انتخاب هیئت رئیسه نیمه تشکیلاتی و نیمه تصادفی بود/ پزشکیان رأی فراکسیون امید و آذری‌های مجلس را گرفت/ احتمال ریزش هیئت رئیسه در سال دوم

محسن کوهکن از فعالین سیاسی و پرنفوذ جریان اصولگرایی در جریان اصول‌گراست، از اعضای اصلی جبهه پیروان خط امام و رهبری و پرچم‌دار اصولگرایان در خانه احزاب.کوهکن که این روزها نمایندگی مردم لنجان در مجلس را برای چندمین بار یدک می کشد، حرفهای متفاوتی از روزهای آغازین مجلس دهم دارد. از این رو با وی هم سخن شدیم تا روایت وی از اولین جلسات مجلس دهم را بشنویم.

آنچه در ادامه می‌خوانید مشروح این گفتگوست:

« نسیم آنلاین »، ارزیابی شما از ترکیب نهایی هیات رئیسه چیست؟ این ترکیب چه مقدار نمایه‌ای از کل مجلس است و چه مقدار می‌تواند کارآمد باشد؟

کوهکن: تقریبا این موضوع در چندین دوره قبلی مجلس تجربه شده که اگر کسانی که در هر دوره از مجلس وارد می‌شوند قبل از شروع به کار مجلس در قالب یک، دو یا حتی چند جناح و سلایق سیاسی به اتکای چند در صد از 290 نفر از نماینده‌ها شکل بگیرند و قبل از شروع به کار مجلس جلسات هماهنگی بگذارند می‌توانند به یک تفاهم و توافقی برسند و وقتی که مجلس کار خود را شروع می‌کند دیگر انتخاب هیات رئیسه دستخوش فراز و نشیب‌ها نمی‌شود که این موضوع در مورد همه جناح‌ها یکسان است و مثلا اگر شما مجلس چهارم، پنجم، ششم و یا هفتم را ببینید شاهد خواهید بود که انتخاب هیات رئیسه خیلی وقتی از مجلس نمی‌گیرد و از زمان شروع انتخاب هیات رئیسه موقت تا انتخاب هیات رئیسه دائم دچار فراز و نشیبی نمی‌شود و هیات رئیسه موقت تا هیات رئیسه دائم با تغییرات بسیار کم روبرو است.

اما وقتی که ترکیب مجلس یک ترکیب از قبل فراکسیونی شده و حزب نما نیست، معمولا خیلی روشن نیست که چقدر می‌شود به مجموع افرادی که وارد شدند اطمینان کرد و به هر جهت یک مقداری وقت برای هماهنگی صرف می‌شود؛ انجام هماهنگی‌ها معمولا ارتباطات و لابی‌های مختلف می‌خواهد که در اینجا به خود جلسات مجلس احاله می‌شود، به خصوص این اتفاق در سال اول که معمولا افراد کمتر همدیگر را می‌شناسند و بیش از دو سوم چهره‌ها جدید هستند که البته این آمار بالاتر هم رفته بیشتر می‌شود همچنین تعدادی از این‌ افراد یا نمایندگان ادوار هستند و یا در سازمان‌ها و برخی از جاها به صورت اتفاقی و تصادفی با هم کار کردند و همدیگر را می‌شناسد.

یکی از نتایج این ویژگی‌هایی این است که تلاش‌ها، فعالیت‌ها و لابی‌های خلق الساعه طی چندین روز از روز شروع به کار مجلس تا حداکثر زمان انتخاب هیات رئیسه انجام شده و هیات رئیسه دائم تعیین می‌شود البته طبیعی است که این فرایند با فراز و نشیب‌ها زیادی همراه باشد؛ آن چیزی که این دفعه اتفاق افتاد نیز همین مساله بود که حتی فراکسیونی تحت عنوان فراکسیون امید که مدعی است متشکل است، افراد خود را می‌شناسد و آمار می‌دهد هم به اعتراف دوستانی که در آن فراکسیون بودند بعضا آمارش خیلی دقیقی نیست.

و اگر به واقعیت‌‌هایی که به بخشی از آن اشاره کردیم آشنا باشیم متوجه می‌شویم آن چیزی که در جریان انتخاب هیات رئیسه اتفاق افتاد چه در ارتباط با هیات رئیسه موقت و چه در ارتباط با هیات رئیسه دائم منهای انتخاب رئیس که تحلیل خاص خود را دارد چیزی غیرمتقربه یا غیرطبیعی نیست و ماحصل کار نیمه تشکیلاتی به اضافه لابی‌ها، سفارشات و تلاش‌هایی بود که خود داوطلبین در روز رای‌گیری در داخل مجلس انجام دادند و تقریبا همه اینها تعیین کننده است.

اگر این انتخاب نیمه تصادفی و نیمه حزبی به صورت اتفاقی انتخاب خوبی باشد معمولا برای سال‌ دوم و سال‌های بعد شاهد تغییرات جدیدی نخواهیم بود اما اگر همین اتفاقات و کارهای نیم‌بند حزبی خدای نکرده ماحصل و نتیجه مطلوبی برای نمایندگان از نظر کارایی و توانایی و توان انجام کارها را نداشته باشد برای سال دوم شاهد ریزشی طبیعی خواهیم بود که از دل آراء همکاران بیرون می‌آید.

« نسیم آنلاین »، چه شد آقای دهقانی که برای هیات رئیسه موقت انتخاب شده بودند نتوانستند در انتخابات هیات رئیسه دائم انتخاب شوند و آقای مطهری جایگزین وی شدند؟

کوهکن: فراکسیون امید و فراکسیون ولایت برای انتخابات نواب رئیس مجلس دو کاندید داشتند که یک نفر از فراکسیون امید توانسته بود در هیات رئیسه موقت یک رای تقریبا تضمینی بیاورد.

