اخبار آرشیوی
اندیشکده "بنیاد شورای امنیت آمریکا" طی یادداشتی با اشاره به انتخابات آینده ریاستجمهوری در ایران نوشت: واشنگتن و متحدین غربیاش از ریاستجمهوری هاشمی رفسنجانی استقبال میکنند/ هرچند او دهها سال بخشی از حکومت بوده است، اما در مقابل غرب لحن انعطافپذیرتری دارد
"اشراف" نوشت: اندیشکده «بنیاد شورای امنیت آمریکا» در مقالهای به تمایل غرب بر روی کار آمدن آیتالله رفسنجانی به عنوان رئیس جمهور بعدی ایران اشاره و عنوان کرد: آگهی فوت سیاسی «اکبر هاشمی رفسنجانی» رئیسجمهور سابق ایران چندین مرتبه نوشته شده است- زمانی که در بازگشت مجدد به مقام ریاستجمهوری ناکام ماند، زمانی که امامت نماز جمعه در دانشگاه تهران را رد کرد، زمانی که از ریاست مجلس خبرگان که رهبر بعدی ایران را انتخاب میکنند کنار گذاشته شد ■ حضور پررنگ رفسنجانی در نشست غیرمتعهدها■ بااینوجود رفسنجانی ماه گذشته در کنار رهبر ایران، آیتالله علی خامنهای گام برداشت و در گردهمایی جهانی کشورهای غیرمتعهد در تهران به مقامات عالیرتبه این کشورها خوشامد گفت. آقای رفسنجانی سپس در کنار مهمان ویژه ، «بان کی مون» ، دبیرکل سازمان ملل نشست . این لحظه، لحظه رنسانس دیگری برای بازمانده سیاسی بزرگ ایران بود. این بار این نشانهای بود بر اینکه این شخصیت مقرب 78 ساله که علاقمند به رویکردی میانهرو نسبت به غرب است ممکن است حداقل یک نقش قدرتی مهم دیگر داشته باشد که بتواند بازی کند. درحالیکه 9 ماه تا انتخابات برای انتخاب جانشین محمود
احمدینژاد، باقی مانده، گمانهزنیها درباره اینکه چه کسی گزینه نظام حاکم و بنابراین دونده پیشتاز خواهد بود بالا رفته است. ■ رفسنجانی، یکی از کاندیدهای احتمالی انتخابات ریاستجمهوری ■ تاکنون نام آقای رفسنجانی در میان کاندیدهای احتمالی جایگزین آقای احمدینژاد که باید مقام خود را واگذار کند ذکر نشده است. آقای رفسنجانی مانند همیشه نیات خود را پوشیده نگاه میدارد. او آشکارا درباره تمایل به بازگشت به مقام ریاستجمهوری 16 سال پس از ترک این مقام یا حامی قدرتمند شدن برای یک کاندید خاص سخنی نگفته است. اما این باعث نشده که نامش در ترکیب احتمالی ذکر نشود، به خصوص پس از نقش برجسته وی طی نشست سران جنبش غیرمتعهدها در ماه آگوست. این گروه گروهی در عصر جنگ سرد است که ایران میخواهد آن را تبدیل به صدایی متقابل در مقابل قدرت غرب در پیکار فشار بینالمللی روی برنامه هستهای خود کند. ■ طرفداری غرب از ریاستجمهوری رفسنجانی ■ صادق زیباکلام، استاد سیاست دانشگاه تهران در پستی در وبلاگ خود مینویسد: «او برای میهمانان بینالمللی نشست به عنوان دومین شخصیت قدرتمند تشکیلات حکومت بود و این برای افراطیون ضربهای سنگین و تلخ بود.» حضور وی در
انتخابات ریاستجمهوری آتی نگرانی عمده افراطیون است. برخی معتقدند رهبری ایران هر اقدامی انجام خواهد داد تا از هرج و مرج و خشونتی که منازعه و انتخاب مجدد احمدینژاد در سال 2009 ایجاد کرد جلوگیری شود. حکومت احتمالاً از حضور هر کاندید طرفدار اصلاحات جلوگیری خواهد کرد و بیشتر به دنبال شخصیتهای میانهرو خواهد بود تا آنهایی که نامشان به عنوان افرادی با موفقیت بالا ذکر میشود از جمله محمد باقر قالیباف و محسن رضایی، فرمانده اسبق سپاه. این امر میتواند فضایی برای حضور رفسنجانی به عنوان یکی از معدود رهبران تشکیلات که توانایی برقراری تماس با اپوزیسیون ایران را دارد ایجاد