اخبار آرشیوی

به گزارش «نسیم» این مقاله بدین شرح است: حسن کریم‌پور تحلیل گر مسایل سیاسی در اندیشکده‌ی «برهان» با پیمایش شبکه‌ها و رسانه‌های غربی، از جمله بی‌بی‌سی، صدای آمریکا، رادیو فرانسه، دویچه‌وله آلمان و جرس، به واکنش آن‌ها نسبت به جلسه‌ی استیضاح وزیر کار از تاریخ 15 تا 18بهمن پرداخت. از مجموع این رصد چهارروزه، 205 مطلب علیه نظام جمهوری اسلامی از سوی این رسانه‌ها روی خروجی شبکه‌ها، رادیوها و وب‌سایت‌های ضدانقلاب مد نظر قرار گرفته است. در این تحقیق، بر اساس روش «تحلیل محتوای مقوله‌ای»، از طریق فرمول کوکران[1] حجم جامعه‌ی نمونه 41 نمونه در قالب‌های خبر، یادداشت و مقاله محاسبه شد. واحد نمونه‌ی تحقیق هم «جمله» فرض شده است. سهم هر یک از رسانه‌های بیگانه به این ترتیب مشخص گردیده است: 1. بی‌بی‌سی: 12متن و درصد آن از جامعه‌ی نمونه 4.92 درصد 2. رادیو فردا: 9 متن و درصد آن از جامعه‌ی نمونه 3.62 درصد 3. سایت جرس: 8 متن و درصد آن از جامعه‌ی نمونه 3.28 درصد 4. صدای آمریکا: 7 متن و درصد آن از جامعه‌ی نمونه 2.82 درصد 5. رادیو فرانسه: 6 متن و درصد آن از جامعه‌ی نمونه 2.46 درصد 6. رادیو دویچه‌وله آلمان: 4 متن و درصد آن از جامعه‌ی نمونه 1.62 درصد بدین ترتیب، به بررسی هر یک از رسانه‌های بیگانه به طور جداگانه در طول چهار روز گذشته پرداختیم: 1. بی‌بی‌سی فارسی (BBC): شبکه‌ی تلویزیونی بی‌بی‌سی انگلیسی، طی این مدت، بیشترین خبر، یادداشت و مقاله را روی خروجی سایت و شبکه‌ی تلویزیونی قرار داد. سهم بی‌بی‌سی از 205 متن تولیدی علیه نظام جمهوری اسلامی، 28.78 درصد بوده است؛ به طوری که بی‌بی‌سی از سایر شبکه‌ها خود را پرکارتر نشان داده است. همچنین مدیران بی‌بی‌سی با اختصاص دو برنامه‌ی مخاطب‌محور از «نوبت شما»، با انتخاب موضوعاتی مانند «بازداشت سعید مرتضوی و نظرات شما»، «افشاگری احمدی‌نژاد علیه برادران لاریجانی در صحن علنی مجلس، نظرات شما» هر کدام حدود 60 دقیقه از مجموع 8 ساعت برنامه‌ی زنده را به سیاه‌نمایی علیه نظام جمهوری اسلامی اختصاص داده است. فعالیت این شبکه به اینجا ختم نشد و با استفاده از تکنیک‌های جنگ روانی تلاش خود را در بخش‌های دیگر دوچندان کرده بود. برخی از این تکنیک‌ها عبارت‌اند از: الف) القا؛ [با استفاده از تاکتیک‌های پنهانی مخالفان خود را متهم کردن] ب) ایجاد وحشت در مخاطب؛ [بی‌بی‌سی از طریق ایجاد وحشت و سیاه‌نمایی از آینده‌ی نظام اسلامی سریع‌ترین راه برای منفعل کردن و تأثیرگذاری بر مغز مخاطبان را در پیش گرفت. وقتی که مردم بترسند، دیگر نمی‌توانند منطقی فکر کنند، پس هر چیزی را به آن‌ها القا کنی باور می‌کنند.] ج) ترور شخصیت؛ [بی‌بی‌سی وقت خود را صرف بحث و مناقشه درباره‌ی افکار و اعتقادات مختلف