مدیرعامل خبرگزاری ملی عراق:
اولویت اوآنا ایستادن در برابر سلطه گری آمریکا باشد
بغداد - ایرنا - شفیق العبیدی مدیر عامل خبرگزاری ملی عراق (نینا) و از روزنامه نگاران پیشکسوت عراقی، در آستانه برگزاری اجلاس اوآنا در تهران به خبرنگار ایرنا در بغداد گفت که اولویت سازمان اوآنا باید ایستادن در برابر سلطه گری آمریکا باشد.
به گزارش ایرنا، 'شفیق عباس ترکی العبیدی' مدیر عامل خبرگزاری ملی عراق (نینا) یکی از روزنامه نگاران پیشکسوت عراقی است که تقریبا از ایام جوانی وقتی که در 1974 میلادی از رشته کارشناسی زبان و ادبیات دانشگاه بغداد فارغ التحصیل شد به عنوان خبرنگار در 1976 در خبرگزاری ملی وقت عراق (اینا) - که خبرگزاری رسمی دولت بود - کار خود را آغاز کرد. او در طول مدت فعالیت رسانه ای خود سمت های مختلفی را در خبرگزاری ملی عراق داشت و در 1990 به عنوان دبیر خبر در این خبرگزاری برگزیده شد و بعد از آن، مدیریت دفتر خبرگزاری اینا را در الجزائر از ژوئن 1990 تا ژولای 1995 برعهده داشت. بعد از انحلال خبرگزاری اینا به دستور 'پل بریمر' حاکم غیر نظامی وقت آمریکا در عراق، شفیق به کمک دیگر همکاران خود توانست خبرگزاری نینا که بر آن نام خبرگزاری ملی عراق (برگفته از نام خبرگزاری سابق ملی عراق) گذاشت، افتتاح کند و اکنون بیش از 10 سال از عمر این خبرگزاری می گذرد و یکی از خبرگزاری های فعال عراق به شمار می رود و تاکنون این خبرگزاری دهها خبرنگار را تربیت کرده و تحویل حوزه خبر در نهادهای مختلف و متنوع عراق داده است. نینا به گفته شفیق یکی از پنج خبرگزاری فعال عراقی است که دارای دفاتر در استان های مختلف هست و نیروهای خبری میدانی دارد و علاوه بر آن در خارج از عراق نیز چند دفتر ایجاد کرده است. خبرگزاری نینا در حال حاضر تنها خبرگزاری عراقی حاضر سازمان اوآنا است. **خبرگزاری ملی عراق (نینا) چگونه و با چه انگیزه ای در عراق ایجاد شده است؟ - عراق تا قبل از سقوط رژیم صدام دارای یک خبرگزاری ملی تابع دولت بود که به نام اختصاری 'اینا' شناخته می شد اما بعد از اشغال عراق در 2003، به دستور 'پل برمر' حاکم غیرنظامی وقت آمریکا در عراق خبرگزاری اینا همانند تشکیلات ارتش و نیروهای امنیتی و انتظامی عراق جزو نهادهای منحل اعلام شد. کارکنان و خبرنگاران این خبرگزاری با توجه به اینکه کارکنان دولتی بودند ناچار شدند در ادارات مختلف دولتی در تخصص هایی غیر از آنچه اطلاع داشتند فعالیت کنند و عده ای نیز که خبرنگاران قراردادی بودند از کار بیکار شدند. شماری از پیشکسوتان و مدیران سابق اینا به منظور عدم از دست رفتن سرمایه های رسانه ای عراق با همکاری نمایندگی سازمان ملل توانستند که در 15 نوامبر 2005 خبرگزاری ملی عراق با نام اختصاری 'نینا' را راه اندازی کنند و اغلب نیروها از نیروهای سابق خبرگزاری اینا و نیروهای جدید جوان علاقه مند به حرفه خبرنگاری بودند. نمایندگی سازمان ملل در عراق به مدت یکسال به این خبرگزاری کمک مالی کرد تا سر پا بایستد و بعد از آن به تدریج کمک های خود را از این خبرگزاری کاهش داده و در نهایت در 2006 به طور کامل قطع کرد. گرچه سفیر وقت آمریکا در بغداد بعد از قطع کمک های سازمان ملل با این خبرگزاری تماس گرفت و حتی در مقر نینا حضور یافت و پیشنهاد حمایت واشنگتن از این خبرگزاری را به شرط عدم استفاده از واژه 'اشغال' در توصیف نیروهای