سنایی: روند تحویل دادن اس ۳۰۰ به ایران هم به جریان افتاده
سفیر ایران در روسیه اظهار داشت: سند راهبردی میان ایران و روسیه در حال تنظیم است/ غرب از رابطه تهران-مسکو حذف شد/ توافق نهایی برای ساخت نیروگاههای حرارتی با روسها به دست آمده/ رویکرد جامعه روسیه نسبت به ایران مثبت است
به گزارش «نسیم»، متن گفتگوی مهدی سنایی، سفیر ایران در روسیه بدین شرح است:
دو سال از عمر دولت یازدهم و تغییر نسبی رویکرد ایران در حوزه سیاست خارجی میگذرد اما ما تنها در سه ماه اخیر پسابرجام شاهد رفت و آمدهای مقامهای عالیرتبه کشورهای اروپایی و حتی آسیایی به ایران بودهایم. شأن سیاسی حضور ولادیمیر پوتین در این مقطع زمانی در ایران چیست؟
سفر ولادیمیر پوتین به ایران در این مقطع دلایل متعددی دارد و یکی از آنها برگزاری اجلاس روسای جمهور کشورهای صادرکننده گاز در تهران است. ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه هم به دعوت حسن روحانی، همتای ایرانی خود به تهران میآید. البته این سفر هم صرفا چندجانبه نیست و بخشی از این سفر به رایزنیهای دوجانبه مانند ملاقات با مسوولان عالی کشور اختصاص خواهد یافت. علاوه بر این امضای اسناد همکاریهای متفاوت هم در دستور کار سفر ولادیمیر پوتین به ایران قرار دارد. روابط ایران و روسیه به شکل جدی در تمام عرصهها در حال گسترش است. روابط در بخشهای سیاسی، امنیتی، اقتصادی، تجاری و حتی علمی و آموزشی هم در حال گسترش است و در واقع میتوان گفت که روابط ایران و روسیه به شکل مستقیم تحت اشراف دو رییسجمهور قرار دارد و نظارت و کنترل کامل دو رییسجمهور بر این رابطه وجود دارد. هرچند دو رییسجمهور سفر دوجانبهای نداشته اما شش بار در دو سال گذشته با هم ملاقات کردهاند. ملاقات امروز (روز دوشنبه) دو رییسجمهور دیدار هفتم آنها در دو سال گذشته خواهد بود. روابط تهران - مسکو وارد دورهای شده است که مهمترین ویژگی آن را میتوان پایداری دانست. به بیان دیگر دو کشور وارد دوره پایداری از روابط شدهاند. در این مقطع دیدار دو رییسجمهور با هم حائز اهمیت است. از سوی دیگر همکاری ایران و روسیه در عرصه منطقهای هم وارد فاز جدید و مرحله نوینی شده است که ورود به این فاز هم رایزنی رهبران دو کشور را در این مقطع زمانی ضروری میکند. با این اوصاف میتوان گفت که سفر پوتین به ایران سفر حائز اهمیتی است.
سرفصلهای دیدارهای دوجانبهای که پوتین در مدت زمان حضور یکروزه در ایران خواهد داشت به چه مسائلی منتهی خواهد شد؟ در حال حاضر اصلیترین موانعی که میتوانیم انتظار رفع آنها در سایه این سفر را داشته باشیم چیست؟
در کنار اراده مسوولان دو کشور برای گسترش روابط که در تمام دو دهه گذشته وجود داشته اما روابط ایران و روسیه از موانعی هم برخوردار بوده است. در واقع در تمام این سالها روابط تهران و مسکو از یک ویژگی برخوردار بوده و آن هم اینکه در ابعاد سیاسی و بینالمللی رو به رشد بوده است اما روابط اقتصادی و تجاری هموزن با این روابط پیش نمیرفته است. به بیان دیگر هم نوعی ناپایداری در روابط سیاسی، منطقهای و بینالمللی وجود داشته و هم نوعی عدم توازن در روابط اقتصادی و تجاری.
پس از روی کار آمدن دولت جدید و از پایان سال ٩٢ این موانع را در چهار دسته شناسایی کردیم:
نبود منابع: در این سالها منابع مالی لازم برای تامین پروژههای میان ایران و روسیه وجود نداشته است. به عنوان مثال رابطه ایران و چین به شکل خودکار و طبیعی افزایش پیدا میکند چرا که چین یک کشور صادرکننده کالا است و ما هم صادرکننده انرژی هستیم و منابعی برای تجارت از این طریق ایجاد میشود. اما ایران و روسیه چنین وضعیتی را ندارند چرا که هر دو کشور صادرکننده انرژی هستیم.
