الجزیره تحلیل کرد

پیروزی دیپلماسی اردوغان بر تحرکات نظامی امارات در شاخ آفریقا

کدخبر: 2200130

پایگاه خبری الجزیره نوشت، جنون نظامی گری امارات برای تسلط بر سواحل آفریقا و تنگه باب المندب، خشم مردم و دولت سومالی را از دخالت های امارات در کشورشان و نزدیکی آنها به رقیب جدید ترکیه ای به همراه داشت.

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری فارس، پایگاه خبری الجزیره در یادداشتی با عنوان « کشمکش ترکیه و امارات بر سر نفوذ در سومالی» به تاریخ روابط آنکارا و ابوظبی با موگادیشو و کشمکش آنها بر سر نفوذ در شاخ آفریقا پرداخت.

در این یادداشت آمده است: در ظاهر امر مرور خاطره کارناول جشن در آن شب موضوعی فوق العاده طبیعی است پس از گذشت یک شب جنجالی با حوادث دراماتیک و پیاپی که در آن خون‌های زیادی ریخته شد و به دلیل تحولات دراماتیک و سریعی که در موازنه‌های قوا ایجاد کرد، نفس‌های همه را در سینه حبس کرده بود یعنی شبی که از غروب روز جمعه پانزدهم ژوئیه سال 2016 تا صبح روز بعد آن ادامه داشت طبیعی است که هواداران رئیس جمهور ترکیه شب بعد را برای گرفتن جشن پیروزی در پی کودتای چهار ساعته به خیابان‌ها بریزند.

همان گونه که انتظار می‌رفت جمعیت حاضر در جشن، پرچم‌های زیادی از ترکیه را به اهتزار درآورده و تصاویر رجب طیب اردوغان را بالای سر گرفته بودند، اما با نگاهی گذرا و کمی دقیق به صحنه جمعیت به نظر نمی‌رسد که چهره‌های بسیاری از حاضران در جشن ترکیه‌ای باشد یا شاید بتوان گفت در بین بسیاری از چهره‌های آفریقایی شاید یک ترکیه‌ای پیدا شود.

با کمی دقت بیش‌تر متوجه شدیم که این صحنه مربوط به استانبول، آنکارا یا اصلا هیچ شهر دیگر ترکیه‌ای نیست بلکه در واقع مربوط به جایی هفت هزار کیلومتر دورتر یعنی موگادیشو پایتخت جمهوری سومالی است. تجمع میدان اصلی شهر موگادیشو بیشتر از یک تجمع سنتی جوانان احساساتی سومالی بود که صرفا به خاطر چهره رسانه‌ای ترکیه و رئیس آن به عنوان یک رهبر اسلام‌گرای کاریزماتیک به خیابان‌ها آمده باشند بلکه در صف اول آن شهردار موگادیشو و معاونانش و مسئولین مناطق و رهبران دینی برجسته سومالی حضور داشتند و مراسم جشن آن شبیه یک تجمع عمومی تحت نظارت شبه رسمی حکومت بود.

معلوم بود که سومالی‌ها هیچ تردیدی در موضع گیری خود نداشته و نظیر آنچه که معمولا در این گونه مواقع رخ می‌دهد صرفا برای خوشحالی پیروزی اردوغان تجمع نکردند در واقع سومالی اولین کشوری بود که کودتای ترکیه را به طور علنی تنها 2 ساعت پس از اعلام وقوع آن محکوم کرد و رئیس جمهور سومالی نیمه‌های همان شب در بیانیه‌ای خبری تاکید کرد که حامی دولت منتخب دموکراتیک ترکیه به ریاست اردوغان است؛ وی اظهار داشت: عوض کردن مسیر دموکراسی که مردم ترکیه از آن بهره می‌برند قابل قبول نیست.

کم‌تر از پنج سال قبل از این اتفاق یعنی در نوزدهم آگوست 2011 ، 2 فروند هواپیما در موگادیشو فرود آمدند که حامل اردوغان و همسر وی و هیاتی از سیاستمداران، تجار، خبرنگاران و هنرمندان ترکیه ای و حتی یکی از ستاره‌های تلویزیون ترکیه بود.

