چرا صهیونیستها از تشکیل کمیته تحقیق سازمان ملل برآشفتند؟
اعلام تشکیل کمیتهای برای تحقیق درباره جنگ غزه و بخصوص انتصاب رئیس آن، ضمن اینکه یادآور سرنوشت "گزارش گلدستون" است، در عین حال عصبانیت شدید مقامات اسرائیل را به دنبال داشته است. گزارشی در این زمینه بخوانید
گروه بینالملل «نسیم» - 23 جولای 2014 شورای حقوق بشر سازمان ملل رای به تشکیل کمیته تحقیق درباره "نقض احتمالی حقوق بین الملل توسط اسرائیل در غزه" داد و ویلیام شاباس ، ریاست این کمیته سه نفره که شامل "دودو دینه"، فعال حقوق بشر از سنگال و "امل علمالدین"، وکیل انگلیسی-لبنانی است را برعهده گرفت.
براساس بیانیه سازمان ملل، این کمیته تحقیق باید کلیه موارد نقض قوانین بینالملل در زمینه حقوق بشر و جنایات جنگی در نوار غزه را بررسی کند و نتیجه را تا مارس 2015 به شورای حقوق بشر سازمان ملل ارائه کند.
اما رئیس کمیته تحقیق شورای حقوق بشر سازمان ملل درباره غزه کیست؟
ویلیام شاباس کانادایی مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در رشته تاریخ از دانشگاه تورنتو دریافت کرد. از دانشگاه مونترال نیز مدارک کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای حقوق گرفت و از دانشگاههای آمریکایی مختلفی چون "کلیولند، هالیفاکس و دلهوسی یونیورسیتی" هم دکترای افتخاری دارد. وی یکی از هفت کمیسر تحقیق درباره "سیرالئون" بود و تالیفات زیادی درباره حقوق جزا و حقوق بشر به رشته تحریر درآورده است .
وی در اظهارنظری چالش ساز که با مخالفت حقوقدانان مواجه شد، کشتار اسلاوها توسط آلمان نازی و کشتار اوکراینیها توسط استالین را "نسل کشی" ندانست و "پاکسازی قومی" را امری جدا از نسل کشی توصیف کرد. شاباس در کتاب سال 2009 خود با عنوان "نسل کشی در حقوق بین الملل: جنایت جنایتها" درباره کشتار صربرنیتسا در بوسنی و هرزگووین تاکید کرد که این اقدامات، نسل کشی نیست و تنها یک "پاکسازی قومی" است و از مجمع عمومی سازمان ملل به دلیل به رسمیت شناختن "پاکسازی قومی" به عنوان نسل کشی انتقاد کرد .
وی در سال 2009 در اظهارنظری اعلام کرد: رسانهها و مقامات اسرائیلی و غربی درباره اظهارات و بیانیههای محمود احمدی نژاد "مبالغه" میکنند و وی آن چنانی که اعلام میشود، ضد یهودی نیست.
شاباس در سال 2011 برای سخنرانی در نشست "مرکز حقوق بشر و تنوع فرهنگی" به تهران سفر و در ایران سخنرانی کرد. وی در همان سال تاکید کرد که نتانیاهو "باید در یک دادگاه بینالمللی حاضر و محاکمه شود" شاباس افزود: نتانیاهو فردی است که میتواند تهدیدی برای بقای اسرائیل باشد. اظهارنظری نیز از وی مبنی بر اینکه "من در حسرت محاکمه بنیامین نتانیاهو و شیمون پرز در دیوان بینالمللی لاهه هستم" نقل شده است.
اما انتخاب شاباس کانادایی مورد انتقاد شدید رژیم صهیونیستی قرار گرفته است. آویگدور لیبرمن، وزیر خارجه صهیونیستها اعلام کرد: با کمیسیون تحقیق سازمان ملل درباره غزه همکاری نمیکنیم . وی افزود : وقتی کسی مثل "ویلیام شاباس" رئیس این کمیته میشود، کسی نباید انتظار همکاری از ما داشته باشد. نباید به کسانی که دشمنان اسرائیل هستند مشروعیت بدهیم .
نماینده رژیم صهیونیستی در سازمان ملل متحد نیز تاکید کرد: با کمیته تحقیق جنایات جنگی درباره غزه همکاری نخواهیم کرد. "رون پروسور" افزود: در مشروعیت "کمیته شاباس" برای انجام تحقیقات در زمینه ارتکاب احتمالی تلآویو به جنایات جنگی در غزه تردید دارم.
البته رژیم صهیونیستی با کمیته تحقیق شورای حقوق بشر سازمان ملل که رخدادهای عملیات جنگی ارتش این رژیم در زمستان ۲۰۰۹ در غزه را مورد بررسی قرار داد نیز همکاری نکرد و اکنون نیز وزارت خارجه رژیم صهیونیستی مدعی است: انتصاب اعضای شناخته شده ضد اسرائیلی در این کمیته، نشان میدهد که کمیته گزارش خود را از اکنون آماده کرده و شورای حقوق بشر تنها افرادی را پیدا کرده است که این گزارش آماده را امضاء کنند.
جان برد، وزیر خارجه کانادا نیز از این انتخاب به شدت انتقاد میکند. "جان برد" که بارها در اعلام حمایت کانادا از حملات به غزه، "اسرائیل" را "کشوری نمونه و دموکراتیک" در قلب خاورمیانه خوانده است، انتخاب هم وطن خود در کمیته تحقیق را به علت "مواضع ضد اسرائیلی" نکوهش میکند.
ماری هارف، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز تاکید کرد: هر گونه تحقیق درباره غزه باید غیرمتعصبانه انجام شود.
در مقابل این انتقادات، سامی ابوزهری سخنگوی حماس و سایر مقامات فلسطینی از تشکیل این کمیته تحقیق استقبال کردهاند.
در همین ارتباط، در گزارش 547 صفحهای سال 2009 هیات حقیقتیاب سازمان ملل درباره غزه موسوم به "گزارش گلدستون"، رژیم صهیونیستی به ارتکاب "جنایت جنگی" محکوم شد. مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز در پنج نوامبر ۲۰۰۹ با اکثریت ۱۱۴ رای موافق و ۱۸ رای مخالف از میان ۱۹۲ عضو حاضر در جلسه، قطعنامهٔ مربوط به پیگیری جنایات جنگی جنگ غزه که در ابتدا در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد به تائید رسید را به تصویب رساند.
در مجموع، تجربه نشان داده است که آمریکا با بهرهگیری از تمام امکانات خود مانع از محکومیت واقعی صهیونیستها در مجامع بینالمللی شده و از تل آویو حمایت میکند. باید دید آیا بار دیگر سرنوشت "گزارش گلدستون" برای کمیته تحقیق سال 2014 سازمان ملل درباره غزه تکرار میشود یا خیر؟
*مهدی عباس زاده - کارشناس ارشد مطالعات منطقهای