مشکل تسویه حساب بانکی: این مشکل پس از تحریمهای ایران پدید آمده است و در کاهش حجم مبادلههای مابین ایران و روسیه در سالهای ٩٠ تا ٩٢ هم تاثیرگذار بوده است.
مشکل تعرفههای تجاری: تاکنون تعرفه محصولات صادراتی ایران به روسیه تعرفه بالایی است و طبیعتا صادرکنندگان ایرانی قدرت کمتری برای رقابت با سایر کشورها داشتهاند. اسنادی که در این سفر تنظیم خواهد شد و آماده امضا است اسنادی است که طی چندین سال مطرح بوده اما در این دو سال نهایی شده است و البته برخی از آنها هم در همین دو سال تهیه و نهایی شده است. علاوه بر این در دو هفته اخیر هم به خصوص پس از برگزاری کمیسیون مشترک میان دو کشور تلاش بسیاری برای جمعآوری و نهایی کردن این اسناد به کار گرفته شد.
دشواری گرفتن روادید: این مورد مانعی بر سر رفت و آمدهای راحت اهل علم و فرهنگ و تجار و سرمایهگذاران میان دو کشور بود.
هدف از تنظیم این اسناد این است که موانعی که در بالا به آن اشاره شد برداشته شده و راهی برای افزایش همکاریهای اقتصادی، سیاسی و امنیتی ایران - روسیه پیدا شود. این اسناد در حقیقت پایه لازم برای همکاریهای فراگیر بیشتر میان دو کشور است. به زودی موافقتنامه اعطای روادید میان دو کشور امضا خواهد شد که روی تمام این مسائل تاثیرخواهد گذاشت. سند دیگر سند سرمایهگذاری میان دو کشور است که آن هم از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است. یک سند هم سند همکاری بهداشتی و دارویی بین دو کشور است که تنظیم شده است. سند مهم دیگری که ممکن است در این سفر امضا شود خط اعتباری است که روسیه برای تامین پروژههای مابین دو کشور در نظر گرفته است و آن سند در چارچوبی که تعریف خواهد شد امضا میشود. مجموعه اسناد پایهای امضا خواهد شد و ما امیدوار هستیم که پروژههایی که میان دو کشور مطرح است هم تامین مالی شود و هم اینکه راه تحقق آنها تسهیل شود. پیشبینی میشود که قرارداد ساخت برقی کردن راهآهن گرمسار- اینچه برون و ساخت یک نیروگاه حرارتی امضا شود.
تمامی اسنادی که از آنها نام بردید اسناد همکاریهای اقتصادی است و نه سند رسمی همکاریهای سیاسی و امنیتی هدفمند؟
اسناد در حوزه روادید تمام قسمتها را پوشش خواهد داد و مابقی اسناد هم بیشتر در حوزه اقتصادی و تجاری هستند.
بله اما ظاهرا این نخستین حضور پوتین بیشتر دستاوردهای اقتصادی به دنبال خواهد داشت؟
موانع اصلی در پیش روی همکاریهای دو کشور در حوزه اقتصاد و تجاری است. بر همین اساس است که با وجود آنکه روابط دو کشور از جنبههای راهبردی برخوردار است اما حجم مبادلههای دو کشور با این نوع رابطه همخوانی ندارد.
پوتین در روزهای بحرانهای منطقهای به ایران میآید. در حال حاضر هم ایران و روسیه در برخی مسائل منطقهای با هم همکاری میکنند. آیا در این مقطع نیازی به توافقنامه امنیتی و سیاسی یا امضای سند راهبردی میان دو کشور احساس نمیشود؟
تمام این موضوعات در مذاکرات و ملاقاتهایی که پیشبینی شده مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. روابط ایران و روسیه جنبههای راهبردی بسیاری دارد و شاید این نیازمند یک سند راهبردی میان دو کشور باشد که البته این سند هم در حال تهیه است. دو کشور روی این موضوع که یک سند راهبردی همکاریهای درازمدت را امضا کنند و به یک تعریف از روابط در ٢٠ سال آینده برسند در حال رایزنی هستند.