این اولین سفر رسمی رئیس جمهور یک کشور غیرآفریقایی به سومالی از زمان سرنگونی آخرین دولت رسمی این کشور در سال 1991 بود جایی که در طول دو دهه متوالی در گیر و دار جنگ داخلی و حکومت‌های انتقالی متزلزلی بود.

این سفر به گفت‌وگو درباره افق‌های ترکیه برای شراکت در پدید آمدن عصری جدید در سومالی و وعده‌ها برای مشارکت و سرمایه گذاری‌های بزرگ آنکارا در این کشور آفریقایی فقیر اختصاص داشت.

آن زمان به سومالی لقب کشور «همه از آن فراری» می‌دادند در طول دو دهه این کشور در تب و تاب جنگ داخلی شدید، فعالیت روزافزون دزدان دریایی و نفوذ رو به گسترش جنبش الشباب وابسته به القاعده بود آن هم در شرایطی که دولت انتقالی ضعیف و از هم گسیخته با حکومت‌های منطقه‌ای متزلزلی روی کار بود.

در شرایط وخامت اوضاع امنیتی سومالی، کشورها و شرکت‌های غربی خود را مجبور به ترک سواحل راهبردی سومالی دیدند تا از شر درگیری‌های جنگ سالاران در سومالی در امان بمانند؛ مصیبت‌های سومالی در نهایت با موجی از خشکسالی شدید به اوج خود رسید که بیش از 12 میلیون نفر را در آستانه گرسنگی قرار داده بود و در سال 2011 یعنی زمانی که اردوغان سفر سفر بی سابقه خود به سومالی را برگزید قحطی زدگی در سومالی شدت گرفته بود.

چند ماه قبل از سفر رئیس جمهور ترکیه ترکیه‌ای ها عملا شروع به سفر به موگادیشو و پیرامون آن کرده بودند، روند سرازیر شدن ترکیه‌ای‌ها به سومالی برای آفریقایی‌ها غیرطبیعی بود صرف نظر از صحنه‌های حضور یگان‌های امنیتی و کارگزاران شرکت‌های بزرگی که در آفریقا دیده می‌شود، ترکیه تصمیم گرفت تا با کمک‌های بشردوستانه و از طریق نهادهای امداد و توسعه وارد قاره سبز شود.

در ظرف مدت کوتاهی، هلال احمر ترکیه به یکی از برجسته‌ترین ارائه دهندگان خدمات در پایتخت سومالی مبدل شد از تصفیه منابع آب، پاکسازی کوه‌ها از زباله، ساخت مدارس جدید و کلینیک‌های مجهز بهداشتی تا ساخت پناهگاه‌های مجهز به امکانات برای سومالی‌های آواره شده در نتیجه نزاع و قحطی که البته تنها در این مواردهم خلاصه نمی‌شود.

با رسیدن به اواخر سال 2011 سومالی، 49 میلیون دلار اعانه از دولت ترکیه و بیش از 365 میلیون دلار هم از سهم کمک‌های خیریه بخش خصوصی ترکیه به دست آورد.

یک سال بعد در سال 2012 بیش از 1200 دانشجوی سومالی در چارچوب برنامه بزرگ ترکیه روی دانشجویان سومالیایی برای تحصیلات تکمیلی عازم ترکیه شدند

قدرت خوب

با توجه به ویژگی‌های متمایز سیاست خارجی ترکیه از زمان به قدرت رسیدن اردوغان و حزب عدالت وتوسعه در سال 2002 ماجراجویی ترکیه در سومالی، کشوری به حاشیه کشیده شده، اقدامی تعجب برانگیز نبود.

در طول بیش از یک دهه دولت ترکیه روی نشان دادن چهره خود به عنوان یک واسطه انسانی در بحران‌های بین المللی و مناطق آسیب دیده سرمایه‌گذاری کرد اما بلافاصله این دیدگاه از صرف یک برنامه عملی و واقع گرا به چیزی شبیه عقیده سیاسی ترکیه‌ای‌ها مبدل شد.

