سنگ اندازی آمریکا در راه توسعه افغانستان
کابل - ایرنا - دولت های افغانستان از بعد سال ۲۰۰۱ میلادی به این سو که نیروهای آمریکا و همپیماناش با وعده بهبود اوضاع دراین کشور به سر می برند، امید دارند با توجه به این قول ها، توسعه اقتصادی را تجربه کنند اما در عمل اقدامات آمریکا بیشتر موانع این راه را برجسته کرده است.
به گزارش ایرنا، افغانستان کشوری که خشکی محصور است و با آب های آزاد مرزی ندارد و بطور سنتی تنها با مسیر ترانزیتی و بازرگانی از پاکستان به آب های آزاد وصل می شد که پس از حمله نظامی آمریکا به افغانستان با بهانه نابودی تروریست ها ، تلاش ها برای افزودن مسیرهای ارتباطی با کشورهای دیگر و رهایی از انحصار یک مسیر آغاز کرد. اقتصادی افغانستان بیشتر وابسته به حوزه کشاورزی است و بر اساس گزارش منابع سازمان های مرتبط این کشور بیش از 90 درصد مردم افغانستان در بخش کشاورزی مشغول کار هستند و تنها از این مسیر کسب درآمد دارند و از همین رو محصولات کشاورزی آنها هر کدام در فصل خود نیاز به دسترسی به بازار فروش دارد ، نیاز کشاورزان به مسیرهای جاده ای، راه آهن و مزیت های ترانزیت و حضور در بازار کشورهای همسایه و منطقه یک اصل حیاتی است. هرچند دولت وحدت ملی افغانستان طی چهار سال گذشته تلاش کرده تا راههای تازه ای را برای تجارت ایجاد کند و در همین رستا اقدام به انتقال اموال بازرگانان به ویژه میوه های تازه و خشکبار از مسیر دهلیزهای هوایی به کشورهای مقصد کرده است اما از این که هزینه انتقال این مسیر ها زیاد است ، در درازمدت به صرفه نیست و ضرورت دارد تا مسیرهای زمینی را تقویت کند. به همین منظور افغانستان از سال 2004 میلادی برای واردات و صادارات مواد مورد نیاز خود از چین آن هم از مسیر پاکستان اقدام کرد که این کار دولت با چالش هایی که در برابر فراز و فرودهای روابط سیاسی دو کشور در سایه عملکرد آمریکا بوجود می آمد نه تنها با خود این کشور بلکه تجارت با چین را نیز با اختلال مواجه کرد و افغانستان را واداشت تا در صدد راه بدیل تجارت با چین باشد و این تلاش ها در دولت وحدت ملی انسجام بیشتری یافته و مضاعف شد. در نتیجه آن اولین قطار کالای بازرگانی چین از مسیر کشورهای آسیای مرکزی در 17 شهریور ماه سال 1395 خورشیدی به مرز «حیرتان» افغانستان از طریق کشور ازبکستان رسید. همچنین دولت وحدت ملی افغانستان برای دستیابی به راه بدیل آبی از طریق بندر چابهار اقداماتی را انجام داد که با اشتراک و سرمایه گذاری هندوستان توافقنامه ای در خرداد ماه سال 1395 بین رهبران سه کشور ایران ، هند و افغانستان در تهران امضا شد که اکنون آن طرح آمده بهره برداری شده است. دولت افغانستان به رهبری «محمد اشرف غنی » همچنین برای توسعه تجارت و ایفای نقش بزرگراه ترانزیتی برای این کشور با کشورهای آسیای مرکزی همکاری هایش را شدت بخشید که تاکنون این نوع همکاری با کشورهای ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان پیشرفت های خوبی داشته است و قراردادهای مهمی در بخش راه آهن، برق، انتقال گاز طبیعی، معدن و کالا نه تنها امضا کرده اند بلکه در بخش هایی نیز وارد مرحله اجرایی شده است. روز یکشنبه گذشته بدنبال تامین همین اهداف ، هیأتی بلند پایه به سرپرستی معاون رئیس جمهوری و وزیرخارجه ازبکستان به کابل آمد تا در باره توسعه روابط دو جانبه و امضای توافق نامه راهبردی با مقامات بلند پایه افغانستان بحث و تبادل نظر کنند. در دیداری که وزیرخارجه ازبکستان با رهبران دولت وحدت ملی افغانستان داشت ، دو طرف توافق کردند تا روی طرح توافق نامه بلند مدت بین دو کشور کار شود و همچنین کار انتقال یک هزار مگاوات برق از ازبکستان به