بر اساس اسناد منتشر شده توسط کتابخانه بریتانیا
قطر اولین نیست؛ ۹۵ سال پیش عربستان کویت را هم ۱۴ سال محاصره کرد
اسناد منتشر شده توسط کتابخانه بریتانیا نشان می دهد قطر اولین کشور عربی حاشیه خلیج فارس نیست که توسط عربستان محاصره شده است و ۹۵ سال پیش هم حکومت عربستان ۱۴ سال کویت را در محاصره شدید قرار داده است.
به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری فارس، وبگاه روزنامه قطری «الشرق» گزارشی منتشر کرد با این عنوان که «کتابخانه بریتانیا از یک شگفتی رونمایی میکند... عربستان 95 سال قبل کویت را 14 سال تحریم کرد».
این گزارش آورده است: بر اساس سند کتابخانه بریتانیا قطر تنها اولین کشور عربی حاشیه خلیج (فارس) نبوده که مورد محاصره عربستان قرار گرفته است. چون عربستان درسال 1922 یعنی قریب به 95 سال قبل از محاصره قطر، کویت را تحریم کرده بود.
«سند مذکور به زبان انگلیسی و در دو برگ به تاریخ 25 ژوئن 1935 آمده و نسخه اصلی آن نزد کتابخانه بریتانیا محفوظ است».
الشرق نوشت: این سند در ارتباط با درگیری مرزی میان کویت و ریاض به دلیل اختلافات مرزی بین دو کشور است که به دنبال سقوط امپراتوری عثمانی و به عنوان یکی از پیامدهای جنگ جهانی اول بروز پیدا کرد، این درگیریهای مسلحانه بین کویت و ریاض به وقوع جنگ بین دو طرف منجر شد و این جنگ با پیمان العقیر در سال 1922 به پایان رسید (در نشست العقیر در سپتامبر 1922 میان حاکم نجد و عراق و بریطانیا به وضعیت مرزها با کویت پرداخته شد).
این وبگاه قطری افزود: ریاض پس از این جنگ ،کویت را در محاصره اقتصادی قرار دارد که هدف از آن فشارها تلاش برای چپاول هر چه بیشتر خاک کویت بود.
الشرق آورده است: کنفرانس العقیر در سال 1922 مرزهای کویت با نجد را مشخص کرد در حالی که کویت هیچ نماینده ای در آن کنفرانس نداشت. مقامات ریاض از «پرسی کاکس»، دیپلمات بریتانیایی در خاورمیانه خواستند دو سوم زمینهای کویت را به عربستان بدهد و در کنفرانس العقیر کویت بیش از نیمی از خاک خود را از دست داد و پس از این کنفرانس هم با محاصره اقتصادی روبرو شد، در حالی که حملات هوایی عربستان در خاک کویت هم در دورههای مختلف ادامه داشت.
یادداشت محرمانه
در متن سند آمده است: این یک یادداشت محرمانه درباره خلیج (فارس) است که در 25 ژوئن 1935 منتشر شده است. این یادداشت به 9 بخش یا شماره تقسیم شده است که شامل موارد زیر است، روش برخورد با مسائل مربوط به خلیج (فارس)، روابط انگلیس با کشورهای حوزه خلیج (فارس)، مسیر هوایی برای ساحل کشورهای عربی، نفت، روابط با عربستان سعودی، کویت، محاصره کویت توسط عربستان سعودی، نخلستان های متعلق به الشیخ درعراق و قاچاق کالا بین کویت و عراق است.
ریاض کویت را بین انتخاب گمرک یا تحریم مخیر گذاشت
این سند داستان محاصره کویت توسط عربستان سعودی را این گونه روایت میکند که عربستان بیش از ده سال کویت را محاصره کرد که موجب صدمات اقتصادی به آن شد (گزارشهای دیگری میگوید که این تحریمها 14 سال به طول انجامید) اما دلیل این محاصره، تمایل عربستان سعودی برای تحمیل مالیات گمرکی بر کویت بود چون کویت کشور پیشرو در تجارت شمال شرقی شبهجزیره عربستان بود و بنابراین تعرفه های گمرکی پایین را حفظ میکرد.