حسن روحانی چهره آشنای محافل خبری و سیاسی در غرب بود که به عنوان رییسجمهور ایران انتخاب شد. برخلاف برخی پیشبینیها مبنی بر نزدیک شدن بیشتر ایران به غرب و تلاش برای توازن قوا در روابط ما شاهد تعمیق رابطه تهران - مسکو در دو سال گذشته بودهایم. آیا پروندههای مشترک منطقهای تهران را به سمت تشدید همکاریها با روسیه در مقایسه با غرب سوق داد؟
در این مساله که دولت یازدهم به دنبال رفع تنش با غرب بوده و بروز آن هم در توافق هستهای مشهود بود، شکی وجود ندارد. این توافق هم تلاش دولت را برای رفع تنشها و کاهش هزینههای کشور نشان داد و هم ظرفیت سیاسی خارجی و توان دیپلماسی کشور را در معرض چشم جهانیان به نمایش گذاشت. این توافق به عنوان یک فعالیت موفق دیپلماتیک مورد تحسین قرار گرفت. اینکه دولت یازدهم به دنبال رفع تنشها و کاهش مشکلات با غرب است، برداشت درستی است اما اینکه این استراتژی به قیمت آسیب زدن به رابطه با شرق یا کاهش روابط با روسیه تمام شود، چندان دقیق نیست. مسوولان عالی کشور از گذشته نگاه درازمدتی به رابطه با روسیه داشتهاند و تقویت رابطه با چین، روسیه و هند یکی از اولویتهای سیاست خارجی دولت یازدهم است. من در زمان شروع به کار دولت در مجلس شورای اسلامی بودم و این برنامه جزو برنامههای وزیر امور خارجه دولت یازدهم قرار داشت. سیاست خارجی هوشمند این مساله را درک میکند که بخش عمدهای از تحولات دنیا روی شرق متمرکز است و وزن شرقی در تحولات دنیا نهتنها رو به کاهش نیست که رو به افزایش است. برهمین اساس شخص آقای روحانی و آقای ظریف هم از ابتدا تاکید داشتهاند که ما به رابطهای درازمدت و پایدار با روسیه نیازمند هستیم که تاثیرپذیری زیادی از عامل سوم نداشته باشد. یکی از معضلها در رابطه ایران و روسیه این بوده است که همواره تحت تاثیر یک عامل سوم به نام غرب بوده است و باید میزان تاثیرگذاری این عامل را به حداقل رساند. توافق هستهای و شرایط جدید هم به تدوین این نگاه درازمدت به روسیه کمک خواهد کرد.
فکر نمیکنید که ما تمام تخممرغهای خود را در این سالها در سبد روسیه گذاشتهایم؟
خیر. ایران یک کشور مستقل و مقتدری است و در مسائل منطقهای هم به اذعان تحلیلگران غربی و روس حل مشکلات بدون حضور ایران ممکن نیست. ایران همواره در چارچوب منافع ملی خود عمل کرده است و برنامههای دولت نیز افزایش ظرفیتهای سیاست خارجی و بهرهگیری از سبدهای گوناگون است. اما در مسائل منطقهای نوع حضور غرب در این منطقه و مداخلهای که از سوی غربیها در برخی پروندههای منطقهای صورت گرفته است به تحقق اهدافی که اعلام شده بود، منتهی نشد و حتی ما شاهد تشدید شرایط بحرانی هم بودیم. مصداق این ادعا هم شرایط امروز افغانستان، عراق، لیبی و سوریه است. ایران و روسیه در مسائل منطقهای رویکرد مستقلی داشتهاند و شاید هم این استقلال در رویکرد آنها را به هم نزدیک کرده است. برداشت من این است که روابط ایران و روسیه بیش از تاکتیک در استراتژی به هم نزدیک است. توافق هستهای نشان داد که سیاست خارجی ما یک نگاه راهبردی و فراگیر دارد اما روسیه به عنوان یک همسایه بزرگ ما و عضو شورای امنیت و دلایل فراوان دیگر، کشوری است که ایران نگاه درازمدتی به رابطه فراگیر با آن دارد.
