اساتید بخش هنر و معماری دانشگاه پیامنور شیراز طی بیانیهای نسبت به مصوبه پروژه زند اعتراض کردند
در این بیانیه آمده است: در روزهای انتهایی سال چه فوریتی در شهر وجود داشته که در جلسه فوقالعاده شبانهای و قید دو فوریت و بدون بررسیهای کارشناسی این پروژه در شورا مطرح میشود؟!
به گزارش «نسیم»، بخشی از متن این بیانیه بدین شرح است: در 24 اسفندماه سال 1392 مصوبهای در شورای شهر شیراز به تصویب رسید که با تغییر کاربری یک قطعه باغ 21 هزار متری به نام باغ فرزانه واقع در خیابان زند به کاربری تجاری، اداری و اقامتی موافقت شد و مقرر شد تا جهت تایید نهایی در کمیسیون ماده 5 مطرح شود. اما به لحاظ اینکه این مصوبه باعث نگرانی بسیاری از شهروندان و دست اندرکاران امور شهری و متخصصان دانشگاهی شده است، نکاتی را به جهت وظیفه، به عرض مردم شریف شهر شیراز، استاندار محترم فارس، اعضای محترم شورای شهر، شهردار محترم و دیگر دستگاههای دست اندرکار میرسانیم: در روزهای انتهایی سال و در تنگنای شب عید چه فوریتی در شهر وجود داشته که در جلسه فوقالعاده شبانهای و با تعجیل و قید دو فوریت و بدون بررسیهای کارشناسی متناسب با حساسیتهای این قبیل مداخلات، موضوع در شورا مطرح میشود و بعضی از اعضاء شورای شهر همانند یک فرزند از این مصوبه حمایت میکنند‼ مردم شیراز و دانشگاهیان از اعضاء محترم شورای شهر و مسئولین مرتبطه متوقع پاسخی درخورند. بر طبق مصاحبههای شخص شهردار و همچنین آقای معین درخصوص 33 پروژه هدف 90، شهروندان شهر شیراز منتظر حل مشکلات ترافیکی خود با این طرحها در سال 90 که نه، 91 و 92 هم نه و بلکه پایان 93 بودند و شاید هم به نقل از متخصصان درآمدهای شهرداری، شاید جهت اجرای 33 پروژه سال 90 در سال 93، کمبود بودجه ای وجود داشته است که این پروژه تصویب شده است‼ دلیل تصویب این مصوبه با استناد به گلایه استاندار فارس از نبود برجی درخور در مرکز شیراز بوده است‼ در این خصوص نیز به نظر نمیرسد منظور استاندار فهیم استان فارس خیابان زند با این حجمه ترافیکی و این باغ خاطرهانگیز باشد. به نقل از دیگر اعضاء شورای اسلامی، آیا قبل از مطرح شدن طرحی انجام کارشناسی نیاز نیست و آیا در صحن شورا کارشناسان شهری نیست تا حداقل در خود شورا مصوبات ارزیابی شود و نه در کمیسیون ماده 5‼ و آیا منظور از جناب آقای معین در مورد حل معضل ترافیکی این دو برج تنها احداث پارکینگ طبقاتی است و منظور از کارشناسی همین است‼ ونهایتا، در خصوص اعتلای معماری بومی ایرانی و اسلامی در چهره شهر شیراز نیز همشهریان عزیز پرسشی مطرح کردهاند و آن اینکه آیا تاکنون در برجهای دوقلوی امیرعلی، مجموعه خلیج فارس، ستاره، آفتاب، زیتون و ... چهره بومی ایرانی اسلامی اهمیت نداشت‼ و بسیار سوالات دیگر ... و اما دلایل اساتید شهرساز، معمار و هنرمند دانشگاه پیام نور در خصوص مخالفت با این مصوبه به شرح ذیل می باشد: به نقل از یکی از مقالات علمی پژوهشی انجامشدخ، شیراز دارای جمعیت 170659 نفر در سال 1335 و 1351181 نفر در سال 1384 بوده است. بنابراین جمعیت شیراز در این بازه 8 برابر