم به تقدیم دادخواست گرفت نمی تواند دادخواست را مطابق زبان محلی خود تنظیم کند. مدعی باید ادعای خود را بر روی برگه های چاپی مخصوص بنویسد. (این در حالی است که شکایت کیفری را می توان حتی به صورت شفاهی یا بر روی ورقه معمولی نیز مطرح کرد.) باید در دادخواست نام، نام خانوادگی و اقامتگاه (محل زندگی یا کار) خواهان مشخص باشد، در غیر این صورت دادخواست وی رد می شود. اگر دادخواست توسط وکیل تقدیم شده باشد، مشخصات وکیل نیز باید درج شود. در صورتی که خواهان یا خوانده شخص حقوقی باشد، در دادخواست نام و اقامتگاه شخص حقوقی بر اساس آدرس موجود در اداره ثبت شرکت ها نوشته خواهد شد. از مواردی که باید در تنظیم دادخواست به آن توجه کرد، ذکر نام، نام خانوادگی و اقامتگاه (محل زندگی یا کار) خوانده است. (البته مشخص نبودن اقامتگاه خوانده، مانع رسیدگی دادگاه نمی شود، در این حالت دادخواست برای ابلاغ به خوانده در روزنامه آگهی می شود.) مهمترین رکن تنظیم دادخواست، تعیین خواسته است. خواهان باید خواسته خود از دادگاه را به طور صریح و دقیق مشخص کند. اگر خواسته در دادخواست مشخص نبود، دادخواست توقیف می شود و با ارسال اخطار رفع نقص از خواهان خواسته می شود که خواسته خود را مشخص کند، در غیراین صورت دادخواست رد می شود و هزینه های پرداختی توسط خواهان بلا اثر بوده و وی مکلف به پرداخت مجدد هزینه های مربوطه است. ذکر چند خواسته ضمن یک دادخواست ممکن است اما دادگاه زمانی به تمامی خواسته ها یکجا رسیدگی می کند که آن خواسته ها با یکدیگر دارای ارتباط کامل باشند (البته مشروط به داشتن صلاحیت) در غیر این صورت، آنها را از یکدیگر تفکیک کرده و به هر یک جداگانه رسیدگی می کند. برعکس خواسته که تعیین آن در همه دعاوی الزامی بود، تعیین (تقویم) بهای خواسته (ارزش ریالی خواسته) فقط در دعاوی مالی (دعاوی که موضوع آن همیشه مال است) الزامی است. به طور مثال در دعوای مطالبه یکصد میلیون تومان وجه نقد تقویم بهای خواسته منتفی است، زیرا بهای خواسته همان است که در دادخواست نوشته شده است، در سایر دعاوی مالی بهای خواسته همان مبلغی است که خواهان معین می کند. تعیین کردن بهای خواسته یا همان ارزش ریالی خواسته، از نظر میزان هزینه دادرسی که خواهان باید بپردازد، قابلیت اعتراض به رای و مشخص کردن صلاحیت مراجع رسیدگی و تعیین هزینه های اجرایی موثر است. تعیین نکردن بهای خواسته در دادخواست موجب ارسال اخطار رفع نقص می شود و در صورت تعیین نشدن ارزش ریالی خواسته در مهلت تعیین شده، دادخواست رد می شود، مگر تعیین بهای خواسته ممکن نباشد. مدعی باید هزینه دادرسی را بر اساس ارزش ریالی خواسته بپردازد، این در حالی است که در دعاوی راجع به املاک وی مکلف است هزینه دادرسی را بر اساس ارزش معاملاتی املاک در منطقه بپردازد، نه بر اساس ارزش منطقه ای ملک. خواهان باید آن تعهد یا جهتی را که تخلف از آن موجبات طرح دعوی را فراهم کرده است، در دادخواست خود ذکر کند؛ مثلا بر اساس قراردادی خوانده مکلف به پرداخت وجهی به خواهان بوده است. انتهای پیام/
منبع: فارس
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.