هرج و مرج و بی ثباتی هدیه ناتو به لیبی
الجزیره- ایرنا- این روزها مهم ترین خبر مربوط به شمال آفریقا در رسانه های منطقه ای و بین المللی ، درگیری های سخت در طرابلس پایتخت لیبی و کشتار گسترده مردم توسط گروه های مسلح است اما سوال اینجاست که عامل اصلی این کشتارها و مشکلات در این سرزمین نفت خیز چه کسانی هستند؟
به گزارش ایرنا، منابع بیمارستانی در طرابلس پایتخت لیبی روز سه شنبه اعلام کردند، درگیری ها میان گروه های مسلح در طرابلس و حومه جنوبی آن طی یک هفته اخیر ، 61 نفر کشته ، 159 تن زخمی و 12 مفقود الاثر برجای گذاشته است . «اسامه علی » سخنگوی سازمان اورژانس و امدادهای پزشکی در شهر طرابلس پایتخت لیبی نیز روز گذشته گفت، درگیری های شدید میان گروه های مسلح در مناطق مختلف پایتخت باعث آواره شدن یک هزار و 825 خانواده شده است. رسانه های لیبیایی اعلام کرده اند طی چند ماه گذشته 11 زن دارای همسر و 21 دختر در مناطق مختلف لیبی ربوده شده اند.اداره تحقیقات جنایی وابسته به دولت وفاق ملی لیبی نیز چندی پیش اعلام کرد سال 2017 میلادی 676 نفر در پایتخت این کشور و حومه آن ربوده شدند و ربایندگان 74 نفر را به قتل رساندند و هنوز سرنوشت بسیاری از ربوده شدگان نامشخص است. از سوی دیگر وزارت کشور دولت وفاق ملی لیبی اعلام کرده است از ماه دسامبر سال 2016 تا ماه ژانویه 2017 یعنی طی حدود یک سال ،یک هزار و 400 گزارش آدم ربایی ، قتل و حمله مسلحانه دریافت کرده است. فاطمه الزهرا از خبرنگاران الجزایری در خصوص تجربه خود در لیبی در مصاحبه با ایرنا گفت، وضعیت در طرابلس به گونه ای است که فعالیت رسانه ای بسیار دشوار است، برای اخذ مجوز به ادارات مربوطه مراجعه می کنید اما چند خیابان آن طرف تر ، گروه های مسلح می گویند چنین مجوزی را قبول ندارند . این تنها برش های کوچکی از وضعیت کنونی لیبی است و اخباری است که در رسانه های این کشور و رسانه های منطقه ای منتشر شده است اما سوال اینجاست که چی شد که لیبی به چنین حال و روزی افتاد؟ مردم لیبی تا پیش از سال 2011 میلادی و سقوط نظام سرهنگ «معمر قذافی » از رفاه نسبی مادی برخوردار بودند ؛ جوانان آن ها برای کار و ازدواج و ادامه تحصیل حتی در مشهورترین دانشگاه های جهان مشکلی نداشتند و با توجه به درآمد نفتی بالای این کشور کم جمعیت اما بسیار گسترده از نظر جغرافیایی ،مشکل مادی در این کشور وجود نداشت و حتی حدود دو میلیون کارگر خارجی در این کشور مشغول کار بودند و این در حالی بود که جمعیت لیبی کمتر از 6.5 میلیون نفر بود، اما در این میان چیزی که مردم لیبی به ویژه فرهیختگان آن را آزار می داد، نبود دمکراسی و حاکمیت استبداد در این کشور بود. مردم در سال 2011 به امید آینده ای بهتر، دست به انقلاب ضد نظام قذافی زدند و در این میان برخی طرف های خارجی ظاهرا برای کمک به مردم لیبی و جلوگیری از کشتار آن ها توسط 'نظام خونخوار قذافی ' اقدام به دخالت نظامی در لیبی کرده و باعث شدند نظام حاکم سرنگون شود که سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ( ناتو) در راس دخالت کنندگان در لیبی بود. ناتو پس از سرنگونی نظام قذافی مردم را به حال خود گذاشت و البته کشورهای مختلف به صورت جداگانه دخالت های پنهان و آشکار خود را در این کشور به صورت گسترده آغاز کردند و همچنان به آن ادامه می دهند. تنها جذابیت لیبی برای آن ها ، نفت این کشور بوده است و با توجه به این عامل، ساده لوحانه