در رابطه با روسیه هم خاطره خوب در ذهن داریم و هم رابطه بد. چرا پس از تطویل در تکمیل نیروگاه بوشهر، تاخیر در تحویل موشکهای اس- ٣٠٠ و تایید تحریمهای ایران در شورای امنیت به وسیله روسیه باز باید در انعقاد این میزان قرارداد تسلیحاتی و تجاری به روسها اعتماد کنیم؟
در این مساله که روسیه در برخی مقاطع تحتتاثیر غرب تصمیمهایی گرفته است که در ذهنیت جامعه ایرانی نسبت به روسها تاثیرگذار بوده است، شکی وجود ندارد. اما این اتفاقها در شرایطی رخ داده بود که قطعنامه ١٩٢٩ در مورد ایران تصویب شده و فضای روانی بینالمللی علیه ایران تحریک شده بود. علاوه بر این در روسیه هم رییسجمهوری متمایل به غرب روی کار بوده است و قرارداد اس- ٣٠٠ را لغو کرد. اکنون رویکرد روسیه در این خصوص اصلاحشده است و قرارداد جدیدی منعقد شده و روند تحویل دادن اس- ٣٠٠ به ایران هم به جریان افتاده است. در مورد نیروگاه بوشهر هم نمیتوانیم صرفا روسها را مقصر بدانیم. نیروگاه بوشهر را آلمانیها و ژاپنیها نیمهکاره رها کرده بودند و رژیم صدام حسین هم این نیروگاه را بمباران کرده بود و اینگونه نبود که ما در یک مناقصه بینالمللی بوشهر را مطرح کردیم و از میان ٢٠ کشور روسیه انتخاب شده باشد. در آن زمان روسیه تنها گزینه ما بود. تاخیرهایی هم در احداث نیروگاه بوشهر صورت گرفت که مانند بسیاری از پروژههای داخلی است که با تاخیر اجرا میشود و بخش دیگری از این تاخیر هم میتواند به دلیل تعلل تکنیسینهای روس باشد. بخش دیگر این تاخیر هم به دلیل کارشکنی تحریمها بوده است. قطعهای که برای نیروگاه بوشهر منتقل میشد از چندین گیت بازرسی میگذشت و بارها عملیاتهای خرابکارانهای درهمین راستا کشف و منهدم شده بود. باید به این مساله توجه کنیم که در حال حاضر نیروگاهی ساخته شده و در اختیار بخش تولید برق کشور است. تجربه روسیه در ساخت نیروگاهها تجربه موفقی بوده است و در حال حاضر هم روس اتم یکی از موفقترین کمپانیهای بینالمللی است که اکنون ٢٤ واحد نیروگاه در کشورهای مختلف میسازد. در حال حاضر هم یکی از پروژههایی که در دست مذاکره با روسهاست و توافق نهایی برای ساخت دو مورد آن به دست آمده است، ساخت نیروگاههای حرارتی است. اواخر دهه ٤٠ و ٥٠ که به نظر من یک دوره تاریخی در روابط ایران و روسیه است سد دشت مغان و دو نیروگاه توسط روسها ساخته شده است بنابراین ما در تعامل و همکاری با کشورهای مختلف نباید خود را محدود کنیم. البته ایران هم از نظر صنعت و فناوری رو به رشد است و به پیشرفتهای قابلتوجهی دست پیدا کرده است.
دستاورد برجام برای رابطه اقتصادی نهچندان دوجانبه ایران و روسیه در آینده چه بوده است؟
شرایط جدید پس از توافق هستهای یک فرصت استثنایی برای صادرکنندگان ایرانی ایجاد کرده است. در کنار تلاشی که برای گسترش روابط اقتصادی دو کشور انجام میشود یکی از اقدامهایی که صورتگرفته رفع موانع صادرات ایران به روسیه و گرفتن مجوز برای صادرکنندگان ایرانی است. ما همواره صادارت میوه و تربار به روسیه داشتهایم. روسیه تا سال ٢٠١٤ نزدیک به ٤٠ میلیارد دلار واردات محصولات کشاورزی از کشورهای مختلف داشته است. روسیه پس از تحریمهایی که از جانب غرب بر این کشور اعمال شد روی واردات محصولات کشاورزی از برخی از این کشورها ممنوعیت ایجاد کرده و روند خودکفایی و تولید داخلی را هم شروع کرده است. این مساله زمینه مناسبی برای صادرات کشورهای شرقی به روسیه ایجاد کرده است و ما هم از این شرایط استفاده کردیم و تلاش گستردهای صورت داده شد تا مجوز صادرات ایران به روسیه گرفته شود.
