هشدار نسبت به مادامالعمر کردن محدودیتها بر غنیسازی در مذاکرات "وین۶"
پایگاه ایران هستهای نوشت: سوال این است که پس از اتمام دوره زمانی گام نهایی آیا تمامی محدودیتهای اعمال شده بر برنامه هستهای ایران برچیده خواهد شد و ایران میتواند در ابعاد صنعتی غنیسازی کند یا خیر؟
پایگاه خبری تحلیلی ایران هسته ای در گزارشی نوشت: کارشناسان میگویند یکی از مهم ترین مشکلات در مذاکرات پیش روی ایران و 1+5 بحث در این باره است که برنامه هسته ای ایران پس از اتمام دوره زمانی گام نهایی چه وضعیتی خواهد داشت؟ با نزدیک شدن به زمان آغاز مذاکرات وین6 در روز 11 تیر، مشکلات جدی مذاکرات که عمدتا ناشی از متن توافق ژنو است، خود را نشان می دهد. منابع مطلع پیش از این به «ایران هستهای» گفتهاند اراده دو طرف این است که مذاکرات وین 6 فقط زمانی به اتمام برسد که توافق نهای حاصل شده باشد. یکی از اصلیترین این مشکلات که برخی منابع مطلع در تهران می گویند موضوع اختلاف های حاد در مذاکرات جاری ایران و 1+5 است، این است که پس از اتمام دوره زمانی گام نهایی آیا تمامی محدودیت های اعمال شده بر برنامه هسته ای ایران برچیده خواهد شد و ایران می تواند در ابعاد صنعتی غنی سازی کند یا خیر؟ پاراگراف آخر از توافق ژنو میگوید پس از انجام کامل و موفق تعهدات ایران در گام نهایی با برنامه هستهای آن مانند همه دیگر اعضای NPT برخورد خواهد شد. این عبارت -همانطور که منتقدان پس از توافق ژنو مکررا تاکید کرده اند- هیچ دلالتی بر این ندارد که ایران پس از گام نهایی میتواند بدون هیچگونه محدودیتی تاسیسات غنی سازی خود را طبق NPT تا هر کجا که خواست توسعه دهد. علت از دید برخی کارشناسان این است که «اصل طلایی» حاکم بر سیاست خلع سلاحی امریکا این است که حتی اعضای عادی NPT هم حق غنیسازی ندارند، چرا که این معاهده اساسا به چنین حقی تصریح نکرده است. هم اکنون حدود 5 کشور غیر عضو NPT غنیسازی میکنند که همگی آنها دارای موافقتنامههای جداگانه با امریکا هستند. سوال اصلی در مذاکرات این است که آیا امریکا حاضر است در متن توافق نهایی تصریح شود که برنامه غنیسازی ایران پس از اتمام دورهزمانی گام نهایی هیچ محدودیتی جز آنچه NPT مقرر کرده نخواهد داشت؟ برخی منابع غربی میگویند امریکا مایل است محدودیتها بر برنامه هستهای ایران دائمی و همیشگی شده و توافق نهایی با ایران جایگزین معاهده NPT گردد. کارشناسان در تهران هشدار می دهند اگر عبارتی که بر برداشته شده همه محدودیت ها از برنامه غنی سازی ایران پس از گام نهایی دلالت کند، در توافق نهایی وجود نداشته باشد، این توافق یک فاجعه حقوقی خواهد بود. یک کارشناس ارشد در اینباره به «ایران هسته ای» گفت: «تا این لحظه امریکاییها درج چنین عبارتی را نپذیرفته اند. روس ها با موضوع موافق هستند ولی هنوز در این باره مذاکره جدی نشده است». وی ادامه داد: «این جمله در کنار جملهای که بر لغو همه تحریم ها دلالت میکند قلب توافق نهایی خواهد بود و الباقی متن حاشیه است».