ونزوئلا نقطه جدید تضاد ترکیه و آمریکا
آنکارا- ایرنا- رخدادهای جاری در صحنه تحولات سیاسی ونزوئلا و صف بندی های جدید در سطح کشورهای جهان در خصوص این رخداد، یکبار دیگر روابط ترکیه با جهان غرب و خصوصا آمریکا را در انظار جهانی مطرح کرد.
«خوان گوایدو» رهبر حزب مخالف که رئیس مجلس ملی این کشور است، روز چهارشنبه با حضور در جمع هوادارانش، سوگند ریاست جمهوری یاد کرد و واشنگتن که پیشتر در حین برگزاری مراسم تحلیف نیکلاس مادورو رئیس جمهوری ونزوئلا، او را «غاصب قدرت» خوانده بود، اعلام کرد گوایدو را به عنوان رئیس دولت موقت این کشور به رسمیت می شناسد. تاکنون برخی دولتها همچون روسیه، چین، کوبا، مکزیک و ترکیه، ریاست جمهوری گوایدو را به رسمیت نشناخته و از مادورو اعلام حمایت کردهاند. «فدریکا موگرینی» مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا نیز با صدور بیانیهای، خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام در ونزوئلا شده است. بهرام قاسمی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز در واکنش به این تحولات روز پنجشنبه در بیانیه ای اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران در مقابل هرگونه دخالت خارجی در امور داخلی ونزوئلا و یا هر اقدام نامشروع و غیرقانونی هم چون تلاش برای کودتا و اقدامات ضد مردمی، از دولت و ملت این کشور حمایت می کند. در جبهه طرفداران کشورهایی که از مادورا حمایت می کنند ترکیه موقعیتی خاص دارد. این کشور با موقعیت جغرافیایی خاص خود که در نقطه تلاقی قاره های آسیا، اروپا و آفریقا قرار دارد بعد از ورود به پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در دهه 1950 تا سال ها به عنوان یکی از نزدیکترین متحدین آمریکا در منطقه شمرده می شد. به موازات قدرت یافتن اقتصاد ترکیه در بعد از دهه 1980 میلادی و گذر ترکیه به اقتصاد بازار آزاد، وابستگی این کشور به غرب از شکل سنتی خود خارج و ترکیه در سازمان های مختلف بین المللی در کنار غرب جای خود را حفظ کرد. روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه در سال 2002 میلادی هر چند که در ظاهر به عنوان دوری از غرب خود را نمایان کرد ولی این دوری تنها در نماهای ظاهری خودنمایی می کرد و آنکارا همچنان به عنوان یک متحد سنتی جایگاه خود در جهان غرب خصوصا آمریکا را حفظ و روابط دو کشور به گفته مسوولین آمریکا و ترکیه به عنوان شرکای استراتژیک ادامه داشت. ای مجلس ملی ترکیه در اوایل حاکمیت حزب عدالت و توسعه برای استقرار نیروهای نظامی آمریکا در ترکیه برای جمله به عراق و رد این طرح از سوی مجلس ملی به رغم تلاشهای دولت وقت ترکیه نقطه آغازین برای جدایی ترکیه و آمریکا به عنوان متحدین نزدیک بود. بعد از ان رای گیری در مقاطع مختلف زمانی و در مسایل مختلف اختلاف بین دو کشور خود را نشان داد. سیاستهای منطقه ای ترکیه، مساله کشتی مرمره آبی، حمایت ترکیه از غزه، سیاست نزدیکی این کشور به کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین، نزدیکی به ایران و کشورهای گروه بریکس؛ دور شدن ترکیه از مواضع جهان غرب در مسایل مختلف بطور آهسته و گام به گام انجام شد. در زمینه های یاد شده عملکرد ترکیه گرچه مورد انتقاد غرب و در راس آن آمریکا قرار داشت ولی بدلیل اینکه سیاستهای یاد شده هیچ کدام به تندی و شدت انجام نشده بود واکنشها به آنها نیز نسبتا ملایم بود. مساله تظاهرات مردمی در پارک گزی یکی دیگر از نقطه های عطف مهم در سیاست خارجی ترکیه بود. دولت آنکارا و شخص رجب اردوغان که در آن دوران نخست وزیری ترکیه را عهده دار بود بدون نام بردن از کشور بخصوصی از مداخله خارجی در این تظاهرات و تلاش برای سرنگونی حاکمیت حزب عدالت و