در آوریل 2012 تنها چند ماه پس از سفر اردوغان به موگادیشو، عبدالله گل، رئیس جمهور ترکیه در برابر جمعی از افسران آکادمی نظامی در استانبول درباره دکترین جدید دفاع ترکیه موسوم به «قدرت محسوس» سخن گفته و تاکید کرد «قدرت محسوس» در ایمانی قوی خلاصه می‌شود که تمام قواعد آن را به اصول کرامت و خوشبختی انسان ارجاع می‌دهد. از آنجایی که ترکیه طولانی‌ترین ساحل در آفریقا را دارد و موقعیت آن در کانون راه‌های اصلی بازرگانی، ذخایر نفتی پیش بینی شده در ده میلیارد بشکه در منطقه «پنتلند» در شمال شرقی سومالی و فرصت‌های سرمایه گذاری قابل انتظار در بخش‌های زیربنایی این کشور و به دلیل وجود روابط دینی و تاریخی بین ترکیه و سومالی از زمان ورود عثمانی‌های به موگادیشو در قرن ششم که به منظور دفاع از آن در برابر زیاده‌خواهی های امپراطور پرتغال صورت گرفت سومالی مکان ایده آلی برای ترکیه بود، ترکیه ای که به ایفای نقشی موثر در عرصه بین الملل در عصر بهار عربی چشم دوخته بود تا عقیده قدرت محسوس را آن گونه که آنکارا نامید، به اجرا گذارد و همچنین برای اینکه راهبرد توسعه طلبی خود را برای نفوذ به بازارهای نوپا در آفریقا ادامه داده و نفوذ بین دولت‌های آن را برای خود محقق کند.

ترکیه از اوایل هزاره برای ایجاد روابط دوستانه با کشورهای آفریقایی تلاش کرد و سال 2005 در ترکیه سال آفریقا خوانده شد.

بعدها آنکارا می‌توانست به حمایت دوستان آفریقایی خود برای دستیابی به کرسی موقت شورای امنیت در سال 2009 اطمینان خاطر پیدا کند، کرسی که ترکیه بالاخره با کمک آرای همه کشورهای آفریقایی به استثنای یک کشور برای خود تصاحب کرد.

با وجود اینکه ترکیه امروز بزرگ‌ترین سفارت رسمی خارجی در موگادیشو را داراست، جمعیت‌های خیریه و نهادهای غیردولتی مدیریت بخش اعظم تلاش‌های ترکیه در سومالی را با مشارکت و کمک طرف‌های دولتی برعهده دارند.

وزارت بهداشت ترکیه با هماهنگی سازمان آژانس بین المللی همکاری و توسعه ترکیه (TIKA)، بزرگ‌ترین مجتمع بیمارستانی در سومالی را اداره می‌کند، همچنین بنیاد کمک‌های بشردوستانه ترکیه بزرگ‌ترین یتیم خانه آفریقا در موگادیشو را با ظرفیت پذیرش 1500 کودک و با هزینه‌ای بالغ بر 2.5 میلیون دلار ساخته است.

در سال 2012 خطوط هوایی ترکیه اولین و تنها دارنده پروازهای منظم به موگادیشو در بیش از بیست سال گذشته بود و قبل از شروع خدمات هوایی آن به پایتخت سومالی دولت سوریه اقدام به تامین امنیت فرودگاه و تجهیزات کنترل ترافیک هوایی کرد.

بر خلاف دیگر مهاجران بیشتر ترکیه‌ای‌های مقیم موگادیشو ترجیح می‌دهند که در میان مردم سومالی و نه در ساختمان‌های ایمن حصار کشیده زندگی کنند از همین رو مورد اعتماد زیاد سومالی‌ها قرار دارند.

با این حال سیاست «قدرت خوب» ترکیه تنها به ارائه کمک‌های بشردوستانه و انسانی محدود نشد بلکه به طور سنتی به تلاش‌ها برای ایفای نقشی سیاسی مطابق با چهره قدرت محسوس ترکیه گسترش یافت.