شده است. در سال 1335 مساحت شهر 894 هکتار بود و به باغهای زیبای 1565 هکتاری و زمینهای زراعی، حاصلخیز و مراتعی 35714 هکتاری مزین بود و در سال 1368 مساحت باغهای شیراز به 5962 هکتار رشد کرد. در سال 1385 مساحت شهر 21 برابر شد. از سال 1335 تا 1385 جمعیت 8 برابر و شهر 21 برابر شده است‼ آیا مردم شیراز به این همه گسترش خطی و لجام گسیخته شهری نیاز داشتهاند‼ و اگر نیاز به گسترشی هم در شهر باشد مسلما حفظ گلوگاه اکسیژنی شهر و باغات ارزشمند در اولویت است و مسلما شهر دارای مکانهای مناسبتری نیز جهت گسترش می باشد. این شهرنشینی سریع نه تنها 2987 هکتار از باغها را بلعید، بلکه 18000 هکتار از زمینهای زراعی، حاصلخیز و مراتع را نیز ناپدید کرد. بنابراین تغییر کاربری زمین در شیراز بدلیل افزایش جمعیت بسیار نبود بلکه بدلیل گسترش کنترلنشده فضای شهری آن هم در زمینهای ارزشمند است. با این همه اشتباه نسلهای گذشته متولیان شهری به نظر می رسد تکرار این خطا جایز نیست. دوباره تخریب باغ و این بار به جای احداث ساختمان مسکونی احداث برجهای 25 طبقه و آلودگی زیست محیطی به این گستردگی در گلوگاه تنفسی و تفریحی مردم شیراز. شاید به یک شیرازی زاده با این مصوبه بتوان گفت در شهر دیگری خاطرات کودکی پاییز و بهار باغهای شیراز را زنده کن‼ از منظر تاریخی نیز قطعه باغ مفروض جزء محدود باغات باقیمانده از خیابان چهارباغ صفویه شیراز است که در شهرهای دیگر مانند نگینی بر سر شهرشان است و در شیراز اثری از آن نمانده است‼دوران طلایی معماری و شهرسازی صفویه در شیراز نمود بسیار بارزی داشته است، اما متاسفانه تاریخ و متولیان اخیر یادگاری بجا نگذاشتهاند. نقد دیگری نیز از دیدگاه حمل و نقل و ترافیک شهری مطرح است و نکته قابل ذکر دیگر هم سنخی عملکردها و همجواریهای سایت مورد نظر از منظر معماری و شهرسازی است. خیابان زند غربی به لحاظ موقعیت خاص بهداشتی، درمانی و با توجه به قرار گرفتن بخش عمده مطبها و ساختمانهای پزشکان شهر و همچنین عمده مراکز درمانی شهر از جمله چندین مرکز مهم بیمارستانی و کلینیکی فوق تخصصی درمانی، مدتهاست ذهن برنامهریزان، متخصصان امور شهری و سایر مردم و شهروندان را به این مشغول داشته است که در این انبوه تراکم و کاربری و از طرفی حجم بالای ترافیک در کنار بیماران و خانوادههای آنان که بخش عمده آنان از شهرستانهای استان و سایر استانهای همجوار در این منطقه تردد دارند، میبایست یک پارک و فضای سبز مناسب به همراه یک پارکینگ طبقاتی در جوار این کاربریها لحاظ شود تا بتواند تا حدی مشکلات مراجعان سواره و پیاده را در این بخش مهم شهر برطرف کند و در جهت روانسازی ترافیک ناشی از ترافیک ساکن در حاشیه خیابان آنهم در هر دو طرف و توقف دوبله وهمچنین ساماندهی و اسکان موقت بیماران و همراهان آنان که عمدتا در رفیوژ وسط و پیاده رو ها سکنی گزیده، ایفای نقش کند که مورد آخر هم سیمای شهر را مخدوش نموده و هم خود بیماران و همراهان آنان رنج و زحمت زیادی متحمل میشوند. جا دارد به این نکته هم اشاره شود که چندی پیش شورای محترم شهر شیراز، برای