آیا پرونده فعالان محیط زیست روی میز سران قوا میرود
تهران- ایرناپلاس- فاصله جلسات سران سه قوه بسیار کمتر شده و حسن روحانی و علی و صادق لاریجانی اخیرا بیشتر همدیگر را میبینند تا با اختیارات جدید درباره مسائل کلان تصمیم بگیرند؛ آیا نامه خانواده فعالان محیط زیستی بازداشتشده نیز در حاشیه یکی از جلسات مورد بحث قرار میگیرد؟
اوایل بهمنماه 96 بود که تعدادی از فعالان محیط زیستی به اتهام جاسوسی بازداشت شدند. هشت نفر از این فعالان همچنان در زندان اوین محبوساند و خانوادههای آنها با نگرانی پیگیر وضعیتشان هستند و در آخرین اقدام، نامه ای به سران قوا نوشتهاند، به ویژه که برخی با توجه به وجه امنیتی اتهام، موضوع پرونده آنان را بین بخشی ارزیابی میکنند. ** اتهام فعالان محیط زیست بازداشت شده جمعی از فعالان محیط زیست در بهمن 96 بهدلیل آنچه از سوی دادستان تهران جمعآوری اطلاعات طبقهبندیشده کشور در حوزههای استراتژیک نامیده شده است، بازداشت شدند. اتهام جاسوسی در حالی مطرح میشود که زمینه فعالیت این افراد، تحقیقات میدانی در طبیعت بوده است. پرونده این فعالان زمانی حساستر شد که خبر درگذشت کاووس سیدامامی از بازداشتشدگان محیط زیستی که علت آن خودکشی عنوان شد، در زندان اوین منتشر شد. همزمان با این خبر، کاوه مدنی، معاون سازمان محیط زیست نیز بهدلیل آنچه به قول خودش، فشارهای وارده از داخل کشور عنوان شد از ایران خارج شد و استعفا داد. در پی این اتفاق و افزایش واکنشهای مردمی بهویژه در فضای مجازی، برخی مسئولان و نمایندگان مجلس نیز پیگیر این پرونده شدند. در این مدت، پیگیریهای مکرری از سوی فعالان محیط زیستی و رسانهای برای رفع ابهامها و آزادی این افراد انجام شد اما هنوز با پاسخ روشنی از سوی مقام قضایی همراه نشده است. ** پیگیریهای دولت برای فعالان محیط زیست ورود دولت برای پیگیری وضعیت فعالان محیط زیستی بازداشت شده از دو منظر دارای اهمیت بود: نخست اینکه برخی از این فعالان با سازمان محیط زیست و نهادهای دولتی درباره حفاظت از محیط زیست همکاری میکردند و دیگر آنکه دولت روحانی از ابتدای فعالیت خود یکی از مهمترین دغدغهها و شعارهایش را توجه به محیط زیست اعلام کرده بود و برای محقق شدن شعارهایش همکاریهای قابلتوجهی با فعالان محیط زیست داشت. به همین دلیل، از همان بدو ماجرا، گروهی از سوی دولت، مسئول رسیدگی به این پرونده شدند. بنا بر اظهارات عیسی کلانتری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در خرداد ماه، گروهی چهار نفره شامل وزیر دادگستری، وزیر کشور، معاون حقوقی و وزیر اطلاعات تشکیل شد و این گروه اعلام کرد این افراد بدون اینکه عمل مجرمانهای انجام دهند، بازداشت شدهاند. کلانتری همچنین اضافه کرد: «وزارت اطلاعات به این نتیجه رسیده که مدرکی درباره جاسوس بودن این افراد وجود ندارد. این هیات به این نتیجه رسیده که فعالان بازداشت شده باید آزاد شوند، چون هیچ سندی برای اثبات اتهامها وجود ندارد.» محمود صادقی، نماینده مجلس شورای اسلامی اردیبهشتماه در توییتی با اشاره به بازداشت فعالان محیط زیستی نوشت: «در جلسه دیروز کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، کارشناسان ضدجاسوسی واجا در پاسخ به نمایندگان اصولگرا که از وزیر اطلاعات درباره علت عدم برخورد با فعالان محیط زیستی سؤال کرده بودند، صریحاً، مستدلاً و مستنداً اعلام کردند هیچ دلیلی بر جاسوسی آنها نیافتهاند.» ** اظهارنظرهای مسئولان دستگاه قضایی حجتالاسلام محسنی اژهای، سخنگوی قوه قضائیه بهمنماه 96 در مصاحبه با ایلنا درباره پرونده فعالان محیط زیست بر اتهام جاسوسی تأکید میکند و میگوید: «افرادی به اتهام دادن اطلاعات طبقهبندی شده از مراکز حساس به سرویسهای اطلاعاتی بیگانه از جمله رژیم صهیونیستی و امریکا در روزهای گذشته دستگیر شده و بعضی از آنها در بازداشت هستند.» همچنین بر اساس گزارش ایرنا، جعفری دولتآبادی، دادستان عمومی و انقلاب تهران در اوایل خرداد با بیان اینکه تشخیص جاسوس بودن اقدامات متهمان از اختیارات قوه قضائیه است، گفت: «مبنای اظهارات آقای کلانتری (رئیس سازمان حفاظت محیط زیست) گزارش هیات تشکیل شده از برخی وزرای دولت و معاون حقوقی ریاست جمهوری است، در حالی که این هیات هیچگونه دسترسی به پرونده و محتویات آن نداشته و بنابراین، نه این گروه حق اظهارنظر و مداخله در پرونده جاری را دارند و نه آقای کلانتری بهعنوان رئیس سازمان محیط زیست و معاون رئیسجمهور.» غلامحسین اسماعیلی رئیس کل دادگستری استان تهران خردادماه نیز در مصاحبه با خبرگزاری مهر در مورد این پرونده گفت: «باید دید که آیا واقعاً این ارتباط وجود دارد یا نه و در صورت وجود داشتن تا چه میزان بوده است.» ** واکنشهای فعالان اجتماعی و محیط زیستی برخی فعالان اجتماعی و محیط زیست، از همان روزهای اول با طرح ابهام در مورد این پرونده به روند بررسی آن و بازداشتها اعتراض کردهاند. اوایل خرداد، جمعی از فعالان اجتماعی، محیط زیستی و دانشگاهیان در نامهای خطاب به رئیسجمهوری خواستار رسیدگی به وضعیت فعالان محیط زیستی و ارائه گزارش در مورد این پرونده شدند. پس از این نامه، رئیس سازمان محیط زیست نتایج عملکرد هیأت چهار نفره دولت را اعلام کرد. نهم مرداد ماه سال جاری خانواده این فعالان محیط زیستی در نامهای خطاب به رؤسای قوای سهگانه با اشاره به اظهارات اعضای دولت در مورد واهی بودن ادعای جاسوسی و طرح گلایه از طولانی شدن زمان بازداشت، خواستار تشکیل هیأت منتخبی از نمایندگان مجلس و دولت برای شفافسازی، دیدار و گفتوگو با بازداشت شدهها شدند. ** ریشه اختلاف کجاست دولت به صراحت اعلام کرده که در این پرونده ادعای جاسوسی قابل تأیید نیست و از طرفی قوه قضائیه مدعی است که دولت نباید به این پرونده ورود کند و همچنین به اطلاعات کافی در مورد فعالیت بازداشتشدهها دسترسی ندارد. در این میان پرسش اصلی این است که روند رسیدگی به پرونده و با توجه به گذشت شش ماه از دستگیری این افراد، بازداشت موقت تا چه زمانی میتواند ادامه داشته باشد؟ قوه قضائیه در این ماهها حرف جدیدی نزده و مدعی است که روند دادرسی در حال طی شدن است. گزارش از مهدی نجفیخواه * اداره کل اخبار چندرسانهای* ایرناپلاس**
منبع: ایرنا
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.