کشورهای شمال آفریقا و بازگشت سوریه به اتحادیه عرب

کدخبر: 2300662

الجزیره - ایرنا - «اتحادیه عرب» ۲۵ آبان ۱۳۹۱ و در پی آغاز بحران در سوریه، عضویت این کشور در این اتحادیه را به حالت تعلیق درآورد و از کشورهای عضو خواست سفیران خود را از دمشق فرابخوانند، اما برخی از کشورهای عربی با این اقدام مخالفت کردند.

به گزارش ایرنا، در ماه نوامبر سال 2011 برخی کشورهای عربی در دشمنی با سوریه نقش پیشرو داشتند و از مخالفان دولت و افراد مسلح در این کشور حمایت مالی، تسلیحاتی، سیاسی و رسانه ای می کردند، اما برخی دیگر نقش دنباله رو داشتند و البته در این میان برخی دیگر از کشورهای عربی نیز سوریه را کشوری مهم می دانستند و مخالف طرح های دشمنان آن بودند. ** الجزایر، پای ثابت مخالفت با دخالت خارجی در سوریه در میان کشورهای شمال آفریقا، الجزایر از همان ابتدا اعلام کرد که مخالف کمک تسلیحاتی به مخالفان نظام سوریه و دخالت خارجی در این کشور است و در نتیجه روابط دیپلماتیک خود را با دولت دمشق حفظ کرد و سفارتخانه های دو کشور در دمشق و الجزیره پیوسته فعال بوده و حتی دو کشور اقدام به تبادل دیدارهایی در سطح وزیران نیز کرده اند. تحلیل های مختلفی در خصوص علت این نوع سیاست الجزایر مطرح شده است، اما گفته می شود یکی از دلایلی که باعث شد، الجزایر برخی کشورهای عربی را در دشمنی با دولت سوریه همراهی نکند، اعتقاد به اصل دخالت نکردن در امور دیگران است و از سوی دیگر باید گفت، الجزایر خود در دهه نود قرن گذشته به مدت یک دهه با مشکل جنگ داخلی و فعالیت تروریست ها مواجه بود و طی این دهه که الجزایری ها از آن به عنوان «دهه سیاه» یاد می کنند، حدود 200هزار نفر در این کشور کشته شدند و در نتیجه الجزایری ها به خوبی از پیامدهای ناامنی و بی ثباتی در هر کشوری آگاه هستند. «عبدالقادر مساهل » وزیر خارجه الجزایرمهرماه سال گذشته تاکید کرد که شرایط تغییر کرده و سوریه در مبارزه با تروریسم پیروز شده و خواستار بازگشت سوریه به اتحادیه عرب شد . وی گفت: از زمان تعلیق عضویت سوریه در اتحادیه عرب، دو کشور عربی عضو این اتحادیه بودند که با این اقدام همراهی نکردند که یکی از این کشورها الجزایر بود. وزیر خارجه الجزایر اردیبهشت گذشته نیز با ابراز تاسف از اتفاقاتی که طی چند سال گذشته در سوریه روی داد، افزود: این کشور قرن ها محلی برای همزیستی مسالمت آمیز مردمان و پیروان ادیان مختلف بود، اما در 7 سال گذشته، جنگ و دخالت های خارجی باعث ایجاد مشکلات زیادی در این کشور شده است. وی همچنین خواستار درس گرفتن از تجربیات تلخ در سوریه شد و گفت، به همین دلیل است که الجزایر پیوسته تاکید می کند، بحران های مختلف باید از طریق گفت و گو، آشتی و با روش های مسالمت آمیز حل شود. مساهل اوایل مهرماه گذشته نیز در دیدار با «ولید المعلم » همتای سوری خود ، در خصوص روابط دوجانبه گفت و گو کرد و گفت که کشورش در کنار دمشق در دفاع از حاکمیت ملی و حفظ یکپارچگی ارضی این کشور می ایستد. طی ماه های گذشته رسانه ها از تلاش الجزایر برای بازگشت سوریه به اتحادیه عرب خبر داده اند. ** تونس از دشمنی با سوریه تا تلاش برای بازگشت آن به اتحادیه عرب «المنصف المرزوقی» رئیس جمهوری پیشین تونس در ماه فوریه سال 2012 روابط کشورش را با سوریه قطع کرد، اما این اقدام او از همان ابتدا مخالفانی در داخل تونس داشت. «الباجی قاید السبسی» رئیس جمهوری کنونی تونس، قطع رابطه با سوریه را اشتباه دانسته و زمان تبلیغات انتخاباتی وعده داده بود روابط با این کشور را از سر گیرد. پس از پیروزی «حزب ندای تونس» در انتخابات ریاست جمهوری سال 2014، تونس دفتر کنسولگری خود را در دمشق بازگشایی کرد. سال گذشته نیز چندین حزب و فراکسیون در مجلس تونس از جمله «حزب طرح تونس» ( دارای 21 کرسی از مجموع 217 کرسی در مجلس نمایندگان)، «جبهه مردمی» ( دارای 15 کرسی)، «اتحاد ملی آزاد» (دارای 11 کرسی) و «ندای تونسی های در خارج» (دارای 10 کرسی ) خواستار از سرگیری روابط