در سال 2010 چند ماه قبل از سفر اردوغان به سومالی که در جریان آن 49 توافقنامه مختلف بین دو کشور به امضا رسید، استانبول کنفرانس سازمان ملل مربوط به سومالی را میزبانی کرد که محصول آن «اعلامیه استانبول» به عنوان نقشه راه حل نزاع در سومالی بود و این امر به تدوین قانون اساسی سومالی و انتخابات پارلمانی و در نهایت انتخاب «حسن الشیخ محمود» به عنوان اولین رئیس جمهور غیر انتقالی سومالی از سال 1991 منجر شد.

ترکیه در سال 2011 نشستی فوق العاده در سطح وزارتی از سوی کمیته اجرایی سازمان همکاری اسلامی به منظور بررسی اوضاع وخیم انسانی در سومالی برگزار کرد و در سال 2012 هم میزبان دومین کنفرانس استانبول با شعار آماده کردن آینده سومالی، اهداف سال 2015 بود.

ترکیه همچنین گفت‌وگوهای بین دولت‌های سومالی و سومالی لند، جمهوری جدایی طلب در شمال سومالی که جامعه بین المللی آن را به رسمیت نمی‌شناسد هدایت کرد تا به توافقی درباره مسائل امنیتی، دزدی دریایی و صید غیرقانونی دست یابند.

ترکیه همچنین 8.84 ملیون دلار برای بازسازی ارتش سومالی و نیروی پلیس و آموزش سومالیایی‌ها در آکادمی‌های نظامی در ترکیه اختصاص داد اما چهره نرم «قدرت خوب» نیاز به فاصله گرفتن ترکیه از هر گونه حضور نظامی مستقیم در خاک سومالی دارد تا از نگرانی سومالی‌هایی‌ها درباره قدرت‌های استعمارگر جلوگیری کند و خود را از سیاست‌های استثمارگرانه قدرت‌های سنتی بیگانه فعال در آفریقا متمایز کند.

بنابراین هنگامی که ترکیه قرارداد ساخت بندر آموزش نظامی در سومالی در سال 2014 را امضا کرد هر 2 کشور تمایل داشتند از نامیدن این بندر جدید ترکیه‌ای به عنوان یک پایگاه نظامی امتناع شود و ترجیح دادند نام آن را یک آکادمی نظامی ترکیه‌ای با هدف تمرکز بر تلاش‌های ترکیه برای آموزش نیروهای سومالی گذارند.

اما با راه اندازی رسمی بندر نظامی ترکیه و افتتاح آن در سی ام سپتامبر گذشته ظاهرا چیزهایی شروع به تغییر کرد و ترکیه بیش از پیش بر اعلام حضور خود در سومالی آن هم نه در پوشش ترکیه خوب و بلکه برای نشان دادن چهره ای پرصلابت‌تر از خود اصرار داشت.

«محمد عبدالله فارماجو»، رئیس جمهور جدید سومالی نیز خود در آگوست گذشته در تویئتر از نزدیکی زمان افتتاح پایگاه ترکیه‌ای در کشورش خبر داد.

فارماجو گفت که این پایگاه احداث شده بر مبنای توافق دوجانبه سابق بین دو کشور به تقویت تلاش‌ها برای تشکیل ارتش قوی‌تر سومالی کمک خواهد کرد.

واضح است که آنکارا در طول 2 سال گذشته درباره دارایی‌ها و نفوذ استراتژیک خود در سومالی و شاخ آفریقا احساس نگرانی می‌کند آن هم در شرایط گسترش سریع حضور نظامی و اقتصادی امارات عربی متحده در این منطقه، هر کسی امروز می‌داند که این قضیه برای ترکیه خیلی خوشایند نیست؛ «یوسف العتیبه» سفیر امارات در واشنگتن از هیچ حرفی در انتقاد از دولت ترکیه صرف نظر نمی‌کند علاوه بر اینکه در گفت‌وگوهای خصوصی خود که به بیرون درز کرده گفته کشورش مایل نیست به ترکیه اجازه بدهد منوی شام را آماده کند یا اجازه دهد نقشی تاثیرگذار در مسائل منطقه شاخ آفریقا داشته باشد. جنون نظامی گری

امارات نقش خود در سومالی را به روابطش با این کشور ربط می‌دهد که سابقه آن به اواخر دهه شصت یعنی در آستانه استقلال رسمی کشور امارات بازمی‌گردد زمانی که 2 کشور با یکدیگر در صف کشورهای بنیانگذار سازمان همکاری اسلامی در سال 1969 بودند.

