بسته خبری جنگ اقتصادی-۹
از آماده سازی سازوکار پرداخت اروپا به صورت نمادین تا اختلاف درباره جایگاه هیئت عالی نظارت
اخبار بینالمللی مربوط به تحریم، مذاکره و برجام، واکنشهای داخلی نسبت به تحریمها و مذاکره و همچنین اختلافات درباره جایگاه حقوقی هیئت عالی نظارت مجمع و اخبار مرتبط با FATF در گزارش این هفته آمده است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، در گزارش این هفته، اخبار بینالمللی مربوط به تحریم، مذاکره و برجام، واکنشهای داخلی نسبت به تحریمها و مذاکره و در نهایت وقایع مربوط به تحریمهای نفتی بهطوره ویژه پوشش داده شده است. همچنین اختلافات درباره جایگاه حقوقی هیئت عالی نظارت مجمع، اخبار مرتبط با FATF است که در بسته خبری این هفته آمده است. اخبار مربوط به اقتصاد شامل تایید بسته حمایتی دولت از خانوارهای کم درآمد می شود.
*تحریم، برجام و مذاکرات
*تحریم دو ایرانی توسط وزارت خزانهداری آمریکا به دلیل حمایت از طالبان
روز یکم آبان وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد دو نفر از اعضای سپاه قدس پاسداران را به دلیل حمایت مالی، مادی و فناوری و ... از اعضای طالبان افغانستان وارد لیست تحریم خود (SDN) کرده است. سایت وزارت خزانهداری آمریکا به نقل از ریاض ادعا کرد که هفت عضو مرکز مبارزه با حمایت مالی از تروریسم (عریستان، بحرین، کویت، عمان، قطر و امارات) که همان اعضای شورای همکاری خلیج فارس هستند اقدام بر برملا کردن اعضای کلیدی طالبان و حامیان ایرانی آنها کردهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا در بیانیهی خود نام دو نفر از اعضای سپاه قدس محمد ابراهیم اوحدی و اسماعیل رضوی را آورده است و آنها را به خاطر حمایت مالی از طالبان وارد لیست تحریمی خود کرده است. وزارت خزانهداری آمریکا در ادامهی ادعای خود هفت نفر از اعضای کلیدی طالبان را نیز تحریم کرده است که توسط ایران حمایت میشدند.
*حمایت اعضای برجام از ایران در آستانهی تحریمهای نفتی
در هفتهی گذشته اعضای برجام بار دیگر حمایت خود از برجام را اعلام و بر روی ادامهی همکاری با ایران در برابر تحریمهای آمریکا تاکید کردند. در این راستا سخنگوی وزارت خارجه چین در پاسخ به این سوال که آیا چین، خرید نفت از ایران طبق الزامات قوانین تحریمی آمریکا را متوقف خواهد کرد گفت: «چین، اتحادیه اروپا و سایر طرفها حداکثر تلاش خود را برای محافظت از منافع و حقوق مشروع و قانونی خود به کار خواهند بست».
فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجهی اتحادیه اروپا با صدور بیانیهای گفت: «اتحادیه اروپا و سازمان ملل با همکاری یکدیگر، قویترین قهرمانهای همکاری و گفتگو هستیم و خواهیم بود. به خاطر همین است که ما به دفاع از دیپلماسی چندجانبه و دستاوردهایش، از توافق هستهای ایران تا معاهده پاریس بر سر تغییر اقلیم ادامه میدهیم و از تمام سازمانهای ملل متحد حمایت میکنیم».
روز پنجشنبه در جریان کنفرانس خبری وزارت امور خارجهی روسیه، زاخاروف- سخنگوی وزارت امور خارجهی روسیه- در پاسخ به سوال خبرنگاری که در مورد موضع روسیه نسبت به تحریمهای آمریکا علیه ایران پرسیده بود گفت: « من مایل هستم بار دیگر بر روی موضع اصولی روسیه تاکید کنم که تحریمهای یکجانبهی آمریکا علیه ایران نامشروع است. ما در حال انجام اقداماتی هستیم که مطمئن شویم تحریمها کمترین تاثیر منفی را بر روی تجارت ایران-روسیه و همکاری اقتصادی دارند».
*سازوکار پرداخت اروپا به طور نمادین در 4 نوامبر آماده خواهد شد
خبرگزاری رویترز به نقل از چند دیپلمات گفته است که سازوکار اتحادیه اروپا (SPV) در روز اجرای تحریمهای نفتی آمریکا (4 نوامبر) به طور نمادین آماده خواهد شد، اما تا اوایل سال میلادی 2019 عملیاتی نخواهد شد.