مجوز صادرات محصولات آبزیان به عنوان نخستین بسته برای ١٨ شرکت بزرگ ایرانی صادر و روند صادرات ماهی، میگو و محصولات دریایی آغاز شده است. محصولات لبنی و دامی هم در صف صدور مجوز است البته مراحل اصلی آن طی شده و رفع برخی مشکلات داخلی در تولید مواد لبنی و دامی میتواند در تسریع صدور مجوزها موثر باشد. در حوزه میوه و تر بار هم دهها تاجر ایرانی در بازارهای روسی حضور پیدا کردهاند. در این دو سال روابط بین استانی را میان دو کشور تقویت کردهایم و ١٣ هیات تجاری و اقتصادی از استانهای ایران با استاندارهای روسیه دیدار و رایزنی داشتهاند. ما در حوزه محصولات غذایی صادرکننده بوده و تولید کنندگان بسیار خوبی داریم و شش کشور هم در حوزه تولید محصولات لبنی و دامی وارد لیست صادرکنندگان به روسیه شدهاند و منتظر برطرف شدن موانع و صدور نهایی مجوزها هستند. اگر بتوانیم ١٠ درصد از رقم ٤٠ میلیون دلار را هم احراز کنیم رقم قابل توجهی خواهد بود. البته ظرفیت کشور ما بیش از این است و اگر مدیریت صحیحی انجام گرفته بود میتوانستیم بخشی از بازار روسیه را به خود اختصاص دهیم. اخیرا در رابطه با مشکل تعرفهها هم به شکل واقعبینانهتری عمل شده است. بسیاری از صادرکنندگان ایرانی منتظر تعرفههای ترجیحی از سوی روسیه بودند در حالی که روسیه به شکل دوجانبه با هیچ کشوری تعرفه ترجیحی ندارد و تنها با حوزه اتحادیه اقتصادی اوراسیا به صورت خاص که شامل چهار کشور است تعرفههای ترجیحی دارد. ما مذاکرات را با این اتحادیه گمرکی شروع کردهایم و امیدوار هستیم که موافقتنامهای به زودی میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا امضا شده و ما از تعرفههای اقتصادی این اتحادیه استفاده کنیم که تعرفههای بسیار پایینی است. به عنوان نمونه تعرفه حوزه آبزیان را که اخیرا از این اتحادیه گرفتهایم مابین ٤ تا ٨ درصد است که بسیار پایینتر از موارد دیگر است. مجموعا برای صادرات سیمان، دارو، سرامیک، کاشی، خشکبار و تربار و حتی در برخی حوزهها برای صادرات فناوری و صادرات محصولات پتروشیمی فرصت مناسب و تاریخی به دست آمده است. امیدوار هستیم هم صادرکنندگان و هم کسانی که مدیریت صادرات را بر عهده دارند بهتر عمل کنند.
در چندماه اخیر رفت و آمد مقامهای سیاسی و تجاری اروپایی به ایران سرعت بیشتری گرفته است. این نزدیکی سیاسی و تجاری ایران به رقیب این روزهای روسیه تا چه اندازه مسکو را نگران و مشتاق به گسترش رابطه با تهران کرده است؟
در روسیه کسانی هستند که به این ذهنیت دامن میزنند که اگر رابطه ایران با غرب اصلاح شود، ایران رابطه با روسیه را از اولویت خود خارج خواهد کرد و یا اینکه اگر ایران وارد بازار نفت شده و صادرات نفت خود را افزایش خواهد داد، این مساله به روسیه صدمه میزند. سیاستمداران و تصمیمگیرندگان اصلی در روسیه به شکل مثبتی به این موضوع نگاه میکنند و در واقع توافق هستهای شرایط گسترش همکاری میان ایران و روسیه را هم تسهیل کرده است. پوتین هم در صحبتهایی که پس از توافق هستهای داشت به همین مساله اشاره داشت که دیگر از این پس تاثیر منفی عامل سوم کاهش پیدا خواهد کرد. فکر میکنم که در بین تصمیمگیرندگان روسیه رویکرد سازندهای در سایه شرایط جدید نسبت به رابطه با ایران به وجود آمده است. روسها هم به این حقیقت اذعان دارند که شرایط جدید دست ایران را در عرصه سیاست خارجی بازتر کرده و محدودیتها را کاهش داده اما به این مساله به عنوان فرصتی برای گسترش روابط دو کشور نگاه میکنند. در سطوح پایینتر کمپانیها و شرکتهای روسیه هم احساس میکنند که در فضای رقابتی وارد شدهاند و باید جدیتر وارد عمل شوند. قریب به یک ماه پیش وزیر انرژی روسیه با همراهی ٥٠ کمپانی روس به ایران آمد و آن رایزنیها هم از همان جنس بود. ایران هم علاقهمند است که کمپانیهای روس با حس این رقابت در ایران حضور جدیتر پیدا کنند. این روزها و پیش از سفر پوتین به تهران هم نمایندگان کمپانیهای روسی بسیاری به تهران آمده و در حال رایزنی با همتاهای ایرانی خود هستند. چرا روسیه پس از حداقل دو سال از آغاز فعالیتهای داعش در منطقه سه ماه پیش برای نخستین بار به مواضع این گروه در سوریه حمله کرد. ایران از یک سال و نیم پیش به شکل متمرکز برای مهار داعش تلاش کرده است اما روسها با تعلل بسیار وارد گردونه عمل شدند.