در پی جنگ داخلی سومالی در اوایل دهه نود، امارات روابط خود با دولت‌های انتقالی سومالی را حفظ کرده و این روابط را با فعالیت‌های خود در زمینه کمک های بشردوستانه تقویت کرد اگرچه در سطح دیپلماتیک حضور کمتری داشت.

منافع امارات در سومالی بر تضمین عبور و مرور ایمن کشتی‌های نفتی از سواحل شاخ آفریقا و تنگه باب المندب و رویارویی با کار دزدی دریایی متمرکز بود علاوه بر اینکه سیاست سنتی شیخ زاید آل نهیان، موسس امارات مبتنی بر ایجاد چهره خوب از کشورش بخصوص در جهان اسلام را با ارائه کمک‌های بشردوستانه به سومالی تقویت کرد. امارات بر حفظ روابط با ثبات خود با دولت‌های پیاپی در سومالی اهتمام داشت و سیاست «دیپلماسی کمک‌ها» را که خصلت برجسته تر در روابط دو کشور است ادامه داد.

مبلغ کل کمک‌های بشردوستانه امارات به سومالی از زمان آغاز گرسنگی در این کشور به حدود 40 میلیون دلار رسیده که شامل کمک‌های مربوط به توسعه و امداد است که بیشتر آن از طریق هلال احمر امارات و موسسه خلیفه بن زاید تامین شده است.

قبل از این امارات در راه اندازی مجموعه متنوعی از پروژه‌های بهداشتی، مسکن و آموزش در سومالی شریک بود به گونه ای که موسسه‌های «الریان» و «ابجد» امارات دستکم هفت مدرسه با ظرفیت حضور پنج هزار دانش آموز در آن را مدیریت می‌کنند.

از سوی دیگر امارات شریک اول تجاری سومالی شمرده می‌شود به گونه‌ای که 44 درصد از سهم واردات سومالی از امارات تامین می‌شود که بیشتر آن مربوط به محصولات نفتی است.

جامعه سومالی هایی‌ها یکی از بزرگ‌ترین جوامع خارجی‌های مقیم امارات است که شمار آنها حدود یکصد هزار نفر است که سالانه حدود 1.5 میلیارد دلار درآمد دارند.

اما منفعت امارات در تقابل با موج دزدی دریایی در خلیج عدن است بخصوص در سایه ضعف تسلط دولت‌های متوالی سومالی دیپلماسی توسعه سومالی در بسیاری اوقات صبغه امنیتی نظامی گرفته است.

برای مثال ابوظبی در دهه هشتاد مجموعه تجهیزات نظامی به سومالی هدیه کرد که از جمله آن 12 بالگرد جنگی ساخت انگلیس بود قبل از اینکه روابط امنیتی بین دو کشور در سال های اخیر توسعه یافته و به سرحد امضای یادداشت تفاهم همکاری در زمینه نظامی در سال 2014 برسد که به موجب آن امارات در آموزش نیروهای گارد ریاست جمهوری سومالی در پادگان‌های این کشور مشارکت داشت.

در پی مداخله نظامی عربستان و امارات در یمن و افزایش دارایی‌های نظامی امارات در شاخ آفریقا، امارات شراکت نظامی خود با سومالی را گسترده کرد در ابتدا از طریق توسعه برنامه آموزش نظامی شامل یگان مبارزه با تروریسم و دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی بود و سپس ابوظبی مرکز ویژه آمورش نیروهای سومالی در موگادیشو تاسیس کرد و به طور قابل ملاحظه‌ای در مسلح سازی ایالت‌های سومالی کار کرد، برای مثال ایالت کیسمایو را با خودروهای ضد مین، نفربرهای زرهی و موتور سیکلت‌ها برای پلیس بومی آنجا مجهز کرد و پلیس دریایی در پنتلند را با بالگردهای ویژه مبارزه با دزدی دریایی مجهز کرد علاوه بر اینکه امارات به پرداخت حقوق نیروهای امنیتی سومالی برای مدت چهار سال متعهد شد.