«اما همسایگان کویت در عربستان خواهان افزایش تعرفه بودند. ریاض ادعا کرد که گرفتن حق امتیاز از محل درآمد کالاهای وارداتی کویت دشوار است. بنابراین از کویت خواست از طریق اعمال تعرفه گمرکی بر اجناس منطقه نجد، از آنجا مالیات جمعآوری کند و اصرار داشت که کویت اقدامات مربوط به این موضوع را انجام دهد اما کویت آن را به عنوان نقض حاکمیت دولت رد کرد».
ریاض تجارت بین کویت و نجد را تقریبا به طور کامل ممنوع کرد و به طور جدی درصدد بر آمد از مبادلات تجاری بین قبایلی که اجناس خود را از کویت به عنوان بازار سنتی خود خریداری میکردند جلوگیری به عمل آورد.
عربستان سعی کرد محاصره کویت را این گونه توجیه کند که تجارت کویت آن را از درآمد عظیم گمرکی محروم میکند زیرا ساکنان بادیه (صحرا) کالاها را از کویت خریداری کرده و بازارهای عربستان را رها کردهاند در حالی که پیش از آن ریاض بازار سنتی ساکنان نجد بوده است.
این سند افزود: هدف واقعی ، افزایش درآمدهای تجاری عربستان و احیای مجتمعهای بازرگانی آن بود و احتمالا مهمترین هدف عربستان کاستن از درآمد کویت به نفع خودش بود؛ بنابراین ریاض قصد کرد کویت را محاصره و آن را از لحاظ اقتصادی ضعیف کند و تا سالهای زیادی این روند را ادامه دارد تا کویت را به زانو در آورد و بدین طریق اوضاع به دلیل تحریمهای عربستان بدتر شد چون جایگزینهای زیادی برای ساکنان کویت که با عربستان روبهرو بودند، وجود نداشت.
ورود ریاض به مذاکره
در سال 1931 میلادی «اندرو رایان» دیپلمات بریتانیایی ریاض را متقاعد کرد با نمایندگان کویت برای رسیدن به راه حلی وارد گفت وگو شود اما ریاض با تشدید اقدامات ضد ریاض از موافقت خود صرف نظر کرد موضوعی که به عاملی برای چانه زنی در مذاکرات تحریم مبدل شد و ریاض در نامهای مکتوب برای کویت اعلام کرد که تمایلی برای صلح ندارد، آقای اندرو رایان بار دیگر موفق شد کنفرانسی سعودی کویتی درباره تحریمها برگزار کند.
نمایندگان عربستان در ژوئن 1935 برای تجدید نظر در مساله تحریم وارد کویت شدند و عربستان گفت که به دنبال دستیابی به آتش بس با مخالفانش است و تمایلی برای رفع تحریمهایی که به تعبیر آن مساله ای بسیار بسیار کوچک است، ندارد.
بر اساس این سند انگلیس عربستان را تحت فشار قرار دارد تا پیمان بریتانیا و عثمانی را در سال 1935 بپذیرد و عربستان مجبور به نشست سر میز گفت وگو با کویتیها برای پایان دادن به تحریمها شد.
به نوشته وبگاه الشرق، این اولین یا آخرین سند نبوده است و پس از دیجیتالی شدن یک و نیم میلیون صفحه از آشیو کتابخانه بریتانیا این اسناد هم اینک از کتابخانه قطرهم در دسترس است و 900 هزار صفحه دیگر از این اسناد درباره تاریخ منطقه خلیج فارس قرار است به زودی دیجیتالی شود.
الشرق افزود: علاوه بر این نسخههایی خطی از تالیفات عربی در زمینه علوم، پزشکی، مهندسی و فضا نیز دیجیتال سازی شده تا شمار این اسناد به دو میلیون و 400 هزار نسخه برسد که قطر آن را تقدیم ملتهای منطقه و نسلها میکند تا واقعیتی کاملا درست و بی عیب درباره کینهها و توطئههای کشورها علیه یکدیگر رو شود.
این وبگاه قطری در پایان آورده است: به نظر میرسد تاریخ دوباره تکرار شده است؛ عربستان بار دیگر همان خط مشی دیرینه خود را در تحریم ملتها به کار گرفته تا آنها را به زانو درآورده و به حاکمیت آنها تعرض کند اما قطر در مدتی بسیار کوتاه توانست حلقه محاصره را بشکند.
منبع: فارس
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.