بررسی طرح انتقال آب "سد دوستی" به خراسان جنوبی
گزارش «نسیم» در حالی حکایت از عدم ورود آب به سد دوستی دارد که مسئولان از اتمام مرحله نخست طرح مطالعات انتقال آب از این سد خبر میدهند/ هنوز طرح جامع و کارشناسی شدهای برای تامین آب استان طی دهههای آینده وجود ندارد
طی چند سال گذشته موضوع تأمین و انتقال آب به خراسان جنوبی از سد دوستی مشهد و همچنین دریای خزر همواره در نشستهای مختلف از سوی مسئولین و نمایندگان مردم در مجلس اعلام شده است، اما گزارشهای رسمی و میدانی نشان میدهد برای آینده این طرح کار جامع و کارشناسی شدهای انجام نشده است. کاهش ۹۹ درصدی ورود آب به سد دوستی طی چند روز گذشته روزنامه خراسان رضوی در مطلبی با عنوان " کاهش ۹۹ درصدی ورود آب به سد دوستی" در گفتگو با محمد خانی، مدیر دفتر بهرهبرداری و نگهداری از تأسیسات آبی شرکت آب منطقهای خراسان رضوی به قطع شدن آب رودخانه هریرود اشاره کرد و افزود: در چند سال گذشته هیچگاه سابقه نداشته است که از نیمه اسفندماه به بعد آب رودخانه هریرود خشک شود و آبی وارد سد دوستی نشود. وی در ادامه به دلایل این امر اشاره کرد و اظهار داشت: به درستی مشخص نیست که قطع آب رودخانه به علت خشکسالی است یا در پی احداث سد سلما در بالادست این مشکل به وجود آمده است. مشکل کاهش و قطع آب رودخانه هریرود را که به سد دوستی ریخته میشود، به وزارت نیرو انعکاس دادهایم. در فروردین پارسال میزان آب ورودی به سد دوستی حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب بود ولی این رقم در فروردینماه امسال فقط سه میلیون مترمکعب بوده، یعنی ۲۹۷ میلیون مترمکعب کاهش یافته است. حجم ذخیره آب سد دوستی سال گذشته در این ایام یک میلیارد و ۱۳۰ میلیون مترمکعب بود، ولی امسال این رقم به ۶۵۱ میلیون مترمکعب کاهش یافته است. این آمار نشان میدهد که ما از ذخیره آب سال گذشته سد استفاده میکنیم. مطالعات مرحله نخست طرح انتقال آب از سد دوستی مشهد به پایان رسیه است. در شرایط نرمال 120 میلیون مترمعکب آب از این سد به انتقال منتقل میشود. -حسین امامی، مدیرکل آب منطقهای خراسان جنوبی در گفتگو با «نسیم» اظهار داشت: مطالعات مرحله نخست طرح انتقال آب به این استان از سد دوستی به پایان رسیده و مرحله دوم این طرح در حال پیگیری است. پیش از این غلامرضا غلامرضایی، مدیرکل سابق آب منطقهای استان در آذرماه سال گذشته در گفتگو با ایرنا اظهار امیدواری کرد، هر چه زودتر مطالعات این طرح به اتمام برسد تا با اختصاص ردیف بودجهای، کار عملیاتی این پروژه آغاز شود. به گفته وی؛ در صورت اجرایی شدن پروژه، در شرایط نرمال 120 میلیون مترمکعب آب از سد دوستی به خراسان جنوبی اختصاص مییابد. سالانه 150 تا 160 میلیون مترمکعب آب بیش از توان سفرههای آب استان از آنها برداشت میشود و سطح آب زیرزمینی در دشتها مرتب در حال افت است. نبود طرح جامع برای انتقال آب به خراسان جنوبی -حجتالاسلام سید محمدباقر عبادی، نماینده مردم شهرستانهای بیرجند، درمیان و خوسف در مجلس در گفتگو با «نسیم» با بیان اینکه وزارت نیرو، طرح جامع و کارشناسی شدهای برای انتقال آب به استان ندارد، یادآور شد: انتقال آب به خراسان جنوبی از جمله طرحهای اولویتدار استان بوده که در این رابطه به وزیر مربوطه تذکر دادهام. کمبود آب استان را دچار بحران کرده است. هنوز وضعیت طرح انتقال آب به استان برای اجرایی شدن مشخص نیست -وجهالله خدمتگذار، استاندار خراسان جنوبی چندی قبل در دیدار با مردم طبس در محل آستان حضرت حسین بن موسیالکاظم(ع) این شهر که بهمناسبت سالروز شکست حمله نظامی آمریکا در صحرای طبس انجام شد، بیان داشت: هماکنون آب آشامیدنی بیش از 400 روستای استان با تانکر سیار حمل میشود. خشکسالی 15ساله موجب شده مهاجرت بیرویه از روستاها به شهرها افزایش یابد. در بحث انتقال آب به این استان، تاکنون پیگیری و مکاتبات زیادی با مسئولان عالیرتبه صورت گرفته، اما با وجود اینکه مطالعات آن نیز توسط وزارت نیرو انجام شده، هنوز وضعیت آن برای اجرایی شدن مشخص نیست. تخلیه روستاها از جمعیت و حاشیهنشینی در شهرها، از جمله مشکلات ناشی از مهاجرت روستاییان بر اثر خشکسالی در این استان است. بنابر این گزارش، پیش از این محمدعلی آخوندی، مدیرکل سابق ستاد مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی در نشست تخصصی اتاق فکر بسیج رسانه که با حضور دبیران خبر رسانههای گروهی استان تشکیل شد، اظهار داشت: در استان بیش از شش هزار حلقه قنات وجوددارد که 50 درصد قنوات آبدهی آنها به نصف کاهش پیدا کرده و 70 درصد آنها به سمت خشک شدن پیش میروند .خشکسالی که از آن به عنوان زلزله خاموش یاد میشود در استان خراسان جنوبی وارد پانزدهمین سال خود شده و بیش از دیگر حوادث در حال وارد کردن خسارت به این استان است. یکی از کارهای ضربتی که برای مقابله با خشکسالی باید در استان انجام شود، تشکیل کمیته راهبردی بحران آب در استان است. باید به خشکسالی به عنوان یک بحران در استان مرزی خراسان جنوبی نگاه کرد و برای مقابله با آن تمامی دستگاهها بسیج شوند.