افغانستان تسریع گردد. اما از آنجایی که دولت آمریکا بعد از ریاست جمهوری «دونالد ترامپ» جنگ اقتصادی را با اکثر کشورهای منطقه آغاز کرده است، اثرات منفی سنگ اندازی های آن کشور در افغانستان نیز قابل رد گیری است . تنش رابطه اقتصادی آمریکا با چین و افزایش نرخ گمرکات بر شماری از اموال بازرگانی متقابل دو کشور، تنش واشنگتن با ترکیه و فشار آن کشور بر پاکستان که در چارچوب راهبرد جدید نظامی آمریکا برای جنوب آسیا اعمال می شود، تحریم دوباره جمهوری اسلامی ایران از سوی آمریکا ، برخورد خصمانه آمریکا با روسیه و به خطر انداختن سرمایه گذاری هند در چابهار همگی به نوعی امیدهای افغانستان را برای توسعه در هر مسیرهای متصور به شکلی با خطر روبرو کرده است . در کنار همه این موانع ایجاد شده باید به رویکردهای بلند مدت آمریکا در افغانستان نیز اشاره کرد که رویه ای مبتنی بر تداوم جنگ است، آمریکایی ها پس از 18 سال حضور و دخالت مستقیم در همه امور افغانستان بار دیگر در بودجه سال 2019 میلادی نگاه خود را به داستان افغانستان روشن تر کردند. آنها کمک های خود به حوزه های عمرانی و توسعه ای در افغانستان کاهش دادند و هزینه های خود در بخش نظامی حفظ کردند که این موضوع بیانگر آن است که آمریکایی ها قصد ندارند پابان جنگ را از مسیر رونق اقتصادی، بهبود زیر ساخت ها و کاهش فقر و بیکاری دنبال کنند و حفظ تداوم جنگ در سیاست های این کشور پررنگ تر است. پس از آن که آمریکا از توافقنامه بین المللی «برجام» بصورت غیر موجه و یک جانبه خارج شد و اجرای تحریم هایی را علیه جمهوری اسلامی ایران وعده کرد، در عمل خطری جدی را متوجه سرمایه گذاری چند صد میلیون دلاری هند در چابهار کرد. آمریکا وعده داده بود که در چارچوب راهبرد جدیدش در جنوب آسیا ، میدان فعالیت بیشتری را به هند برای بهبود شرایط افغانستان بدهد اما در عمل این اتفاق نیفتاد و حتی بازرگانان افغان را هم ترساند و آنها را برای سرمایه گذاری در منطقه آزاد چابهار که امکانی برای بهتر شدن شرایط اقتصادی افغانستان بود، به تردید انداخت. «سیام پسرلی» سخنگوی اتاق تجارت افغانستان در این باره به خبرنگار ایرنا گفته بود که سرمایه گذاران افغان منتظرند تا سرنوشت تحریم ایران در باره چابهار روشن شود و به همین دلیل آنها از اقدامات عملی برای سرمایه گذاری در چابهار دست نگهداشته اند. در بخش روابط تجارتی افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی نیز می توان به این توجه کرد که با چالش روابط آمریکا با روسیه و در وخامت افتادن شرایط ، کشورهای آسیای مرکزی که به نوعی تحت هژمونی روسیه هستند ، در دامنه روابط خود با افغانستان با توجه به حضور آمریکا در افغانستان تجدید نظر کنند که این رویه می تواند انتقال بزرگترین پروژه گاز ترکمنستان به پاکستان و هند به نام «تاپی» ، انتقال برق تاجیکستان به پاکستان به نام «کاسا یک هزار» و طرح های ترانزیتی دیگر را با خطر تقابل دو قدرت فرا منطقه ای روبرو کند. با توجه به سیاست های یک جانبه و منفعت طلبانه دولت دونالد ترامپ در عرصه بین المللی و حضور هجده ساله آمریکا و همپیمانانش در افغانستان ، این کشور نه تنها از حضور آنها در راستای تامین امنیت و استقرار حاکمیت یکپارچه بر پهنه خاکی خود باز مانده است بلکه در بخش اقتصادی نیز با توجه به سیاست های جاری آمریکا نمی تواند زیر ساخت های لازم برای ایستادن روی پای خود تثبیت کند و بعید است با سنگ اندازی های که آمریکا با شعله ور کردن تنش هایش با دیگر کشورها در منطقه می کند ، افغانستان بتواند مسیرش را بدون آسیب طی کند. آساق*291*1104**1663**
منبع: ایرنا
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.