نکرد و به جای آن، از راه میان‌بر، مانند از دور خارج کردن مخالف، استفاده ‌کرد. این شیوه دیگر جایی برای بحث‌های حقیقی و صادقانه برای مخاطب باقی نمی‌گذارد.] د) ایجاد سردرگمی؛ [مغشوش کردن عمدی بحث و اصرار بر منطقی بودن آن.] هـ) اشباع؛ [سه ویژگی یک اشباع تأثیرگذار عبارت است از: تکراری بودن، فراگیر بودن و ثابت بودن یک پیام. بی‌بی‌سی پیام مورد نظر را آشکارا یا پنهان بارها و بارها و در همه وقت تکرار کرد.] اما بی‌بی‌سی در این بازه‌ی زمانی از چه تیترهایی بهره برده است؟ پاسخ آن است که در این مدت از تیترهایی مانند موارد زیر استفاده کرده است: «چرا سعید مرتضوی به سرنوشت سعید امامی دچار نمی‌شود؟»، «بازداشت مرتضوی، شکست حریم امنیتی احمدی‌نژاد»، «اختلاف دولت و مجلس، علنی‌تر از همیشه»، «آیت‌الله خامنه‌ای چه می‌تواند بکند؟»، «رهبری دیگر فصل‌الخطاب نیست»، «بازداشت مرتضوی و واکنش‌ها، طرف‌های دعوا مدارک را رو می‌کنند» و... از جمله نتایجی که در لابه‌لا و پایان یادداشت‌ها و متن‌ها به مخاطب تحمیل شده چنین است: «لهیب آتشی که از جلسه‌ی استیضاح مجلس بلند شد، با افشاگری‌ بی‌سابقه محمود احمدی‌نژاد علیه برادران لاریجانی، ابعادی پیچیده یافته و آیت‌الله خامنه‌ای را با یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های دوران رهبری خود روبه‌رو کرده است.» «محمود احمدی‌نژاد لبه‌ی تیز انتقاد خود را متوجه جایی کرد (قوه‌ی قضائیه) که شخص اول کشور بر آن نظارت مستقیم دارد.» «رئیس‌جمهوری ایران با تبدیل استیضاح وزیر تعاون به استیضاح رؤسای دو قوه‌ی دیگر، عملاً نشان داد که حفظ حرمت سخنان رهبری در گرو حفظ حرمت او و دولتش است.» «به نظر می‌رسد که این روز‌ها، ‌هر کسی از ظن خود و بر پایه‌ی تعلقات یا منافع سیاسی خویش سخنان آیت‌الله خامنه‌ای را درک و تفسیر و بر اساس آن عمل می‌کند؛ امری که به نوبه‌ی خود تضعیف اقتدار رهبر ایران را شتاب بخشیده است.» «رهبری جمهوری اسلامی قاعدتاً مایل نخواهد بود به گونه‌ای با آقای مرتضوی رفتار شود که در صورت بروز بحران در آینده، مدیرانی که باید تمام‌قد برای مهار آن وارد صحنه شوند، از حاشیه‌ی امنیت خود خاطرجمع نباشند.» نمودار عملکرد بی‌بی‌سی از جلسه‌ی استیضاح وزیر کار مورخ 15 بهمن 91 2. رادیو فردا (RADIO FARDA): این رادیو، بعد از بی‌بی‌سی، بیشترین متن علیه نظام جمهوری اسلامی را خروجی خود قرار داد. طی این مدت، این رسانه 9 متن در قالب‌های یادداشت، خبر و مقاله درباره‌ی استیضاح وزیر کار در مجلس و حواشی آن تولید کرد. سهم این سایت از 205 متن تولیدی علیه نظام جمهوری اسلامی، 30.73 درصد بود. رادیو فردا از عناوین زیر به عنوان تیتر مطالب خود بهره برده است: «وقتی که محمود احمدی‌نژاد میز قمار به هم