توسعه نام بردند. بعد از آن تظاهرات و حمایتهای گسترده غربیها از آن روابط سنتی ترکیه با غرب بعد جدیدی یافت و ترکیه سیاستی مستقل تر از جهان غرب و آمریکا و در راستای نزدیکی بیشتر به روسیه و چین اتخاذ کرد. شاید مساله سوریه و تغییر سیاست ترکیه در مورد آن کشور بعد از سالها ،حمایت گسترده از مخالفین سوری و نزدیکی به ایران و روسیه در مورد مساله سوریه را دومین نقطه عطف در دورشدن روابط سنتی ترکیه و آمریکا برشمرد. ترکیه بعد از سالهای نخستین در بحران سوریه متوجه بازی خطرناک آمریکا برای تجزیه سوریه و تلاش سنتی ان کشور برای تشکیل یک دولت مستقل کرد در منطقه شده و آن را به عنوان خطری برای خود برشمرد و با چرخش در سیاست خود در راستای حل مساله سوریه با ایران و روسیه گام برداشت. ترکیه در زمینه حمایت های آمریکا از گروههای کرد در سوریه که بطور گسترده مورد حمایت این کشور قرار دارد بطور جدی با آمریکا اختلاف نظر پیدا کرد. کودتای نظامی در ترکیه توسط گروه تروریستی فتو که سرکرده آن فتح الله گولن از سالها قبل در آمریکا سکنی دارد نیز رشته روابط دو کشور را دچار تزلزل جدی کرد و به رغم گذشت سه سال از این کودتا و دهها بار خواست ترکیه برای اعاده گولن، آمریکا تاکنون از این مساله سرباز زده است. در جریان کودتای یاد شده مادورو جزو معدود رهبرانی بود که بطور مستقیم با اردوغان وارد تماس شده و حمایت خود را از وی اعلام کرد. متعاقب این حمایت و در بعد از تثبیت مجدد حاکمیت اردوغان، روابط ترکیه و ونزوئلا وارد مرحله ای جدید شد. دیدارمتقابل رهبران دو کشور بعد تازه ای به این روابط بخشید. مادورا در دو سال گذشته به مناسبتهای مختلف سه بار از ترکیه دیدار کرد. در بعد از برگزاری انتخابات عمومی در ونزوئلا اردوغان در مکالمه تلفنی به مادورا بدلیل پیروزی در انتخابات تبریک گفت و خواستار توسعه روابط دو جانبه بین دو کشور در ابعاد مختلف شد. بدلیل فشارهای آمریکا روابط اقتصادی دو کشور حجم چندانی ندارد ولی ترکیه که در زمینه صنایع ساختمانی ، راه سازی، ساخت سازه های بزرگ همانند فرودگاهها تجربه دارد، علاقمند به مشارکت در پروژه های ساخت و ساز ونزوئلا است ولی بدلیل وضعیت حاکم در آن کشور عملا در این زمینه موفقیتی حاصل نشده است. حجم روابط اقتصادی ترکیه و ونزوئلا که در بین سالهای 2017-2012 میلادی قریب به 804 میلیون دلار بود تنها در 7 ماه نخست سال 2018 میلادی به بیش از این میزان رسید. موارد غذایی مختلف در راس صادرات ترکیه به ونزوئلا قرار داشت و ترکیه نیز از آن کشور عمدتا مواد معدنی وارد کرده بود. در روزهای اخیر و با فشارهایی آمریکا و کشورهای مختلف غربی به مادورا، ترکیه در کنار روسیه و چین حمایت قاطع خود از مادورا را اعلام کرد و اردوغان در مکالمه تلفنی با مادورا بر این نکته تاکید کرد. اردوغان همچنین طی یک سخنرانی در روز گذشته بر حمایت مادورا از وی در جریان کودتای گروه فتو در ترکیه اشاره کرد و گفت ما نیز در کنار ونزوئلا جای داریم. اردوغان موضع ترامپ در مورد مادورا را مایه تعحب خواند و گفت: هر کس که به آرای مردم اعتقاد دارد و احترام می گذارد باید انتخابات ونزوئلا را قبول کند. لازم به ذکر است که بسیاری از احزاب سیاسی ترکیه در مورد وضعیت جاری در ونزوئلا همانند حزب عدالت و توسعه و اردوغان می اندیشند و خواستار حمایت از ونزوئلا هستند. روز گذشته یک گروه از حزب وطن در سفارت ونزوئلا در آنکارا حضور یافت و حمایت قاطع خود از مواضع مادورا را اعلام کرد. روند رخدادها در ونزوئلا هر چه باشد، به رغم هزاران کیلومتر مسافت این مساله یک گام دیگر ترکیه را از امریکا دورتر خواهد کرد . خاورم**2012**1211
منبع: ایرنا
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.