یک دیپلمات گفته است که اروپا مصمم هست این سازوکار را اجرا کند ولی عملیاتی کردن آن زمان خواهد برد و چند ماه طول خواهد کشید. دیپلمات دیگر گفته است همه چیز چیده شده است که سازوکار پرداخت یک تاریخ شروع نمادین داشته باشد که به تهران نشان دهد اتحادیه اروپا به قولهای خود عمل میکند. دیپلمات سوم گفته است علی رغم اینکه همه چیز خوب پیش میرود اما انتخاب مکان سازوکار تبدیل به یک مسئلهی دشوار شده است چرا که هیچ کشور اروپایی به خاطر تحریمهای آمریکا داوطلب نشده است احداث این سازوکار را در کشور خود بپذیرد. دیپلمات چهارم دیگری به رویترز گفته است که ما نیاز داریم به ایرانیها نشان دهیم که برای حفظ برجام در حال کار هستیم تا آنها را در برجام نگه داریم، اما این را هم میگوییم که تا اینجا و با این سرعت میتوانیم پیش برویم.
*کاهش صادرات آلمان به ایران
صادرات آلمان به ایران با وجود تمهیدات فراوان این کشور برای دور زدن تحریم های آمریکا ۴ درصد کاهش یافته است. «اتحادیه بانک های آلمان» نشان می دهد رقم صادرات آلمان به ایران در هشت ماهه اول سال ۲۰۱۸ بالغ بر ۱.۸ میلیارد یورو بوده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل با کاهش روبرو شده است.
*بانک کنلن چین به دنبال قطع تراکنشهای خود با ایران
روتیرز به نقل از چهار منبع آگاه به موضوع گفته است بانک کنلن چین تحت فشار تحریمهای آمریکا به دنبال قطع تراکنشهای خود با ایران است.
بانک کنلن چین که توسط بازوی مالی شرکت CNPC چین مدیریت میشود و کانال اصلی تراکنشهای مالی بین ایران و چین است شفاها به مشتریان خود اعلام کرده است از تاریخ یکم نوامبر (10 آبان) پرداختهای یوآنی از جانب ایران را پذیرش نخواهد کرد. در اواخر ماه اوت نیز بانک کنلن پذیرش پرداختهای یورویی را متوقف کرده بود.
*ظریف: مذاکره بدون شرط با احترام متقابل از اصول سیاست ما است
محمد جواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران با خبرگزاری کیودو ژاپن در مورد مذاکره با آمریکا، مذاکرات برجام اروپایی و سازوکار ویژه اتحادیه اروپا برای دور زدن تحریمها گفتگو کرد.
آقای ظریف در این گفتگو خاطر نشان کرد ایران زمانی که واشنگتن احترام متقابل را در دستور کار داشته باشد، نسبت به مذاکرات ، بدون پیش شرط و کاملا باز برخورد می کند وهمچنین تصریح کرد که آمریکا به حقوق و مقررات احترام نمی گذارد و به پیمان هایی که امضا کرده است ارجی نمی نهد و متاسفانه این روشی که واشنگتن در پیش گرفته است اساسا مطلوبیت و ثمربخشی هر گفت و گویی را از بین می برد.
ظریف در پاسخ به سوال کیودو مبنی بر اینکه آیا ایران از توافق هسته ای خارج می شود و آن را یک گزینه روی میز می داند؟ گفت: تهران به این نکته توجه دارد که منافع و مزایای سیاسی و اقتصادی که براساس توافق از آن بهره مند می شود بیش از هزینه هایش باشد. وی گفت: ما بر اساس ارزیابی از منافع و امنیت ملی خود در این باره تصمیم گیری می کنیم و فعلا هیچ اقدام و بحثی روی یک زمان بندی مشخص نداشته ایم.
ظریف درباره سوال این خبرگزاری مربوط به «سامانه پولی و مالی مستقل اروپا برای نگهداشتن ایران در برجام» گفت: « هر کاری و تدبیر جدی در این خصوص باید قبل از چهارم نوامبر( 14آبان) انجام و اتخاذ شود».