می‌زند»، «صادق لاریجانی: اظهارات لاریجانی در مجلس، جرم است»، «سعید مرتضوی آزاد شد یا دولت رکورددار استیضاح در جمهوری اسلامی»، «لاریجانی‌ها، حکایت پنج برادر» و... این رادیو، برای تأثیرگذاری مضاعف بر مخاطبان خود، از تکنیک‌های جنگ روانی نیز استفاده کرده است. در این زمینه، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: الف) مردم‌گرایی؛ [عوامل رادیو خود را یکی از توده‌ی مردم و کسانی معرفی می‌کنند که خواسته‌های خود را بی‌طرفانه، بدون تأثیرپذیری از جناح و جریانی خاص بیان می‌‌کنند و هدف خشم طرف مقابل قرار گرفته‌اند و طرف مقابل دشمن مردم است.] ب) اشباع؛ [پیام مورد نظر را آشکارا یا پنهان، بارها و بارها و در همه‌ی بخش‌های شبکه آن پیام را تکرار کرد.] اما مواضع رادیو فردا در خروجی‌ها چنین بود: «حلقه‌ی انحرافی دانستن اطرافیان احمدی‌نژاد، افشای مفاسد اطرافیان او، بازداشت برخی یاران او (همچون جوانفکر و مرتضوی) و... تردیدی در احمدی‌نژاد و یارانش باقی نگذاشته است که پایان ریاست او، آغاز محاکمه‌ی او و یارانش خواهد بود.» «(افشاگری‌های احمدی‌نژاد در مجلس) افشاگری‌هایی که می‌تواند هزینه‌ی عدم تمکین رهبر را بی‌نهایت پرهزینه سازد.» «احمدی‌نژاد بهتر از هر کسی می‌داند که مشکلات نهان در جای‌جای کشور و همچنین سوءرفتار او با مقامات ارشد نظام، چنان خشم فروخفته‌ای را متراکم نموده که پس از پایان ریاستش، او و یارانش را به قربانگاه خواهند برد. احمدی‌نژاد نمی‌خواهد که آن قربانی باشد.» «سکوت معنی‌دار رهبر به تعرض آشکار احمدی‌نژاد به نهاد تشخیص مصلحت، اما کار را به آنجا رساند که دیگر قوا را نیز یک‌به‌یک مورد نوازش خود قرار داد.» «احمدی‌نژاد چنان توازن قوا را بر هم زده است که عملاً او خود را فصل‌الخطاب جمهوری اسلامی بداند، نه خامنه‌ای.» نمودار عملکرد رادیو فردا از جلسه‌ی استیضاح وزیر کار مورخ 15 بهمن 91 3. جرس: سایت جرس سومین منبع پرکار این روزها بود. این سایت طی این مدت هشت متن در قالب یادداشت، مقاله و خبر در خروجی خود قرار داد. سهم این سایت از 205 متن تولیدی علیه نظام جمهوری اسلامی، 29.26 درصد بوده است. تیترهای مورد استفاده‌ی این وب‌سایت هم قابل توجه است: «شکاف بی‌سابقه‌ی سه قوه، رهبری بازنده‌ی اصلی اختلاف‌ها»، «چرا سعید مرتضوی بازداشت شد؟»، «قاضی مرتضوی از ماست یا عریانی جمهوری اسلامی...»