رای نائب رئیس اول فعلی مجلس ترکیبی است از آراء افراد لیست امید به اضافه آراء آذری‌های عزیزی که از چندین استان هستند؛ طبیعی است که آذری‌ها معمولا دوستان خود را مورد لطف و عنایت قرار می‌دهند و ایرادی هم بر آن نیست. از طرف دیگر لیست امید هم کسی را انتخاب کرده‌ بود که چند دوره سابقه مجلسی داشت.

زمانی که فردی که کاندیدای نائب رئیس اول است و از کاندیدای ریاست لیست دیگر چیزی نزدیک به 50 رای بیشتر می‌آورد این پیام را دارد که کسانی که رای دادند به آن مولفه‌هایی که اشاره کردم توجه داشتند. در این چنین شرایطی می‌توان پیش‌بینی کرد که برای انتخاب نواب رئیس اول دائم، همان نائب رئیس اول انتخاب خواهد شد و با توجه به اختلاف رایی که با نائب رئیس دوم دارد بعید است اتفاق خاصی بیفتد و نائب رئیس اول آرا خود را از دست بدهد.

نکته دوم این است که اگر به صورت طبیعی فراکسیون ولایت یک نفر را کاندیدا می‌کرد انگیزه برای اینکه به آن یک نفر رای بدهند بیشتر می‌شد همچنین غیر از انگیزه کسانی که معتقد بودند اگر یک نائب رئیس از یک جریان باشد و یک نائب رئیس از جریان دیگر می‌تواند پیام مثبتی داشته باشد و ریزش رای نداشته باشد و نهایتا یک رویش رای هم داشته باشیم.

وقتی شما از یک جریانی دو تا نائب رئیس دارید و پیش‌بینی می‌کنید یکی از این نائب رئیس‌ها رای بیشتری از دیگران دارد و در هیات رئیسه موقت هم رای خوبی آورده است هرچقدر بیشتر برای رای دو نفر تلاش کنید به نوعی از رای یکدیگر سابیده می‌شود و در این شرایط می‌بینید که در انتخاب نواب رئیس تغییری نسبت به آمار ابتدای هیات رئیسه موقت انجام می‌شود و آرای یک نفر از یک لیست افت قابل توجهی دارد و رای یک نفر از لیستی دیگر افزایش پیدا کرده است و لذا بعضی از دوستان پیش‌بینی می‌کردند که اگر به جای دو نفر یک نفر توسط فراکسیون ولایت معرفی کنند احتمال انتخاب بیشتر است ضمن اینکه معمولا در هر انتخاباتی هم کم‌ و بیش سابقه تک رای داشتیم.

این مواردی که عرض شد مجموعه‌ای از ادله‌ای بود که موضوع را به اینجا رساند ضمن اینکه همانطور که در اول عرایضم عرض کردم دوستان همکاری که می‌آیند معمولا در روزهای اول خیلی شناختی ندارند ولی معمولا در یک سالی که نظرات را در کمیسیون‌ها می‌بینند و با همدیگر کار می‌کنند باعث می‌شود که مقداری بیشتر به توانایی هم آشنا می‌شوند و نهایتا در سال دوم است که مقوله توانمندی‌ها در عرصه عمل در مجلس خود را نشان می‌دهد و در کنار سایر عوامل در رای آوردن یا رای نیاوردن سهم خود را تعیین و به نوعی اعمال می‌کند.

« نسیم آنلاین »، آقای مطهری رای کدام بخش از نمایندگان مجلس را جذب کرد؟

کوهکن: من افزایش رای آقای مطهری در هیات رئیسه دائم نسبت به رای وی در هیات موقت را ناشی از این می‌دانم که فراکسیون امید با توجه به رای دکتر پزشکیان احساس کرد یک رای تضمینی دارد و نگرانی نیز از بابت آن ندارد پس چه بهتر است که بتواند دو منصب از هیات رئیسه را به خود اختصاص دهد و لذا فراکسیون امید در مرحله دوم با جدیدت و امید بیشتری در مورد آقای مطهری ورود پیدا کرد؛ آقای مطهری نیز خودش در هیات رئیسه دائم خیلی فعال بود و تراکت‌هایی را آماده کرده بود که در صحن مجلس می‌گشت و دانه دانه به نمایندگان می‌داد ؛ حتی من با یکی از نمایندگان استان اصفهان ایستاده بودم و صحبت می‌کردم که ایشان تشریف آوردند و به آن نماینده گفتند که می‌دانم که به من رای نمی‌دهید ولی این یک تراکت هم مال شما.

لذا خود آقای مطهری هم شخصا برای خودش و برای انتخاب در هیات رئیسه کاملا فعال بود و معمولا هم ما ایرانی‌ها اهل عواطف، احساس، بزرگواری و رو در بایسی هستیم و معمولا هم سوابق سالهای گذشته نشان می‌دهد که وقتی که یک فردی حضور پیدا می‌کند و خودش تلاش می‌کند افرادی به این مساله عنایت و توجه دارند.

نکته بعد این بود که به هر جهت استنباط من این است که بعضی از دوستان احساس کردند که با توجه به فضایی که در مجلس بود اگر دو نفر از نواب رئیس از فراکسیون امید باشند سرجمع اعضای هیات رئیسه مقداری متعادل‌تر شود البته من نمی‌خواهم بگویم که تعداد این افراد خیلی زیاد بود یا این تحلیل، تحلیل درستی است یا نیست ولی چون من معمولا در مجلس با دوستان مختلف از جناح‌های مختلف صحبت می‌کنم معتقدم یک بخشی از دلایل این انتخاب نیز می‌تواند این باشد.