*عراقچی: اگر برجام از بین برود، یک تجربه موفق دیپلماسی با شکست روبرو خواهد شد
«دلفین او» و «فیلیپ بونکرر» روسای گروه های دوستی در مجالس ملی و سنای فرانسه به همراه تعدادی از نمایندگان و سناتورهای فرانسوی با سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزارت امور خارجه دیدار و پیرامون موضوعات مختلف دوجانبه، منطقه ای و بین المللی گفتگو کردند.
عراقچی در این دیدار اقدامات فرانسه و اروپا را در حفظ و اجرای برجام و همچنین اراده فرانسه برای مقابله با یکجانبه گرایی و قوانین فراسرزمینی آمریکا مورد استقبال قرار داد و ابراز امیدواری کرد که تلاش های اروپا و فرانسه به راهکارهای اجرایی و عملیاتی منجر شود. وی افزود: آمریکا با اقدام یکجانبه و غیرقانونی خود در خروج از برجام هم قطعنامه شورای امنیت را نقض کرده و هم دیگران را به نقض آن تشویق یا حتی مجبور می کند. چنانچه برجام از بین برود، علاوه بر اینکه به پیچیدگیهای سیاسی در منطقه خاورمیانه افزوده میشود، از آن مهم تر، یک تجربه موفق دیپلماسی با شکست روبرو خواهد شد.
*شرکتهای اروپایی آمادهی همکاری با ایران در بخش نفت و گاز هستند
رضا خیامیان، رئیس انجمن تولیدکنندگات تجهیزات صنعت نفت ایران گفت به رغم تحریمهای آمریکا شرکتهای اروپایی علاقهمند به همکاری با ایران در بخش انرژی هستند و هماکنون 110 شرکت اروپایی کوچک و متوسط آمادگی خود برای شروع شراکت با شرکتهای ایرانی و انجام پروژه در صنایع نفت و گاز ایران را اعلام کردهاند. خیامیان افزود ایران به دنبال دعوت شرکتهای اروپایی برای صحبت با شرکتهای ایرانی به منظور شروع شراکت و همکاری است. در این رابطه شرکت آلمانی ADL با شرکت نفت سپاهان ایران در ماه اوت قراردادی را به منظور همکاری در انتقال فناوری امضا کرد. ]10[
*آمریکا از ادعای خود مبنی بر صفر کردن فروش نفت ایران دست کشید
استیون منوچین، وزیر خزانهداری آمریکا در مصاحبهای با رویترز گفت که کشورها برای دریافت معافیت تحریمی باید سطح خریدهای خود از ایران را بیشتر از سطح 20 درصدی که در دوره تحریمی قبلی کاهش دادند، کم کنند.
وی اذعان کرد که به خاطر کاهشهایی که در عرضه نفت به بازار صورت گرفته است، قیمتها بالا رفته است. وی همچنین تصریح کرد که انتظار ندارد در ماه نوامبر صادرات نفت ایران به صفر برسد، اما در نهایت به صفر خواهد رسید.
صحبتهای منوچین در حالی است که در زمان خروج آمریکا از برجام اعلام کرده بود که صادرات نفت ایران در ماه نوامبر را به صفر خواهد رساند.
*مسکو: ایران درخواستی برای صادرات نفت از طریق روسیه نداشته است
«دیمیتری کوزاک» معاون نخستوزیر روسیه تأکید کرد، مسکو هیچ درخواستی از جانب تهران مبنی بر انتقال نفت ایران از طریق خاک روسیه دریافت نکرده است. معاون وزیر خارجه روسیه تصریح کرد: «مسکو هیچ درخواستی از جانب ایران در این خصوص مطرح نکرده است. اگر ایران چنین درخواستی مطرح کرده بود، من از آن مطلع بودم و اینجا اعلام میکردم».]12[
*اعتراف عربستان به عدم توانایی در جبران کمبود نفت ایران در بازار
خالد الخلیفه، وزیر انرژی عربستان در گفتگو با تاس، در پاسخ به این سوال که در بدترین سناریو در رابطه با ایران، آیا به اندازهی کافی ظرفیت در اوپک و غیر اوپک و به ویژه در عربستان سعود برای پر کردن این کمبود وجود دارد، گفت: «مشخصا از ماه ژوئن ما تولیدمان را بسیار افزایش دادیم. ما در ماه آوریل و می حدود 9.8 تا 9.9 میلیون بشکه در روز تولید میکردیم و اکنون 10.7 میلیون بشکه تولید میکنیم. در همین بازهی زمانی دوستان ما از روسیه و امارات هم تولید خودشان را افزایش دادهاند. بنابراین ظرفیت تولید ما برای تمام جهان در زمان کنونی بسیار کمتر است نسبت به گذشته. ما ظرفیت تولید بسیار محدودی داریم و در حال حاضر از بخش قابل توجهی از آنها استفاده میکنیم. هماکنون ما در عربستان سعودی 1.3 میلیون بشکه ظرفیت مازاد داریم، امارات هم به من اطمینان داده است که بیش از 200 هزار بشکه در روز ظرفیت مازاد دارد. اما ما نمیدانیم که در کشورهای دیگر چه اتفاقی میافتد. ما میدانیم قزاقستان برنامه دارد تولید نفت خود را در میدان کاشاقان و تنگیز افزایش دهد. برزیل میخواهد تولیدش را افزایش دهد و نفت شل آمریکا میتواند حجم اضافی نفت بیاورد. بنابراین ممکن است نیازی به استفاده از ظرفیتهای خود نداشته باشیم. اما اگر کشورهای دیگر تصمیم به تبعیت کامل از تحریمهای آمریکا بگیرند، ظرفیتهای مازاد خود را بیرون میکشیم».