به نظر می رسد هدف حملات نظامی ناتو به نیروهای قذافی را فقط کمک به مردم لیبی و جلوگیری از کشتار مردم بدانیم ؛ این روزها به ویژه با بالاگرفتن تنش ها میان ایتالیا و فرانسه در مورد لیبی و اتهام زنی های مقام های دو کشور به هم و دخالت در آن و تلاش برای غارت ثروت های این کشور، این اهداف آشکار تر می شود. اکنون حدود هفت سال از سقوط نظام پیشین و کشته شدن سرهنگ قذافی می گذرد ، اوضاع امنیتی ، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی این کشور و مردم آن نه تنها بهتر نشده است بلکه حتی در برخی مناطق مردم امنیت جانی هم ندارند و هرج و مرج جایگزین دیکتاتوری شده است .این روزها مردم این کشور در شهرهای بزرگی مانند طرابلس با مشکل بی آبی ، بی برقی،کمبود مواد غذایی و ضعف شدید در ارائه خدمات دولتی مواجه اند و حتی کسانی که پول در حساب های بانکیشان دارند، نمی توانند همه آن را از بانک برای خرید نیازهای ضروریشان خارج کنند زیرا بانک ها با مشکل کمبود نقدینگی مواجه شده اند و شاید اگر اکنون از بسیاری از مردم این کشور سوال شود دوران قذافی را ترجیح می دهند یا وضعیت کنونی را، گزینه نخست را انتخاب کنند زیرا آن زمان با وجود مشکلات زیاد ، دست کم امنیت در کشور وجود داشت و مردم با چنین مشکلات مالی مواجه نبودند. در چنین شرایطی این سوال ها مطرح می شود که عامل این بدبختی ها و مشکلات در این کشور واقع در شمال آفریقا که ذخایر نفتی آن حدود 46.4 میلیارد بشکه است و تا پیش از این بحران روزانه یک میلیون و 650هزار بشکه نفت تولید می کرد، چه کسانی هستند؟چه کسانی باعث شدند لیبی ثروتمند به چنین وضعی دچار شود، انگیزه اصلی آن ها چه بود؟ تحلیلگران غربی علت وخیم شدن وضعیت موجود در لیبی را رها شدن این کشور به حال خود پس از سقوط نظام قذافی و درگیری طرف های داخلی می دانند.«فیلیپ گوردون» دستیار ویژه رئیس جمهوری آمریکا و هماهنگ کننده خاورمیانه ، شمال آفریقا و منطقه خلیج فارس کاخ سفید طی سال های 2013 تا 2015 اعتراف کرد که دخالت آمریکا در لیبی هرچند منجربه اشغال این کشور همانند عراق نشد، نتایج فاجعه باری به بار آورد. «باراک اوباما » رئیس جمهوری پیشین آمریکا نیز که زمان ریاست جمهوری او نیروهای ناتو به لیبی حمله کردند، سال 2016 در مصاحبه با شبکه «فاکس نیوز» در پاسخ به این سوال که بدترین اشتباهی که مرتکب شده، چه بوده است، گفت، بی برنامگی برای مرحله پس از نظام قذافی در لیبی . وی پس از آن نیز بارها گفت، آمریکا و متحدانش می توانستند اقدامات زیادی در لیبی برای حفظ ثبات و امنیت آن انجام دهند اما این کار را نکردند و حتی در سخنرانی در سازمان ملل نیز اعتراف کرد که آمریکا مسئول بخشی از اتفاقات جاری در لیبی است اما کشورهای اروپایی با توجه به 'نزدیکی جغرافیایی' به این کشور نیز وظایفی در این خصوص دارند.نکته جالب اینکه روز گذشته ساختمان سفارت امریکا در طرابلس در اثر درگیری ها در این شهر ، دچار آتش سوزی شد. تارنمای «رای الیوم » چندی پیش نوشت، مصاحبه های اوباما در سال 2016 نشان می دهد این کشور علاقه ای به دخالت نظامی در لیبی نداشته است بلکه تحت فشار مقام های فرانسوی و انگلیسی دست به این قدام زد و او تصور می کرد این دو کشور برای پایان دادن به وضعیت ان زمان لیبی و ایجاد ثبات در آن برنامه دقیقی دارند اما رهبران فرانسه و انگلیس پس از مدت کوتاهی ، سر و سامان دادن به لیبی را رها کرده و مشغول امور خود