کند، او در عین حال میتواند غرب را نیز آرام کند. چرا که در زمان ریاستجمهوری خود در سالهای 97-1989 توانست به عنوان رهبری عملگرا در غرب برای ایران کسب اعتبار کند. حکومتی با رهبری آقای رفسنجانی یا با حمایت وی احتمالاً مطلوب واشنگتن و متحدین غربیاش خواهد بود. هرچند او دهها سال بخشی از نظام حکومت بوده است، اما عمدتاً به عنوان شخصیتی شناخته شده که در مقابل غرب نسبت به دیگر سران مسن نظام لحن انعطافپذیرتری دارد. ■ لزوم تنشزدایی و نازکبینی در روابط با
دنیا ■ او در پیامی در وبسایت شخصیاش در ماه گذشته نوشت: «ما نیاز به تنشزدایی و نازکبینی در روابط خود با دنیا داریم.» خانواده وی پیوندهای بینالمللی گستردهای از طریق مطالعات دانشگاهی در انگلیس و شبکه تجاری وسیع خود دارند. این شبکه تجاری شامل شرکتهای عمرانی و کارخانه مونتاژ خودرو، املاک و مستغلات و یک خط هوایی خصوصی میشود. در سال 2003 نام وی در نشریه «فوربس» به عنوان یکی از «روحانیون میلیونر» ایران ذکر شد. بااینوجود تصویر وی هالههای تیرهتری نیز دارد. نام وی در میان مقامات ایرانی مظنون به ارتباط در بمبگذاری سال 1994 یک مرکز یهودی در بوئنوس آیرس با کشته شدن 85 نفر در آرژانتین آمده است. حسن نیت بیشتر میخواهید؟ از بسیاری جهات ریاستجمهوری قدرت کمتری برای او در موقعیت جرگهسالاری دارد. رئیسجمهوری در تصمیمگیریهای مهم سیاستی مانند برنامه هستهای یا اقدامات نظامی که مستقیماً زیر نظارت حاکمان روحانی و محافظانشان است قدرت کلام محدودی دارد. ■ نقش ریاستجمهوری در ارتباطات بینالمللی ■ بااینوجود رئیسجمهور به عنوان نماینده بینالمللی اصلی کشور تلقی میشود و اغلب برای تنظیم لحن مواجه با غرب از این شخصیت
استفاده میشود. «حمیدرضا شکوهی» ، سردبیر روزنامه اصلاحطلب «مردمسالاری» میگوید: «گفتمان رهبری ایران در زمان آقای رفسنجانی متفاوت خواهد بود.» «هر دو طرف قادر خواهند بود با حسن نیت بیشتر وارد مذاکره هستهای شوند» . آقای رفسنجانی در برنامه هستهای ایران نقش مهم نداشته؛ برنامهای که غرب و متحدانش میترسند منجر به تسلیحات هستهای شود. ایران روی این ادعا پافشاری دارد که از این برنامه تنها برای استفاده انرژی و پزشکی بهره میبرد. «مجید دلجو» ، یکی از روزنامهنگاران سیاسی روزنامه «همشهری» گفت هدف اصلی حضور آقای رفسنجانی در نشست غیرمتعهدها، نشان دادن اتحاد میان رهبران ایران بود. این به ویژه در مورد آقای رفسجانی و آقای احمدینژاد صدق میکند که از زمان شکست آقای رفسنجانی در انتخابات 2005 در عداوت آشکار با هم بودند. ■ خانواده رفسنجانی ■ دختر آقای رفسنجانی، «فائزه» ، ساعاتی را در حبس سپری کرد و پسر کوچک وی، «مهدی» پس از اتهاماتی که در ارتباط با اعتراضات به انتخاب مجدد احمدینژاد به وی وارد شد در سال 2009 ه تبعید خودخواسته رفت. پسر دیگر آقای رفسنجانی، «محسن» سال گذشته از سمت خود در مقام ریاست متروی تهران اخراج شد. این
برخورد با خانواده وی، آقای رفسنجانی را یکی از منتقدان تند احمدینژاد و سبک گزافهگوی وی ساخت. در این میان، آقای رفسنجانی نسخه خود برای شفای سیاسی را نیز ترویج میکرده است. آقای رفسنجانی هفته گذشته در جمع دانشجویان گفت: «انتخابات آزاد، شفاف و قانونمند میتواند بخش عظیمی از مشکلات کشور را حل کند. چنین انتخاباتی اعتماد میان مردم و حامیان نظام را بالا برده و نقشههای دشمنان خارجی را خنثی خواهد کرد.»