*تحولات مربوط به گروه ویژه اقدام مالی (FATF)
*ظریف: شرط برقرار کردن سوئیفت از سوی اتحادیه اروپا، پذیرش FATF از جانب ایران است
نماینده مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی گفت: وزیر امور خارجه در نشست غیرعلنی مجلس عنوان کرد: «ما نباید با انتقاد و مخالفت با FATF در داخل وجهه نظام را در خارج خراب کنیم و هزینه پذیرش آن را بالا ببریم. شرط برقرار کردن سوئیفت از سوی اتحادیه اروپا پذیرش FATF است».
*شدت گرفتن اختلافات درباره «هیئت عالی نظارت بر اجرای سیاست های کلی نظام»
علی مطهری درباره اقدام هیاتعالی نظارت بر اجرای سیاستهای کلی نظام به اظهار نظر پیرامون لوایح مرتبط با FATF گفت: اخیرا یک مرحله جدید در روند قانونگذاری کشور اضافه شده است و آن ورود هیاتی موسوم به «هیاتعالی نظارت بر اجرای سیاستهای کلی نظام» در روند قانونگذاری مجلس است. روشن است که اکثر سیاستهای کلی نظام مفاهیم کشداری است که به آسانی میتوان بر اساس آن به مصوبات مجلس ایراد گرفت. اصل این نظارت کار درستی است اما نحوه اجرای آن محل بحث است. قبول دارم که این هیات نظارت میتواند نظرات خود را درباره لوایح و طرحهایی که قرار است در مجلس مطرح شود از نظر انطباق بر سیاستهای کلی به کمیسیونهای مجلس ارائه کند و حتی میتواند نمایندهای را به کمیسیون مربوطه اعزام کند، اما تصمیم گیرنده، کمیسیون و در مرحله بعد صحن علنی مجلس است. این رویه درست است اما اکنون بدعتی در سیر قانونگذاری کشور ایجاد شده و آن این است که بعد از آنکه طرح یا لایحهای به تصویب مجلس رسید و به شورای نگهبان رفت، همزمان با بررسی شورای نگهبان از نظر انطباق مصوبه مجلس با شرع اسلام و قانون اساسی، هیات نظارت مذکور مصوبه را از نظر انطباق با سیاستهای کلی بررسی میکند و نظر خود را به شورای نگهبان میفرستد.
آخوندی، وزیر مستعفی راه و شهرسازی نیز در نامه ای به علی لاریجانی گفت: آن روز باید نگران شد که دولت، مجلس و قوهقضائیه نتوانند مطابق قانون اساسی حکومت قانون را در کشور برقرار کنند. کسانی فراتر از قانون بخواهند سرنوشت مردم را در دست بگیرند و به کسی هم پاسخگو نباشند. اقدام فراقانون اساسی هیات نظارت مجمع تشخیص و توقف ابلاغ قانون مصوب پس از طی مراحل پیشبینی شده در قانون اساسی پیرامون لوایح مرتبط با FATF، از این دست است و جای نگرانی جدی دارد. این نگرانی زمانی تشدید میشود که این حق فراقانونی از سوی دولت، مجلس و شورای نگهبان مورد پذیرش عملی قرار گیرد و نمایندگان این دو قوه پس از طی تمام مراحل قانونی باز برای پاسخگویی به ابهامهای این هیات در محل مجمع تشخیص حضور پیدا میکنند. حال آنکه پس از طی مراحل قانونی، این حضور هیچ محمل قانونی نداشته و توضیح و تصمیمهای اتخاذی نیز فاقد ارزش حقوقی و قانونی است.