برطرف کردن ترافیک ناشی از ازدحام خیابان زند و خیابان های اطراف آن اقدام به اجرای ناموفق طرح ترافیک کرد که این موضوع هم دلیل دیگری بر تضاد این تغییر کاربری، با معضل ترافیک این منطقه و اجرای طرح ترافیک است. و تنها فضای باقیمانده حاشیه کل خیابان زند در راستای تحقق عملکرد مورد نیاز شهری همین باغ است که در حدفاصل خیابان ملاصدرا و فلسطین (باغشاه) قرار گرفته است. باغی که زمانی از زیباییها و مناظر خاص شهر و خیابان یاد شده بود و چه بسیار رهگذران و عابرین پیادهای که هنگام عبور از پیاده رو مجاور این باغ، حس نشاط و سرزندگی در آنان متبلورشده و به نوعی در طول سالیان سال حس تعلق نسبت به این فضای شهری در آنان پدیدار شده است آن هم در یکی از پرترددترین خیابانهای شهر شیراز که از لحاظ نقش آن در سلسله مراتب کاربریهای شهری به عنوان یک کاربری متعلق به کل شهر قلمداد شده و جایگاه یک فضای ناحیه ای یا محله ای در تقسیم بندی سلسله مراتب شهری را ندارد. اما در مجموع،این مصوبه به لحاظ ماهیتی دارای چند ایراد اساسی است: یکی اینکه به دلایل ذکر شده ، خیابان زند غربی نیاز به یک پارک و فضای سبز یاد آور بافت تاریخی و باغی شهر و پارکینگ طبقاتی دارد .دوم اینکه تبدیل این مکان به کاربری تجاری، اداری و اقامتی نه تنها دردی از دردهای این منطقه مهم شهر را درمان نمیکند بلکه به تشدید درد آنهم به شکل فزایندهای منجر میشود. در کنار دلایل ذکر شده از لحاظ حقوقی نیز این مصوبه با اصول مطرح طرح جامع شهر همچنین طرح تفصیلی با رویکرد ساختاری راهبردی که در مراحل نهایی تصویب بوده مغایرت اساسی دارد. همچنین می توان به عدم سنخیت ارتفاع و تعداد طبقات و ناهمگونی با بافت پیرامونی هم اشاره کرد. معالوصف مدتهاست مشاهده میشود بخشهایی از این باغ عامدا خشک شده تا زمینه اجرای چنین مصوبه ای فراهم شود و در بین آن به نوعی تفکیک با فنس و غیره صورت پذیرفته است. حتی مدتی پیش تابلویی در مکان مورد نظر توسط یکی از نهادهای وابسته به شهرداری شیراز نصب شد که در آن با این مضمون عنوان شده بودکه با خاطیان این باغ که سبب خشکشدن آن شدهاند، بصورت قانونی برخورد میشود. اما هم اکنون چنین مصوبهای راه را برای همان خاطیان باز کرده تا نه تنها با آنان برابر قانون برخورد نشود بلکه از سود سرشاری به قیمت نابودی این منطقه از شهر برخوردار شوند ضرر آن قطعا متوجه همه شهروندان به لحاظ اهمیت موضوع خواهد بود. لذا انتظار میرود قبل از اینکه مصوبه شورا به کمیسیون ماده 5 جهت تصویب نهایی ارجاع شود اعضای شورای شهر که نمایندگان شهروندان بوده و باید از حقوق حقه شهروندان در جهت رفع معضلات و سهولت در زندگی شهری دفاع کنند، در مصوبه فوق تجدید نظر کرده و در مصوبهای دیگر شهرداری را موظف به تملک کل باغ نموده تا در جهت پیشنهادات مورد اشاره به کاربریهای عمومی عامالمنفعه ذکر شده اختصاص یابد. جمعی از اساتید دانشکده هنر و معماری و شهرسازی دانشگاه پیام نور شیراز با هماهنگی دکتر برزگر، مدیر گروه بخش معماری و شهرسازی و مهندس سید حمید رضا طبیبی، استاد دانشگاه پیامنور شیراز