با گذشت زمان معلوم شد که امارات نفوذ خود در منطقه شاخ آفریقا را از وجهه «قدرت نرم» به «قدرت سخت» مبدل کرده است آن هم پس از اینکه اداره امور در عدن را به دنبال مشارکت در جنگ یمن برعهده گرفت و سپس تصمیم به تقویت حضور نظامی خود در شاخ آفریقا گرفت آن هم با تاسیس اولین پایگاه نظامی خود در خارج از مرزهایش که در بندر «عصب» در سواحل اریتره در اواخر سال 2016 بود.

گسترش حضور نظامی امارات در سومالی تنها نیازمند زمان بود آن هم پس از اینکه شرکت «بنادر دبی» توافقنامه‌ای را با ایالت «سومالی لند» به امضا رساند که به موجب آن این شرکت برای مدت 30 سال بندر را در ازای پرداخت 442 میلیون دلار اداره کند و به دنبال آن توافقنامه جدیدی را امضا کرد که به موجب آن امارات یک پایگاه نظامی در این بندر ایجاد کند.

این طبیعی بود که توافق امارات با ایالت شمالی سومالی با اعتراض دولت فدرال موگادیشو به رهبری فراماجو، رئیس جمهور جدید و منتخب آن روبرو شود چون ابوظبی توافقنامه‌ای یکجانبه با ایالت جدایی طلب سومالی بدون مراجعه به دولت فدرال این کشور امضا کرده بود. بخصوص که گزارش‌ها حکایت از این داشت که ابوظبی رشوه‌های هنگفتی به سیاستمداران و چهره‌های برجسته منطقه سومالی لند داده بود که این توافقنامه جنجالی را به اجرا گذارند به گونه‌ای که بندر آن به پایگاهی برای کمک به حضور امارات در منطقه شاخ آفریقا مبدل شود.

اما توافق تازه امارات نه تنها نگرانی دولت جدید سومالی را برانگیخت بلکه آنکارا را نیز تحریک کرد و معلوم بود که تقویت حضور نظامی امارات در سومالی به طور اساسی برای مقابله با حضور روافزون ترکیه در این کشور صورت گرفته است چرا که ابوظبی حضور ترکیه در سومالی را تهدیدی برای منافع رو به گسترش خود در این منطقه و نقشه دریایی تسلط بر تنگه باب المندب و بنادر شاخ آفریقا می دید.

جنگ

رقابت نوپای ترکیه و امارات بر سر سومالی طی ماه‌های اخیر شدت گرفته است به اندازه‌ای که امارات در کانون انتخابات ریاست جمهوری اواخر سال گذشته سومالی حضور داشت، ابوظبی به شدت روی رقبای نزدیک رئیس جمهور سرمایه گذاری کرد که در راس آنها «حسن شیخ محمود»، رئیس جمهور اسبق سومالی بود که تا حد زیادی تسلط امارات بر بنادر سومالی را تسهیل کرده بود امارات روی نامزدهای دیگری هم سرمایه گذاری کرد که در راس آنها «عمر عبدالرشید علی شرمارکی» نخست وزیر سابق سومالی و نزدیک به ابوظبی بود.

در نهایت فارماجو به رغم عدم تمایل اماراتی‌ها پیروز انتخابات ریاست جمهوری سومالی شد و به نظر می‌رسد رئیس جدید حساسیت بیشتری نسبت به قبل خود در خصوص تلاش برخی قدرت‌های اجنبی برای تضعیف دولت فدرال از طریق انعقاد توافقنامه‌هایی خصوصی با دولت‌های منطقه ای دارد با وجود اینکه رئیس جمهور جدید سومالی، ریاض را اولین مقصد سفر خارجی خود پس از انتخابات این کشور برگزید اما از ریاض خواست بر ابوظبی برای توقف ساخت پایگاه نظامی جدید در کشورش فشار وارد کند.

