عباسی: "سالمندی جمعیت" برای دولتها پرهزینه خواهد شد
عضو شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، با بیان این مطلب و با اشاره به مخاطرات آینده جمعیتی گفت: "درمان رایگان ناباروری یا پوشش بیمهای گسترده آن" قطعاً در افزایش باروری مؤثر است
دکتر معصومه عباسی، عضو کارگروه سلامت شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده در گفتگو با «نسیم»، با بیان اینکه تغییرات فرهنگی، اشتغال و افزایش تحصیلات زنان نقش و اهمیت سیاستهای تنظیم خانواده را بیشتر کرده است، گفت: دولت باید ظرفیت خود را برای تقویت انگیزشها و ابزارهای تشویقی برای ترغیب زوجهای جوان به فرزندآوری به خصوص در سالهای ابتدایی ازدواج صرف کند، چراکه سن ازدواج بالا رفته و دوره باروری نیز محدود است؛ بنابراین، باروری هرچه به سالهای ابتدایی این بازه زمانی نزدیک باشد، عوارض کمتری خواهد داشت و نوزاد سالمتری به دست میآید.
وی تصریح کرد: هم اکنون سن ازدواج بالا رفته است و با این وضعیت، عملا سالهای ابتدایی باروری را از دست میدهیم و باروری اغلب در سالهای انتهایی بین 28 تا 30 سال اتفاق میافتد و با توجه به تعاریفی که در ذهن مردم نشسته است و فرصت باروری را تنها تا 35 سال برای زنان میدانند، زوج ها امکان باروری را از خود میگیرند؛ این در حالی است که باروری در سنین بالا نیز اگر با مراقبتهای کامل و تغذیه مناسب همراه باشد، نوزاد با احتمال خطر بسیار کم به دنیا خواهد آمد.
عباسی افزود: از سوی دیگر، زوجهای جوان نباید از روشهای جلوگیری طولانیمدت استفاده کنند؛ چرا که در صورت ناباروری درمان سختتر میشود، همچنین در مورد فاصلهگذاری میان فرزندان، دو تا سه سال زمان مناسبی است که مادر انرژی لازم را برای بارداری بعدی به دست بیاورد و برای فرزندان نیز به لحاظ روانشناسی این فاصله مناسب است.
به گفته این استاد دانشگاه، اگر قرار باشد زوجهای جوان خیلی دیر اقدام به فرزندآوری کنند و فاصله بین دو بارداری نیز طولانی باشد، با توجه به بالا رفتن عوامل محیطی مؤثر در افزایش ریسک ناباروری، هزینههای بسیاری بر خانوادهها و دولت برای درمان ناباروی تحمیل خواهد شد.
* دولت به سیاستهای تشویقی جمعیت توجه کند/ ضرورت فرهنگسازی برای فرزندآوری
این عضو شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده تأکید کرد: دولت باید با اعمال سیاستهای تشویقی مفید از قبیل "امکان مراقبتهای لازم از کودکان مادران شاغل و تأمین سطح معیشت خانوار" زوجهای جوان را به بارداری سریع در سالهای ابتدایی ازدواج ترغیب کند.
عباسی گفت: تغییرات فرهنگی صورت گرفته در جامعه طبق خواسته غرب به سمت تقویت روحیه فردگرایی و لذتجویی فردی، موجب شده تا فرزند عنصری مزاحم و دست و پا گیر قلمداد شود که این افکار باید با فرهنگسازی اصلاح شود.
* درمان رایگان یا بیمههای گسترده برای "درمان ناباروری" ضروری است/ سالمندی برای دولتها پرهزینه خواهد شد
وی با اشاره به مخاطرات بهداشتی مربوط به جمعیت اظهار داشت: در راستای افزایش نرخ باروری، "رایگان شدن درمانهای ناباروری و تحت پوشش بیمه قرار گرفتن این خدمات" قطعاً در افزایش نرخ باروری مؤثر خواهد شد.
عضو کارگروه سلامت شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده یادآور شد: با مدیریت و افزایش تعداد موالید، امکان مدیریت پروسه سالمندی در آینده فراهم میشود؛ چرا که در خانوادههای تکفرزند احتمال رسیدگی به والدین در سالمندی پایین میآید و تعداد فرزندان بیشتر رسیدگی به والدین سالمند را تضمین میکند و در این صورت بار هزینههای دولت کاهش مییابد و از بحران جلوگیری میکند.
به گفته دکتر عباسی، یکی از مهمترین مخاطرات بهداشتی جمعیت با نرخ رشد جاری و افزایش امید به زندگی در سالهای آینده، پدیده "سالمندی جمعیت" است که عمده مشکلات در این رابطه، بیماریهای غیرواگیر و مزمن است که نیازمند خدمات مستمر و پرهزینه از سوی دولتها خواهد بود.
وی ادامه داد: درصورتی که برنامهریزی صحیحی برای مواجهه با این پدیده صورت نگیرد، در سالهای آینده هزینه زیادی بر دولت و جامعه تحمیل خواهد شد؛ برای پیشگیری از این مخاطرات باید با توجه به تغذیه و بهداشت و سلامت قشر میانسال از تحمیل هزینه در آینده بکاهیم، در عین اینکه امکان استفاده از تجربه این قشر با برنامهریزی فراهم میشود.
* خطر بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و امنیتی با نرسیدن به "نرخ جانشینی"
عضو کارگروه سلامت شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، با بیان اینکه جمعیت زیاد بزرگترین سرمایه انسانی است یادآور شد: اگر نرخ باروری به همین صورت باقی بماند و به "حد جانشینی" هم نرسیم، با چالشهای اجتماعی و فرهنگی، نظامی، امنیتی و اقتصادی بسیاری مواجه خواهیم شد؛ به خصوص با توجه به بحرانهای بسیاری که منطقه ما را در برگرفته، قطعاً نیروی انسانی به عنوان یک عامل بازدارنده محسوب میشود.
عباسی گفت: با توجه به الگوهای تزریقی غرب به خصوص در مورد کشورهای مسلمان، افزایش سن ازدواج، ناسازگاری زوجین، افزایش تجرد قطعی و تمایل کمتر به داشتن فرزند، با "بحران ساختاری خانواده" مواجه خواهیم بود و اگر سیاستهای تشویقی فرزندآوری به خوبی اعمال نشود و نظام ارزشی به درستی تبیین نشود، شکل سنتی و تعریف نقش زن و مرد در خانواده تغییر مییابد و قیود و تعهدات آنها نسبت به خانواده کمرنگ خواهد شد. اگر شکافهای نسلی بر اثر از بین رفتن توازن نسلی جامعه ایجاد شود، حمایتهای بین نسلی کاهش مییابد و این هزینه به دولت و بیمهها وارد میشود.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: افزایش جمعیت به تنهایی در بهبود شرایط تأثیرگذار نیست، بلکه در قالب خانواده مؤثر است؛ چراکه تقویت خانواده موجب تقویت شبکههای اجتماعمحور می شود، در غیر این صورت، روابط عاطفی فردگرایانه خواهیم داشت.
وی افزود: با تقویت خانواده همه عناصر فرهنگی مثبت تقویت میشوند و از شیوع بسیاری از بیماریهای روحی جلوگیری میشود، ولی اگر واحد خانواده کمرنگ شود، وابستگی عاطفی نیز کم میشود و در نهایت آسیبی که در بسیاری کشورها گریبانگیر افراد آن شده در کشور ما نیز بروز میکند.