اشغالگر امریکایی داد اما این خبرگزاری پیشنهاد آمریکایی ها را رد کرد و بر استفاده از واژه اشغال در توصیف نظامیان آمریکا در عراق اصرار ورزید. خبرگزاری نینا بعد از قطع کمک های مالی سازمان ملل تصمیم گرفت، سایت خود را به اشتراک بگذارد تا بخشی از هزینه های خود را از طریق آبنمان فصلی تامین کند. علاوه بر این مسوولان دست اندرکار این خبرگزاری با کانون خبرنگاران عراق وارد مذاکره شدند و در 2010 موفق شدند این کانون را متقاعد کنند تا از این خبرگزاری حمایت کند. این خبرگزاری گرچه از حیث اداری در حال حاضر زیر نظر کانون خبرنگاران عراق است و بخشی از بودجه خود را از طریق کانون خبرنگاران از دولت تامین می کند، اما از حیث فعالیت حرفه ای، کاملا آزادانه عمل می کند و با مشاهده هرگونه خلل از دولت، آن را مورد انتقاد قرار داده و همواره کوشیده است تا در کنار مردم بایستد. خبرگزاری نینا به دو زبان عربی (که زبان اصلی عراقی ها است) و انگلیسی اخبار خود را منتشر می کند و در همه استان عراق دارای دفاتر است و صدها خبرنگار در داخل عراق در این خبرگزاری مشغول به کار هستند. در خارج از عراق نیز این خبرگزاری دارای دفاتری در قاهره، تونس، نیویورک، لندن، امان، استانبول و تهران است. خبرگزاری نینا در حال حاضر بر روی سایت تصویری (فیلم) کار می کند و انتظار می رود در آینده نزدیک سایت تصویری (فیلم) این خبرگزاری نیز افتتاح شود. ** اولویت های خبری خبرگزاری نینا چیست؟ - حوزه های مهم خبری این خبرگزاری در درجه اول اهمیت اخبار و رخدادهای داخلی عراق است و بعد از آن مسائل کشورهای جهان عرب و بعد از آن حوادث و رخدادهای روز دنیا است و تحولات جمهوری اسلامی ایران به عنوان همسایه مهم عراق و یکی از کشورهای مهم اسلامی با توجه به ابعاد منطقه ای و بین المللی که دارد، یکی از مسائل مورد اهتمام این خبرگزاری به شمار می رود. این خبرگزاری در سال 2016 یک تفاهمنامه همکاری مشترک به منظور استفاده از تجارب ایرنا و همچنین تبادل خبری و آموزش نیرو به امضا رسانده و این همکاری ها در چارچوب این تفاهمنامه همچنان ادامه دارد. نینا همچنین یکی از اعضای 45 گانه سازمان خبرگزاری های آسیا و اقیانوسیه است و در نشست های ترکیه 2010، روسیه 2013، عربستان سعودی 2016 و جمهوری آذربایجان 2017 حضور داشته و قرار است در اجلاس آتی در تهران به میزبانی خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) نیز حضور خواهد داشت. سازمان خبرگزاریهای آسیا - اقیانوسیه موسوم به اوآنا (OANA) برای ایجاد تعادل در برابر جریان یکسویه اطلاعات؛ در منطقه آسیا - اقیانوسیه به وجود آمده است. اوآنا میگوید دوسوم گردش اطلاعات جهان را بر عهده دارد و علاوه بر ایرنا دو خبرگزاری مهر و فارس از ایران نیز به این سازمان پیوسته اند. ** خبرگزاری عراق (نینا) برای کنفرانس تهران چه پیامی دارد؟ - خبرگزاری نینا قصد دارد تا در کنفرانس اوآنا در تهران که به میزبانی ایرنا از 2 تا 4 سپتامبر آینده برگزار شود، این سیاست استعماری کشورهای غربی به خصوص آمریکا را به مناقشه بگذارد و پیرامون راهکار مقابله خبری با این سیاست ها، از اعضای اوآنا همفکری و همکاری بطلبد زیرا این قضیه با توجه به ابعاد خطرناکی که سیاست های خودسر آمریکا در جهان و به خصوص منطقه خاورمیانه دارد، یک چالش جدی است و نباید به سادگی از کنار آن عبور کرد. عراق از سیاست های محاصره اقتصادی در دهه 90 قرن گذشته تجربه تلخی دارد و اکنون امریکا می خواهد این سیاست را علیه جمهوری اسلامی ایران تکرار کند و ضروری است ابعاد این سیاست ویرانگر آشکار شود و همه خبرگزاری های عضو اوآنا نسبت به آن موضع اتخاذ کنند. چهل و پنج خبرگزاری منطقه ای از آسیا و اقیانوسیه که برخی از آنها خبرگزاری های دارای سوابق و تجارب و توانمندی گسترده هستند می توانند در قبال این سیاست های استعماری آمریکا که به همه کشورها می زند، مقابله و آن را رسوا کنند. ** ارزیابی تان از عملکرد اوآنا چیست؟ - جهان همچنان در قبضه رسانه های بزرگ جهانی است که با استفاده از امکانات مادی و فناوری جریان خبری دنیا را در راستای سیاست های استعماری خود به کار می گیرند و سازمان خبرگزاری های آسیا و اقیانوسیه که از 1961 به ابتکار سازمان بین المللی یونسکو بین کشورهای اعضا ایجاد شد تا حدی زیادی توانسته است که جهان را از انحصار این رسانه های بزرگ وابسته به کشورهای استعماری خارج کند و حداقل در منطقه آسیا و اقیانوسیه نگذارد که سیاست های استعماری کشورهای مالک خبرگزاری های بزرگ یکه تاز میدان باشند. سازمان اوآنا که در حال حاضر 45 خبرگزاری عضو از کشورهای مختلف آسیا و اقیانوسیه دارد و خبرگزاری نینا تنها نماینده عراقی حاضر در آن است، از بدو تاسیس و به خصوص در سنوات اخیر حضور خوبی در صحنه تبادل اطلاعات و اخبار داشته و توانسته است تاحد قابل دفاعی جریان یکسویه اخبار و اعمال سیاست های خبری کشورهای استعمارگر را بشکند. گام هایی که سازمان اوآنا در مبحث شکستن انحصار خبری توسط خبرگزاری های بزرگ وابسته به کشورهای استعمارگر داشته، جسورانه ای بوده و در عین حال باعث تقویت روابط بین خبرگزاری های اعضا و استفاده خبرگزاری های کوچکتر از تجارب ارزشمند خبرگزاری های باسابقه تر شده که از جمله این خبرگزاری های سابقه دار و باتجربه، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) است و همکاری بین نینا و ایرنا در این راستا بسیار ارزشمند بوده و به همین دلیل دو خبرگزاری روز به روز این مناسبات بینابینی را تقویت و گسترده تر می کنند. ** نمونه های از کارایی اوآنا در شکستن انحصار خبری توسط رسانه های بزرگ جهان کدام است؟ - جنگ سه ساله با گروه تروریستی داعش در عراق (2014 تا 2017) یکی از بارزترین نمونه های موفق اثرگذاری همکاری مشترک رسانه های محلی و منطقه است. عراق در جنگ رسانه ای علیه داعش توانست از همکاری با خبرگزاری های عضو اوآنا بهره ببرد و جنگ رسانه ای را به نفع خود رقم بزند. در این جنگ ویرانگر گرچه خبرگزاری های بزرگ استعماری می کوشیدند به داعش نوعی مشروعیت بدهند و در ابتدا از آنها به عنوان گروه های معترض یاد می کردند و بعدا برای ضربه زدن و بدنام کردن اسلام، داعش را به نام 'تشکیلات دولت اسلامی' خطاب می کردند اما نینا و با همکاری دیگر رسانه های عراقی و ارتباطاتی که با خبرگزاری های عضو اوآنا داشت، توانست داعش را به عنوان یک گروه تروریستی معرفی کند. در کنار جنگ نظامی که نیروهای مسلح عراق با داعش داشتند همزمان رسانه های عراق و منطقه جنگ دیگری با رسانه های بزرگ داشتند که نتیجه این جنگ به نفع رسانه های عراق و منطقه رقم خورد و دنیا متوجه شد که داعش یک گروه تروریستی است. گرچه این جنگ برای ما سنگین تمام شد و دهها نفر از خبرنگاران عراقی در این راه شهید شدند اما در نهایت این خون ها به ثمر نشست و نتیجه جنگ به نفع ما رقم خورد. توانستیم تیم های خبری مختلفی از اعضای اوآنا را در عراق در ایام جنگ پذیرا شویم و آنها را به میادین جنگ ببریم و از نزدیک صحنه جنگ را ببینند و از آن گزارش های خبری واقعی تهیه کنند و در اختیار مخاطبان خود در کشورهایشان قرار دهند. البته برخی خبرگزاری ها که به دلیل بعد مسافت یا مشکلات مالی و نیرویی نتوانستند در میادین نبرد حضور یابند و گزارش میدانی تهیه کنند، توانستیم گزارش ها و اخبار و تصاویر لازم را در اختیار آنها بگذاریم. یکی از تجارب خوب عراق در این جنگ، موضوع 'خبرنگار جنگی' بود که به صورت مستمر نیروهای مسلح را در صحنه های جنگ همراهی می کرد و رسانه های بزرگ استعماری که می کوشیدند روحیه های نیروهای مسلح عراق را با گزارش ها و اخبار دروغ تخریب کند، خبرنگار جنگی به سرعت این ادعاها را با گزارش های میدانی و زنده باطل می کرد و عراق امادگی دارد تا این تجربه بزرگ را در اختیار دیگران از جمله اعضای اوآنا قرار دهد. در جریان جنگ داعش توانستیم با همکاری رسانه های عراقی و رسانه های منطقه ای همسو با ما همانند خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) دو نکته مهم را در اذهان عمومی تثبیت کنیم: - اول اینکه داعش سازمان تروریستی است - دوم اینکه پیدایش داعش ناشی از سیاست های کشورهای استعمارگر غربی به ویژه آمریکاست و این چیزی است که دولتمردان آمریکا از جمله دونالد ترامپ رییس جمهوری امریکا به آن اعتراف کرده است. ** اوآنا تا چه اندازه توانسته است اهداف ترسیمی خود را تحقق بخشد؟ - سازمان اوآنا با اهدافی که ترسیم کرده هنوز فاصله دارد و برای دستیابی به این اهداف باید تلاش کند اکنون ببینید که سیاست های استعماری که علیه سوریه، عراق و اخیرا علیه جمهوری اسلامی ایران از جمله در اعلام جنگ و مجازات اقتصادی اعمال می شود هنوز رسانه های منطقه ای مانند سازمان اوآنا نتوانسته اند انحصار خبری رسانه های بزرگ استعماری را در این زمینه بشکنند. هنوز این رسانه ها نتوانسته اند به مردم جهان بفهمانند که این سیاست های ظالمانه استعمارگران، ملت ها را در درجه اول آزار می دهد و جدا از همه این ها، کل این سیاست ها و تصمیم گیری های یکجانبه قدرت های بزرگ جهان، نقض قوانین بین المللی و حقوق بشر است و به دلیل همین ضعف، دولتمردان کشورهای استعمارگر با آسودگی خاطر به این سیاست های ظالمانه خود در قبال ملت های ضعیف تر ادامه می دهند چون هنوز جریان خبری دنیا در اختیار رسانه های بزرگ است و آنها این سیاست های ظالمانه را تحت عناوین مختلف توجیه می کنند و حتی توانسته اند که بر شبکه های اجتماعی اثر بگذارند و اینها، همه جای تاسف دارد. قضیه فلسطین نیز یکی از نمونه های دردآور در این راستا است و آمریکا برخلاف همه قوانین بین المللی به طور یکجانبه اعلام کرده است که سفارت خود را به قدس انتقال می دهد و به طور خودسرانه قدس شریف را پایتخت رژیم غاصب صهیونیستی اعلام کرده است. خبرگزاری های آسیا و اقیانوسیه مسوولیت دارند تا در قبال این گونه سیاست ها، مواضع واحد اتخاذ کرده و این سیاست خودسر آمریکا را افشا و رسوا کنند. یکی از اولویت های اوآنا در این برهه حساس ایستادن در برابر سلطه گری آمریکا در جهان باید باشد. امریکا به همین بهانه های واهی و به ادعای سلاح های کشتار جمعی، عراق را به اشغال درآورد و نقش رسانه های بزرگ در توجیه ادعاهای آمریکا درجهان و افکار عمومی دینا تعیین کننده بود زیرا بسیاری باورشان شده بود که عراق سلاح کشتار جمعی دارد اما بعد از اشغال عراق، جهان فهمید که ادعاهای آمریکا باطل بوده است. ** نقش شبکه های اجتماعی را در حوزه خبر چگونه ارزیابی می کنید؟ - آنچه در دنیای امروز جریان دارد هنوز خبرگزاری های بزرگی مانند رویترز، فرانس پرس و آسوشیتدپرس بر چرخش اخبار و تحولات دنیا مسلط هستند البته شبکه های اجتماعی در سال های اخیر توانسته اند به خاطر دسترسی گسترده و آسانی که همه مردم به آن دارند، در عرصه جریان سازی خبری نقش مهمی ایفا کنند اما کشورهای بزرگ استعماری که این خبرگزاری های بزرگ را در اختیار دارند و همچنین لابی صهیونیستی که در همه جا حضور دارد، با کمک های گسترده خود به این خبرگزاری ها که عموما وابسته و حامی سیاست های رژیم صهیونیستی هستند، کوشیده اند فضای خبری را به نفع این رژیم تغییر بدهند و به راحتی بر جنایات آشکار این رژیم سرپوش بگذارند و در عوض علیه کشورهای ضد استعمار، خبرسازی کرده و بحران سازی کنند. سازمان خبرگزاری های آسیا و اقیانوسیه در سال 1961 با هدف تسهیل اطلاع رسانی میان کشورهای این منطقه با حمایت یونسکو تاسیس شده است و اکنون 44 خبرگزاری از 35 کشور قاره های آسیا و اقیانوسیه در این سازمان عضویت دارند. اجلاس تهران با حضور روسا ، معاونان و مدیران ارشد خبرگزاری های عضو اوآنا این سازمان قدرتمند رسانه ای که بیش از دو سوم جمعیت جهان را پوشش می دهند، دوشنبه آینده ( 12 شهریورماه) به میزبانی خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در تهران برگزار میشود. در اجلاس تهران مدیران عامل و مدیران ارشد 18 خبرگزاری از کشورهای روسیه ، جمهوری آذربایجان، چین، قطر، ترکیه، عمان، مغولستان، کره جنوبی، قزاقستان، ژاپن، ویتنام، اندونزی، مالزی،عراق، سوریه، لبنان، بلغارستان، مهر و ایرنا از جمهوری اسلامی ایران شرکت می کنند. بیشتراین خبرگزاری ها عضو هیات اجرایی اوآنا هستند و برخی به عنوان ناظر و میهمان ویژه در اجلاس تهران شرکت می کنند. خبرگزاری جمهوری اسلامی از اعضای با سابقه این تشکیلات رسانه ای ، یک دوره سه ساله (1997-2000) ریاست آن را بر عهده داشته و پس از آن نیز تا سال 2016 نایب رئیس این سازمان بوده و اکنون عضو کمیته اجرایی اوآنا است. آخرین و شانزدهمین مجمع عمومی اوآنا در آبان 1395 (2016 میلادی) در باکو برگزار و ریاست دوره ای آن از روسیه به جمهوری آذربایجان منتقل شد. کره جنوبی قرار است ریاست دوره بعدی این سازمان رسانه ای را برعهده بگیرد. در تشکیلات اوآنا، فعالیت مجمع عمومی، هیات اجرایی و کمیته های فنی خبری و اخلاقی پیش بینی شده است. هیات اجرایی اوآنا متشکل از 13 عضو است که در دوره کنونی 5 خبرگزاری آذرتاج (جمهوری آذربایجان)، ایتارتاس (روسیه)، شین هوا (چین)، یونهاپ (کره جنوبی) و آناتولی(ترکیه)، ترکیب هیات رئیسه را تشکیل می دهند. ایرنا (ایران)، ای. ای. پی (استرالیا)، برناما (مالزی)، پی. تی. ای (هند)، کیودو (ژاپن)، ان .ان. ای (لبنان)، بی.ان .ای(بحرین)، وی.ان .ای (ویتنام) نیز دیگر اعضای هیات اجرایی اوآنا هستند. خاورم*8**353*380***
منبع: ایرنا
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.