دلایل مختلفی برای این مساله وجود دارد اما از دو دلیل عمده میتوان نام برد: نخست آنکه شکست رویکرد غرب در حل و فصل یکجانبه مساله سوریه محرزتر شد و کاملا مشخص شد که حضور نظامی غرب در سوریه نتایجی را در برنداشته است. هم حوزه تحت پوشش داعش گستردهتر از قبل شده و هم داعش در رقابتهای بین گروهی در حال پیشی گرفتن از سایرین است. در واقع روسیه احساس کرد کاملا برهمگان محرز شده است که روند کنونی تنها یک جنگ طولانی مدت خواهد بود که به همراه آن گسترش مساله تروریسم را شاهد خواهیم بود. دومین دلیل هم این بود که خطر برای همه از جمله روسیه محرزتر شد. بر اساس آمار غیررسمی که منتشر میشود چندهزار نیروی روس زبان در صف داعش میجنگند و این مساله زنگ خطری برای روسیه هم بود. در واقع مسوولان روس تصمیم گرفتهاند که به جای آنکه در روسیه بجنگند به سوریه رفته و با داعش مبارزه کنند. این حضور هم در چارچوب دفاع از منافع ملی خود روسیه بوده است. دلایل دیگری هم وجود دارد که یکی از آنها میتواند این باشد که روسیه شرایط را برای خط بطلان کشیدن بر نظم یکجانبه و تکقطبی؛ احیای نفوذ خود در خاورمیانه و ورود جدیتر به روند حل و فصل مسائل جهانی فراهم دیده است.
ایران در دستگاه سیاست خارجی روسیه چه جایگاهی دارد؟ صرفا یک همسایه هستیم یا شریک راهبردی یا همراه گاه به گاه در برخی پروندههای مشترک؟
من فکر میکنم ایرانیها در چشم روسها ملتی بزرگ دارای تمدنی کهن و تاریخی گسترده هستند. رویکرد کلی جامعه روسیه نسبت به ایران مثبت است. دو نقطه ضعف در این خصوص وجود دارد: نخستین آن این است که در روسیه مجموعه شناخت نسبت به ایران معاصر بسیار اندک است و البته این مشکل دوطرفه است و در ایران هم نسبت به روسیه معاصر اطلاعات اندکی وجود دارد. مساله دوم هم این است که برخی رسانههای روسیه که در دولت گذشته تحت تاثیر فضاسازی خبری منفی جهانی علیه ایران بودهاند و در انعکاس ایرانهراسی شریک شدهاند و بعضا ذهنیتهای منفی را در برخی لایههای جامعه روسیه ایجاد کردهاند. این نگاه در حال اصلاح شدن است و البته هرکشوری منافع ملی خود را پیگیری میکند و نگاه روسیه هم به ایران در چارچوب منافع ملی خود است. اما در مجموع نگاه روسیه به روابط و همکاری با ایران سازنده است و مواضع و در واقع گفتههای مسوولان روسیه هم نشان میدهد که به دنبال رابطهای درازمدت با ایران هستند. در حال حاضر هم شرایط ایران در منطقه و سطح بینالمللی تغییرات مثبتی داشته است و هم رویکرد روسیه در مسائل سیاست خارجی نسبت به چهار سال پیش تغییرات شگرفی داشته است. در روسیه این روزها هم نگاه کمتر ابزاری و بیشتر پایدار به رابطه با ایران حاکم است.