شدند و به صادر کردن بیانیه بدون اقدامات عملی در خصوص این کشور اکتفا کردند. «مانیلو دینوچی» کارشناس سیاسی ایتالیایی چند ماه پیش در مقاله ای با عنوان 'لیبی پس از هفت سال فاجعه ای به نام ناتو» نوشت: پروندۀ بانک جهانی در سال 2010 نشان می دهد غربی ها، دولتی را از بین بردند که «سطح رشد اقتصادی بالا و شاخص های بالای توسعۀ انسانی» را به ثبت رسانده بود و حدود دو میلیون کارگر مهاجر که بیشتر آنان آفریقایی بودند، در لیبی کار می کردند. «جان ورمن » سرپرست وکلای قربانیان ناتو در لیبی نیز چند ماه پیش گفت، دلایل قاطعی در دست است که اثبات می کند ناتو سال 2011 مرتکب جنایت جنگی در لیبی شد. در خصوص اوضاع کنونی لیبی باید گفت، خوشبینانه ترین تحلیل این است که کشورهای غربی برنامه ای برای ایجاد ثبات در این کشور در دوران پساقذافی نداشتند و به همین دلیل این کشور دچار جنگ های داخلی شد. صرف نظر از انگیزه های دخالت نظامی ناتو ، واقعیت این است که این روزها یکی از مهم ترین مشکلات لیبی ، دخالت خارجی در آن است.بسیاری از کارشناسان ،یکی از مهم ترین دلایل تداوم هرج و مرج و بی ثباتی در لیبی را دخالت خارجی می دانند و کار به جایی رسیده است که «غسان سلامه » نماینده سازمان ملل برای حل بحران لیبی ، بارها بدون نام بردن از طرف خاصی، از دخالت خارجی در این کشور شکایت کرده و خواستار توقف این دخالت ها و ارائه طرح های ابتکاری مختلف و جمع شدن همه زیر پرچم سازمان ملل شده است. این روزها رسانه های منطقه با توجه به گرایش های مختلفشان، امارات، مصر، قطر،عربستان،فرانسه، ایتالیا و حتی سودان را به دخالت در امور داخلی لیبی متهم می کنند و می گویند این کشورها برای حفط منافع خود هر یک از طرف هایی خاص در لیبی حمایت می کنند و اجازه نمی دهند لیبی به ساحل امن برسد . تداوم درگیری ها در لیبی باعث آسیب وارد شدن به زیرساخت های این کشور شده و اقتصاد آن نیز متحمل زیان زیادی شده است. شرکت ملی نفت لیبی 11 تیر گذشته اعلام کرد از زمان حمله به منطقه هلال نفتی این کشور در روز 24 خرداد تا 10 تیر، 650 میلیون دلار به اقتصاد لیبی آسیب وارد شد.«الصدیق الکبیر» رئیس بانک مرکزی لیبی نیز یک ماه پیش از آن گفته بود: بسته شدن بندرها و همچنین توقف تولید و صادرات نفت، 160 میلیارد دلار به اقتصاد لیبی زیان رسانده است. این آمار و ارقام که تنها بخش بسیار کوچکی از واقعیت های کنونی در لیبی است، نشان می دهد این کشور با چه فاجعه ای مواجه است. شکی در این نیست تا جبهه داخلی ضعیف نباشد، طرف های خارجی نمی توانند مشکلات زیادی برای هیچ کشوری به وجود آورند .مردم لیبی باید متوجه این مساله باشند و البته طرف های خارجی نیز به خوبی از این حقیقت آگاه اند و به همین دلیل، استعمارگران از صدها سال پیش پیوسته در پی اجرای این ایده بوده اند که 'تفرقه بینداز ، حکومت کن». در چنین شرایطی طرف های داخلی این کشور باید با عقل و درایت بیشتری رفتار کنند و به طرف های خارجی اجازه ندهند در مسائل داخلیشان دخالت کنند کما اینکه هیچ یک از این کشورها اجازه دخالت هیچ طرف دیگری را در امور داخلی خود را نمی دهند.به نظر می رسد در چنین شرایطی بهترین راه برای رساندن کشتی طوفانزده لیبی به ساحل ،توافق همه گروه ها برای برگزاری انتخابات مجلس و ریاست جمهوری و پذیرش نتایج آن و اتحاد مردم باشد. خاورم **2041**1049
منبع: ایرنا
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.