افراد مختلفی به این سخنان واکنش دادند و از قانونی بودن هیئت عالی نظارت بر اجرای سیاست های کلی نظام حمایت کردند. درهمین راستا محمدهاشمی عضو سابق مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره اینکه عده ای ورود مجمع به مصوبات مجلس را بدعت گذاری می دانند، گفت: « بر اساس بند دوم اصل ۱۱۰ قانون اساسی، یکی از وظایف مقام رهبری، نظارت بر حسن اجرای سیاست های کلی نظام است. مقام معظم رهبری در زمان حیات مرحوم آیت الله هاشمی، این حق و مسئولیت خود را به مجمع تشخیص مصلحت تفویض کردند. بر همین اساس، مرحوم آیت الله هاشمی در مجمع تشخیص مصلحت، کارگروهی متشکل از ۳ یا ۴ نفر را ایجاد کردند؛ این کارگروه در کنار «کمیسیون نظارت»، مسئولیت تطبیق مصوبات مجلس با سیاست های کلی نظام را به عهده داشت. در کنار این، شورای نگهبان هم موظف بود، همچنان که مصوبات مجلس را از نظر انطباق با قانون اساسی و شرع بررسی می کرد، چنانچه در قوانین، مغایرتی با سیاست های کلی مجمع تشخیص مصلحت(سیاست های کلی نظام) می دید را اعلام کند. این مساله(نظارت مجمع تشخیص مصلحت بر مصوبات مجلس و تطبیق آن با سیاست های کلی نظام) اتفاق جدیدی نیست و سابقه طولانی دارد؛ وظیفه نظارتی مجمع تشخیص مصلحت، هیچ گاه با وظایف نهادهای دیگر دچار تزاحم نشده است؛ وظیفه هیئت عالی مجمع، قانونگذاری یا حتی پیش داوری نیست؛ یعنی تا پیش از تصویب یک قانون، هیات عالی حق ورود به مسائل را ندارد.»
عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان نیز در توییتر خود گفت: سابقه نظرات شورای نگهبان نشان میدهد که بارها مصوبات مجلس با اعلام مجمع تشخیص مصلحت، به دلیل مغایرت یا عدم انطباق با سیاستهای کلی ابلاغی، از سوی شورای نگهبان با ایراد اصل ۱۱۰ قانون اساسی مواجه و مصوبه جهت اصلاح به مجلس اعاده شده است.
سیدمرتضی نبوی عضو «هیأت عالی نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام» در این باره گفت: این هیأت در نتیجه تفویض اختیارات رهبری در نظارت بر حُسن اجرای این سیاستها به مجمع از سوی خود اعضا انتخاب شده است. طبق اصل ۱۱۰ قانون اساسی، رهبری ابلاغ و نیز نظارت بر سیاستهای کلی نظام را برعهده دارد و طبق همین اصل ایشان میتوانند بعضی وظایف و اختیارات خود را به شخص دیگری تفویض کنند، که درباره نظارت بر حُسن اجرای سیاستهای کلی، اختیاراتشان را به یک هیأت دادند که از میان اعضای مجمع انتخاب می شوند.
سیدمصطفی میرسلیم بهعنوان عضو دیگر هیأت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به اصل ۱۱۰ قانون اساسی که بر اساس آن رهبری میتواند بعضی از وظایف و اختیارات خود را به شخص دیگری تفویض کند، بیان میدارد: با توجه به اهمیت و گستردگی موضوع، مقام معظم رهبری هیاتی را از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام به نام هیات عالی نظارت، مأمور نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام فرمودهاند.
*تحولات اقتصادی و ارزی
*در جلسه هیات دولت، بسته حمایتی دولت از خانوارهای کم درآمد تایید شد
در جلسه روز چهارشنبه هیأت وزیران به ریاست حجت الاسلام والمسلمین دکتر حسن روحانی رئیسجمهور، بسته حمایتی دولت برای خانوارهای کم درآمد مورد بررسی و تأیید نهایی قرار گرفت که جزییات آن از سوی دستگاههای مسئول اعلام خواهد شد. انتهای پیام/
منبع: فارس
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.