، «آقای احمدی‌نژاد بازی تمام شد یا بصیرتکده‌ی مجلس» و... در یادداشت‌ها و مقالات جرس چنین نتیجه‌گیری شده است که: «آقای خامنه‌ای در دیدار با هیئتی از قوه‌ی قضائیه، صادق لاریجانی را این گونه توصیف کرده است: "از لحاظ فکر و علم و نشاط کار و ابتکار و بسیارى از خصوصیات مهمِ در مدیران کلان، برجسته هستند." این مدیر برجسته اکنون بدجوری مارک‌دار شده است.» «در محافل رسانه‌ای ایران، از هاشمی شاهرودی و صادق لاریجانی به عنوان دو کاندیدای مهم برای رهبری آینده نام برده می‌شود. رویارویی غیرمستقیم این دو، علاوه بر بی‌اعتبار شدن شخصیت رئیس این دو نهاد عالی در ساختار سیاسی و افکار عمومی، نشان از تشدید جنگ پنهان قدرت نیز دارد.» «ماجرای دو روز پیش مجلس نشان داد که آقای خامنه‌ای حتی میان نزدیک‌ترین یاران خویش نیز فصل‌الخطاب نیست.» «در روزگاری که مدیران عالی منصوب رهبری را حلقه‌ای از چهره‌های متهم به فساد احاطه کرده‌اند، حکم حکومتی‌اش، چه علنی و چه در خفا، اعتباری ندارد.» «محمود احمدی‌نژاد تنها بهانه‌ای برای تداوم فساد اداری است.» «در لابه‌لای اسم‌ها دارند دنبال محمود احمدی‌نژاد جدیدی می‌گردند تا او را بسازند و بپرورند برای تداوم فساد.» «تئوری توطئه است. فرافکنی آرمان‌گرایانه است. بهانه‌ای برای تنبلی است. علت اصلی کار نکردن است. رمز سیاه‌روزی و استبدادپذیری ماست.» نمودار عملکرد سایت جرس از جلسه‌ی استیضاح وزیر کار مورخ 15 بهمن 91 4. صدای آمریکا (VOA): شبکه‌ی صدای آمریکا، وابسته به کنگره، چهارمین سایت پرکار این مدت بود. سهم این شبکه از 205 متن تولیدی علیه نظام جمهوری اسلامی، 2.43 درصد است و صدای آمریکا طی این روزها، هفت متن در قالب‌های یادداشت و مقاله روی خروجی خود قرار داده است. این شبکه‌ی فارسی‌زبان آمریکایی از تکنیک‌های متفاوت جنگ روانی هم استفاده کرده است. این شبکه از همه بیشتر از تکنیک اشباع و القا استفاده نموده است. تکرار چندباره‌ی اخبار ایران در ساعت‌های مختلف بخش خبری، مخاطب را نسبت به جمهوری اسلامی بدبین و دشمن می‌کرد. شبکه در روش القا نیز از به صورت پنهانی، مخالفان خود، یعنی مقامات ارشد جمهوری اسلامی، را متهم به ناکارآمدی می‌کرد. این شبکه این هدف را با تحلیل‌های متعددی مانند موارد زیر نمایش داده است: «رئیس‌جمهوری ایران تیرماه سال گذشته کابینه‌ی خود را خط‌قرمزی خوانده بود که به گفته‌ی او، دست‌اندازی به آن، موجب آسیب دیدن کشور خواهد شد.» «به نظر می‌رسد که بازداشت دادستان پیشین ایران با اتهاماتی که رئیس‌جمهوری به رئیس قوه‌ی مقننه وارد کرد بی‌ارتباط نبوده است. بازداشت آقای مرتضوی همچنین نشان می‌دهد که محمود احمدی‌نژاد از حمایت تام آقای خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، برخوردار نیست.» نمودار عملکرد شبکه‌ی صدای آمریکا از جلسه‌ی استیضاح وزیر کار مورخ 15 بهمن 91 5. رادیو فرانسه (RFI): رادیو فرانسه، پس از استیضاح وزیر کار در مجلس شورای اسلامی در تاریخ 15 بهمن 91، حواشی آن جلسه را با رنگ‌ولعاب فراوان انعکاس داد. سهم این رادیو از 205 متن تولیدی علیه نظام جمهوری اسلامی، 2.92 درصد است. جالب است رادیو فرانسه تیتر زیر را برای یکی از متن‌های خروجی خود برگزیده است: «آیا سکوت بیت رهبری را باید به انفعال این مرکز قدرت تعبیر کرد یا می‌توان از دیپلماسی پنهان نام برد؟» که جای بسی تأمل داشت. برخی از نتایج این رادیوی فرانسوی چنین است: «آقای خامنه‌ای با اتفاقات اخیر (در جلسه‌ی استیضاح وزیر کار) که افتاده است، احتمالاً در یک وضعیت آچمز قرار گرفته است.» «بیت رهبری در تلاش است تا شاید راهی برای پوشاندن اختلاف‌ها بیابد.» «سکوت بیت رهبری و شخص آقای خامنه‌ای به این دلیل است که هنوز راهی برای خروج از این بن‌بست پیدا نکرده‌اند.» نمودار عملکرد رادیو فرانسه از جلسه‌ی استیضاح وزیر کار مورخ 15 بهمن 91 6. دویچه‌وله (DW): این وب‌سایت آلمانی، در طول این تحقیق، چهار متن در قالب‌های یادداشت و خبر در خروجی خود قرار داد. این وب‌سایت در مطالب خود سعی داشت جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی را تخریب کند. سهم این وب‌سایت از 205 متن تولیدی علیه نظام جمهوری اسلامی، 1.95 درصد است. یکی از نتایجی که این وب‌سایت از اتفاقات اخیر در ایران گرفت چنین است: «هنوز علت بازداشت سعید مرتضوی به‌ طور رسمی از سوی قوه‌ی قضائیه اعلام نشده،اما احمدی‌نژاد دستگیری او را با افشاگری خود در مجلس مرتبط ارزیابی می‌کند.» نمودار عملکرد دویچه‌وله در خصوص جلسه‌ی استیضاح وزیر کار مورخ 15 بهمن 91 به هر حال، به نظر می‌رسد رسانه‌های ضدانقلاب، در دستور مشترکی از اتاق‌های فرماندهی مشترک، در تیترهای نزدیک به هم از جلسه‌ی استیضاح وزیر کار، تعاون و امور رفاهی مورخ 15 بهمن 91 از بداخلاقی‌های سیاسی سران دو قوه‌ی مجریه و مقننه، حداکثر بهره‌برداری و سوءاستفاده را کرده‌اند. برای روشن شدن زوایای پنهان این نقشه‌ی جبهه‌ی رسانه‌ای غرب علیه نظام جمهوری اسلامی، دو فرضیه را به اجرا می‌گذاریم: فرضیه‌ی الف: درصد کلی هر یک از سه مقوله‌ی «ناکارآمد نشان دادن نظام» و «تخریب رهبری» و «اختلاف سه قوه» را با هم مقایسه می‌نماییم تا اهداف پنهان تا حدی روشن گردد. نمودار اولیه‌ی تحقیق بر اساس داده‌های موجود این وضعیت را نشان می‌دهد: فرضیه‌ی ب: اگر مفروض بگیریم که مقوله‌های «ناکارآمد نشان دادن نظام جمهوری اسلامی» و «تخریب رهبری» در واقع همان مقوله‌ی «حمله به جایگاه ولایت فقیه» است و با یک کد آن‌ها را ببینیم و آن را در کنار «اختلاف سه قوه» ببینیم که همان اصل واقعه‌ی خبری بود و تمام این حاشیه‌ها به خاطر آن به راه افتاد، آن گاه روشن خواهد شد طرف غربی کجا را هدف قرار داده است: همان‌طور که ملاحظه فرمودید بررسی‌ها نشان می‌دهد، در این مدت جبهه رسانه‌ای معاند به بهانه اختلاف سران قوا سیبل هجمه‌های رسانه‌ای خود را متوجه رهبر معظم انقلاب کرده‌ است. (*)