با سوریه به صورت کامل شدند و پس از آن نیز شماری از نمایندگان مجلس این کشور به سوریه رفته و با «بشار اسد» رئیس جمهوری این کشور دیدار و حمایت خود را از دولت دمشق در مبارزه با تروریسم اعلام کردند. رسانه های عربی در چند روز گذشته اخباری مبنی بر رایزنی و تلاش تونس و الجزایر با کشورهای عربی برای بازگشت سوریه به اتحادیه عرب منتشر کرده اند. حزب ندای تونس (حزب حاکم ) اواخر آذرماه با تاکید بر ضرورت بازگشت سوریه به اتحادیه عرب، اعلام کرد که رئیس جمهوری این کشور در حال مشورت با کشورهای دوست است تا از اسد رئیس جمهوری سوریه برای حضور در نشست سران عرب در ماه مارس به صورت رسمی دعوت شود. «منجی الحرباوی » سخنگوی حزب ندای تونس در این خصوص گفت، حزب ندا اعتقاد دارد که سوریه مظلوم واقع شده و جنگی کثیف ضد آن آغاز شده و نظام سوریه بر حق بوده است . الحرباوی افزود، برخی طرف های خارجی برای اهداف سیاسی وارد سوریه شده و دست به سلاح ضد مردم و دولت این کشور بردند و به همین دلیل این حزب از بازگشت سوریه به اتحادیه عرب و حضور رئیس جمهوری این کشور در نشست سران عرب استقبال می کند. با اینکه تونس هنوز روابط دیپلماتیک خود را با سوریه به صورت کامل از سرنگرفته ، اما اخیرا رسانه ها از تلاش های تونس برای بازگشت سوریه به اتحادیه عرب و دعوت رئیس جمهوری این کشور به نشست ماه مارس آن در تونس خبر داده اند. «خمیس الجهیناوی» وزیر خارجه تونس اواخر مهرماه گذشته سوریه را کشوری دارای جایگاه خاص در جهان عرب دانست و گفت، جهان عرب به سوریه یکپارچه نیاز دارد. رئیس جمهوری تونس نیز سال گذشته گفته بود، مانع اساسی در راه از سرگیری روابط عادی کشورش با سوریه در سطح سفیران پس از بهبود اوضاع در سوریه وجود ندارد. ** مغرب همچنان در میان دوراهی مغرب تابستان سال 2012 میلادی و در پی آغاز بحران در سوریه ، از سفیر این کشور در رباط خواست خاک مغرب را ترک کند و پس از آن نیز سوریه در پاسخ به این اقدام سفیر مغرب را اخراج کرد و اینگونه روابط دو کشور قطع شد. بهار سال گذشته شمار زیادی از مغربی ها با برگزاری تجمعی در پایتخت این کشور، از سرگیری روابط با سوریه را خواستار شدند. طی روزهای گذشته نیز شماری از فعالان سیاسی مغربی با تاکید بر اینکه طرح های دشمنان محور مقاومت ضد سوریه با شکست مواجه شده است، از سرگیری روابط کشورشان با سوریه را خواستار شدند. «عبدالرحمن الشکرانی » فعال سیاسی مغربی در این خصوص گفت، بازگشت کشورهای عربی به سوریه حتمی است و زیاد هم طولانی نخواهد شد، آن ها بزودی شروع به کوبیدن درهای دمشق می کنند و در این راه از هم پیشی می گیرند ، مغرب هم باید اشتباهات سیاسی اش را تصحیح کند، زیرا مقاومت موفقیت خود را در مقابله با صهیونیست ها ثابت کرده است . تارنمای «هسپرس » مغرب جمعه شب نوشت، برخی کشورهای عربی در حال از سرگیری روابط با سوریه هستند، اما مغرب هنوز به صورت رسمی موضع گیری خود را در این خصوص اعلام نکرده و با این حال شماری از فعالان مغربی بویژه پس از عقب نشینی نیروهای آمریکایی از سوریه، خواستار برقراری روابط با این کشور شده اند. ** نقش کلیدی مصر در بازگشت سوریه به اتحادیه عرب روابط مصر و سوریه خاص و شاهد فراز و نشیب های زیادی بوده است و در مراحلی این دو کشور بسیار به هم نزدیک بودند. سوریه و مصر در سال 1958 با هم متحد شدند و جمهوری متحده عربی را بوجود آوردند و این اتحاد سه سال ادامه داشت. آن زمان «شکری القوتلی » رئیس جمهوری سوریه به نفع «جمال عبدالناصر» از قدرت کناره گیری کرد و اینگونه عبدالناصر رهبر جمهوری متحد عربی شد و سوری ها کمک زیادی به مصر طی تجاوز به این کشور کردند. در سال 1961 اصلاحات ارضی جمال عبدالناصر باعث ناراحتی شماری از سوری ها شد و سوریه راه خود را از مصر جدا کرد و با این حال بطور کلی جز در دوران «انوار سادات»، ارتباط میان دو کشور همچنان ادامه داشت. «محمد مرسی » رئیس جمهوری از گروه «اخوان المسلمین» مصر ابتدا از در دوستی با سوریه