به رغم مخالفت دولت سومالی به نظر می‌رسد ابوظبی همچنان به سیاست‌های توسعه طلبانه خود ادامه داد بخصوص پس از اینکه شرکت بنادر دبی توافقنامه جدیدی با منطقه پنت لند در شمال شرق سومالی منعقد کرد که به موجب آن این شرکت اماراتی بندر «بوصاصو» را اداره کند علاوه بر اینکه حرف وحدیث‌هایی از حضور نظامی احتمالی امارات در این بندر بود.

به نظر می رسد تحرکات سری امارات در سومالی به منظور تقویت نفوذ سخت خود در سومالی در تشدید نگرانی آنکارا موفق بوده است به گونه ای که آن را به تسریع و توسعه موج ساخت و ساز در تاسیسات آموزش نظامی در سومالی که دو سال پیش از آن خبر داده و کار آن تازه آغاز شده بود واداشت.

بر خلاف پایگاه‌های نظامی امارات، پایگاه ترکیه مخصوص آموزش نظامیان سومالی خواهد بود به گونه ای که 200 کارشناس ترکیه ای حدود 10 هزار نفر از ارتش سومالی را آموزش می‌دهد بدون اینکه برنامه‌ای برای استقرار یگان‌های ترکیه‌ای توانمند به انجام عملیات نظامی وجود داشته باشد.

به نظر می‌رسد آنکارا تصمیم گرفته حضور خود را در فضای آموزش و تشکیل نیروهای امنیتی سومالی تقویت کند آن هم پس از اینکه امارات در سال‌های گذشته این فضا را را به طور قابل ملاحظه‌ای تحت کنترل خود گرفت.

دامنه رقابت ترکیه و امارات در سومالی از عرصه‌های امنیتی و سیاسی به اقتصاد و تجارت گسترش پیدا می‌کند در حالی که شرکت البیرق ترکیه بندر موگادیشو را اداره می‌کند شرکت‌های ترکیه‌ای اعانه‌هایی را برای همین کار در شهر کیسمایو در ساحل جنوبی تقدیم کردند.

شرکت هواپیمایی و خدمات لجستیک «اس کیه ایه» امارات فرودگاه موگادیشو را اداره می‌کند در حالی که شرکت‌های اماراتی بر سر عقد قراردادهای توسعه بندر و فرودگاه کیسمایو رقابت می‌کنند شرکت بنادر دبی در واقع بندر «بربره» و «بوصاصو» را طی قراردادهایی دراز مدت که اخیرا به امضا رسیده اداره خواهد کرد با وجود اینکه اعتراض دولت فدرال را به همراه داشته است. انتقال سریع امارات از دوره قدرت نرم به دوره قدرت سخت آنکارا را به اتخاذ گام‌هایی مشابه و اگرچه محتاط تر وادار کرد.

استقرار نیروی نظامی ترکیه در سومالی می‌تواند در تامین منافع راهبردی با دولت‌های مختلف ایفای نقش کند اما در عین حال خطراتی را در تحریک خشم مردمی می‌تواند به همراه داشته باشد از همین رو آنکارا از ابتدا شروع به ترسیم مرزهای دیپلماسی خود کرد تا خود را از چهره سنتی قدرت‌های بیگانه متمایز کند.

از سوی دیگر سیاست ابوظبی همین قید و بندها را ندارد اگرچه این کشور از طریق قدرت نرم شروع به کار کرده و هنوز هم بیشتر خصوصیات آن را حفظ کرده اما اهتمام زیادی به منافع سخت ندارد بنابراین به استثنای فعالیت‌های پروتکلی سنتی، محمد بن زاید، ولی‌عهد ابوظبی هیچ گاه آرزو نمی‌کند تصاویر خود را بالای سر آفریقایی‌ها در خیابان‌های موگادیشو ببیند و به نظر می‌رسد خیلی به این قضیه اهمیتی نمی‌دهد چون هنوز توانسته همه را با وسوسه‌های مالی یا صدای تفنگ‌ها تسلیم کند.

منبع: فارس

مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاع‌رسانی خود را در این رابطه انجام می‌دهد.

ارسال نظر: