اخبار آرشیوی

محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان طی مصاحبه‌ای با روزنامه "واشنگتن پست" به تشریح ابعاد توافقنامه هسته‌ای و اتفاقات اخیر پیرامون آن پرداخت. مشروح این گفتگو به شرح زیر است: سوال: آیا می‌توانید درباره اقدام هیأت اعزامی شما به مذاکرات فنی وین به ترک مذارکات توضیح دهید؟ ظریف: از آنجایی باور داریم برنامه هسته‌ای ما صلح‌آمیز است، تمایلی به باقی گذاشتن هیچگونه ابهام درباره ماهیت کاملا مسالمت‌آمیز این برنامه نداریم. اکنون بیانیه‌هایی از واشنگتن صادر می‌شود. ما می‌فهمیم که تهران و واشنگتن مانند بسیاری از اعضای دیگر 1+5 جوامعی یکپارچه نیستند و حتی سیاست‌هایی یکپارچه ندارند. ما در ایران دیدگاه‌های مختلفی داریم. برخی با صراحت و به طور قاطعانه با توافقنامه مخالفت کرده‌اند و حتی برکناری مرا خواستار شده‌اند. معتقدم در یک جامعه مردم‌سالار، طبیعی است که شما با اقشار مختلف، دیدگاه‌های سیاسی مختلف و بخش‌های حکومتی مختلفی برای تنظیم و موازنه اعمال قدرت سیاسی روبرو باشید. این مساله در آمریکا هم وجود دارد. طبیعی است که نمایندگان آمریکایی نگران باشند. همه ما امیدوارم که هم مخالفان ما و هم مخالفان شما در درجه اول منافع ملی را در ذهن بپرورانند. به نظر من گاهی اوقات منافع ملی آمریکا در میان سیاست‌های حوزه‌های مختلف داخلی این کشور گم می‌شود. اما زمانی که شما صدایی را از داخل دولت آمریکا می‌شنوید که مخالف اهداف مذاکرات ژنو است، مساله غیر قابل تحمل می‌شود. بنابراین ما نیاز داریم که توجه مذاکره‌کنندگان دیگر را به این مساله جلب کنیم. معنی آن این نیست که مذاکرات مرده است، بلکه یعنی مذاکرات با مانع برخورد کرده است.همه باید چگونگی ادامه روند را ارزیابی کنیم. یعنی بازگشت به میز مذاکره با این دید که موانع را برداریم و به جلو حرکت کنیم. ما این کار را با حسن نیت، تمایل سیاسی و اراده‌ای برای نه تنها انجام گام نخست، بلکه رسیدن به توافق نهایی در کوتاه‌ترین زمان ممکن که به نفع همه است. سوال- آیا شما توضیحی از دولت اوباما درباره معنا و هدف اقدام وزارت خزانه داری در تحریم اخیر دریافت کردید؟ ظریف: ما گفتگوهای تلفنی داشته ایم. ما در روزهای اخیر با اعضای "1+5" تماسهایی داشتیم و معتقدم این گفتگوها ادامه خواهد داشت. این اولین بار نیست که ما گفتگوهای خصوصی و علنی با اعضای 1+5 داشته ایم. من خودم با مقامات آمریکایی و دیگر مقامات 1+5 و خانم اشتون در تماس بوده ام. سوال: آیا آمریکاییها چیزی به شما برای کاهش نگرانیتان درباره نقض روح توافق ژنو در بیانیه "کوهن"(معاون خزانه داری آمریکا) گفتند؟ ظریف: اجازه بدهید گفتگوهای خصوصی خصوصی بماند و من نمیخواهم درگیر این نوع از دیپلماسی عمومی بشوم. به شما میتوان بگویم که ما درگیر گفتگوهایی برای اطمینان از تعهد همه به توافق ژنو هستیم. آنچه که از کری و اشتون شنیدم آن بود که آنها خواهان تعهد به پایان به موقع فرآیند نهایی توافق ژنو جهت نیل به توافق جامع هستند و من نیز با آنها در این مساله اتفاق نظر دارم. مطمئنم که ما خواهیم توانست موانع را از سر راه برداریم البته. به دلیل نبود اعتماد در ایران به ویژه نبود اعتماد مردم و رهبری ایران از مقاصد طرف مقابل، و برخی سوئبرداشت طرف مقابل از ما این یک مرحله بسیار دشوار است. نیروهای قدرتمندی برای تضعیف این فرایند وجود دارند گفتگوها بین من و کری و اشتون ادامه داشته است. البته من سخنگوی کری نیستم. بهتر است مذاکرات محرمانه انجام شود. البته ملاحظاتی وجود دارد. اول، اینکه این گفتگوها باید بر اساس اصولی باشد که در نامه اوباما به رهبر معظم انقلاب و رئیس‌جمهور روحانی هم آمده است. اصولی مبتنی بر احترام متقابل و منافع متقابل. باید بر اساس مذاکره به فهم مشترک برسیم نه اینکه دیکته کنیم. ایرانی ها هرگز دیکته کردن امور از طرف نیروهای خارجی را نپذیرفته‌اند و مذاکرات اتمی نیر از این امر مستثنی نیست. اصل دوم این است که اگر شما می خواهید به توافق برسید باید از نقطه نظر طرق مقابل به مشکل نگاه کنید. آماده‌ام از نگاه غرب به موضوع بنگرم و از همه نیز دعوت میکنم چنین کاری کنند ایران تصمیمی برای غنی سازی نداشت بلکه مجبور به ایناقدام شد البته این بدان معنا نیست که اگر غرب به ما سوخت بدهد ما خواهیم پذیرفت چون اولا ما ما این صنعت را بومی کردیم و دوما ما اعتمادی به آنها نداریم و سوما دلیلی نمی بینیم پس از هزینه زمان و تلاش بسیار برای غنی سازی، ما به نقطه صفر برگردیم. آماده گفتگو برای تضمین صلح آمیز بودن برنامه غنی سازی خود هستیم. در مساله فردو و اظهارنظر برخی مقامات درباره لزوم تعطیلی آن، باید بگویم اگر شما در ایران باشید میبینید که نگرانی درباره فردو وجود دارد که وقتی شما چنین مساله ای را مطرح می کنید در واقع خواهان حمله هستید. فردو تاسیساتی است که تحت نظارت روزانه آژانس بین المللی انرژی اتمی است و در نتیجه نمی توان کار خاصی در آن انجام داد. تنها تفاوت تاسیسات فردو با نطنز این است که نمیتوان به فردو حمله کرد. اگر همچنان بر برچیدن فردو تاکید کنید این یعنی کسی در ذهن خود به فکر حمله نظامی است. از نظر ایران هیچ راه حل نظامی در سوریه وجود ندارد و کنفرانس ژنو 2 نیز بر این موضوع تاکید دارد و رئیس جمهور بشار اسد نیز به راه حل سیاسی معتقد است البته کسانی بودند که خواهان اقدام نظامی آمریکا بودند و ناامید شدند. اگر به ژنو 2 دعوت شویم برای نیل به راهکار سیاسی تلاش خواهیم کرد البته ما برای شرکت در این کنفرانس هیچ پیش شرطی را نخواهیم پذیرفت. مردم سوریه باید برای سرنوشت خود تصمیم بگیرند و بهترین راه برای حل دائمی مساله از راه صندوق رای است با آمریکا گفتگویی درباره سوریه نداشتیم و تنها درباره برنامه اتمی گفتگو داریم. البته در قالب‌های بین المللی و تحت نظارت سازمان ملل درباره مسائل بین المللی مشارکت داشته ایم شما عنوان می کنید که رئیس جمهور روحانی و من تنها در مساله اتمی تاثیرگذار هستیم و در موضوعات دیگر منطقه‌ای نیروهای دیگری در ایران تاثیرگذار هستند، اما من مخالف جدی این مساله هستم.در ایران فرایند تصمیمگیری در سیاست خارجی فرآیندی مبتنی بر اتفاق نظر است و در همه موضوعات رهبر ایران و شورای عالی امنیت ملی حضور دارند و رئیس جمهور با همراهی و رضایت رهبری نقش مهمی در این موضوعات دارد. من به نظرات ژنرال جعفری احترام میگذارم و من انتظار دارم که وی نظراتش متفاوت با من باشد. نظرات من و او هیچ کدام نظر رسمی حکومت ایران و نهادهای آن نیست. ما سخنرانی کرده و نظراتمان را ارائه میکنیم. فرایند اجماع سازی در کشور وجود دارد که بر اساس گفتگو در داخل به اجماعی خواهیم رسید و پس از آن متعهد به اجرای آن خواهیم شد. غرب و آمریکا همه روشهای غلط را امتحان کرده اند و اکنون به راه حل درست، فرصت بدهید. آنها فشار، تحریم و دیگر روشها را آزمایش کردند و تنها نتیجه آن 19 هزار سانتریفیوژ و نیز بی اعتمادی افکار عمومی ایران به آمریکا بوده است. اکنون زمانی است که باید به روش درست فرصت داده شود. به نظر من، اکنون در یک مقطع حساس و دو راهی وجود داریم و امیدوارم همه اهمیت تاریخی این موضوع را درک کنند چون این مساله میتواند رویه روابط ما با غرب را تغییر دهد.