وارد شد، اما پس از آغاز بحران در این کشور روابط دیپلماتیک کشورش را با دمشق قطع کرد . پس از برکناری مرسی در سال 2013، دو کشور برای گشایش یک روزنه دیپلماتیک و فعالیت کنسولگری ها با هم به توافق رسیدند. تارنمای «السیاسه الدولیه» در خصوص نوع رابطه مصر با سوریه نوشت، از زمان به قدرت رسیدن «عبدالفتاح السیسی» رئیس جمهوری مصر، موضع گیری قاهره در قبال بحران سوریه شاهد تغییرات اساسی بوده است. مصر در گذشته خواستار سرنگونی نظام سوریه بود و حتی برخی سلفی های مصری برای جهاد در سوریه فراخوان صادر کردند، اما در دوران السیسی قاهره با هرگونه دخالت خارجی و همچنین راه حل نظامی در سوریه مخالفت کرد و اینگونه مصر طی چند سال گذشته پیوسته بر ضرورت یافتن راه حلی سیاسی برای بحران در سوریه تاکید و با دخالت نظامی در این کشور نیز مخالفت کرد و در عین حال حفظ یکپارچگی ارضی سوریه را ضروری دانسته است. مصر طی چند سال گذشته کانال های ارتباطی با برخی مخالفان نظام سوریه را حفظ کرده و در عین حال با دولت این کشور نیز مرتبط بوده است. رسانه های مصری دوم دی ماه اعلام کردند که «علی مملوک» رئیس سازمان امنیت و اطلاعات سوریه با «عباس کامل » همتای مصری خود در قاهره دیدار و در خصوص مسائل سیاسی، امنیتی و مبارزه با تروریسم گفت و گو کرده است. چند هفته پیش روزنامه دولتی «الاهرام» مصر نیز در مقاله ای با عنوان «سوریه چه زمانی به اتحادیه عرب باز می گردد» نوشت، حل بحران سوریه از طریق سیاسی حتمی است بویژه پس از گسترش تروریسم در کشورهای عربی و به خصوص در منطقه مشرق عربی که برخی کشورهای غربی در ایجاد تهدید برای امنیت ملی عرب ها نقش داشتند. از سوی دیگر «سامح شکری » وزیر خارجه مصر هنگام دیدار اخیر «عبدالفتاح السیسی » از روسیه در خصوص سوریه گفت، مصر امیدوار است سوریه پس از پایان درگیری ها و تحقق اراده مردمش، به اتحادیه عرب بازگردد. شکری پیش از این نیز بارها بر ضرورت حل بحران در سوریه از طریق سیاسی تاکید کرده بود و با این سخنان باعث شد برخی بگویند مصر طرحی ابتکاری برای حل بحران سوریه و بازگشت آن به زیر چتر اتحادیه عرب دارد . الاهرام چند ماه پیش نیز در مقاله ای با عنوان «سوریه کی به اتحادیه باز می گردد» نوشته بود،همه باید بدانند مصر همچنان پایان دادن به جنگ سوریه را یکی از اولویت ها برای ایجاد ثبات در این کشور می داند و تاکید می کند که باید یک دولت و ارتش یکپارچه در سوریه بر سر کار باشد و کنترل همه مناطق آن را در دست داشته باشد. بطور کلی باید گفت، موضع گیری مقام های مصری حاکی از آن است که این کشور تمایل دارد کانال های ارتباطی با سوریه حفظ و این کشور کم کم به اتحادیه عرب بازگردد. ** لیبی، کشوری چند تکه شده و مشغول به مشکلات خود لیبی از سال 2011 و پس از سرنگونی نظام سرهنگ «معمر قذافی » با مشکل هرج و مرج و درگیری های داخلی و دخالت خارجی مواجه است و اکنون دو دولت در این کشور وجود دارد، یکی در غرب در طرابلس به ریاست «فایز السراج» که مورد حمایت جامعه بین الملل است و دیگری در «طبرق» در شرق و هر یک از این دو دولت دارای سیاست های خاص خود هستند، اما درگیری های داخلی و مشکلات باعث شده مقام های لیبیایی کمتر به کشورهای دیگر بیندیشند. بطور کلی اکنون هیچ یک از کشورهای شمال آفریقا بصورت جدی مخالف برقراری روابط با سوریه و بازگشت این کشور به اتحادیه عرب نیستند و در این میان تونس و الجزایر مصرانه در پی قانع کردن کشورهای عربی برای بازگشت دمشق به این اتحادیه هستند ، مصر نیز کانال های ارتباطی خود را با دولت سوریه حفظ کرده، اما موضع گیری مغرب همچنان در هاله ای از ابهام است هرچند شواهد و قرائن حاکی از آن است که این کشور در حال فاصله گرفتن از عربستان است و به احتمال زیاد در موضع گیری رباط در قبال دولت سوریه تاثیرگذار خواهد بود. خاورم **2041**1651

منبع: ایرنا

مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاع‌رسانی خود را در این رابطه انجام می‌دهد.

ارسال نظر: