پرسشهایی در حاشیه سخنان اخیر سریعالقلم؛ "منادی بازگشت به غربزدگی، الهامبخش دولت شده است؟"
سعید زیباکلام طی یادداشتی برای «نسیم» نوشت: این نوع اظهارات بیاختیار انسان را به یاد غربزدههای خام یك قرن و اندی پیش چون میرزا ملكم خان، تقیزاده، آخوندزاده و كسروی میاندازد
سعید زیباکلام، استاد دانشگاه تهران در واکنش به سخنان سریع القلم در گردهمایی تخصصی مناطق آزاد طی یادداشتی برای «نسیم» نوشت:
"هر كشوری كه در دنیا پیشرفت كرده، بینالمللیشدن را مبنا قرار داده است." محمود سریعالقلم در نخستین گردهمایی تخصصی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی (8/4/1393)
نظر همۀ افراد البته محترم است. اما بیتردید این نوع اظهارات بیاختیار انسان را به یاد غربزدههای خام و سطحی یك قرن و اندی پیش چون میرزا ملكم خان، تقیزاده، آخوندزاده و كسروی میاندازد. كسانی كه فكر میكردند پیشرفت، توسعه، ترقی، آدمیت یا انسانیت، تمدن، و شهرنشینی یعنی همچون غربیان زیستن و اندیشیدن. یعنی تماماً غربیشدن.
بهراستی "بینالمللیشدن" چه معنای محصّلی دارد؟
آیا شما حتی یكبار هم حتی از یك فیلسوف یا عالم اجتماعی نامدار و برجسته یا غیرنامدار و غیربرجستۀ غربی شنیدهاید یا خواندهاید كه به هموطنان خود گفته باشد بیاییم بینالمللی شویم، حتی یكبار؟
"بینالمللیشدن" به لحاظ مفهومی هیچ معنای محصّلی ندارد ! اما امكان دارد فردی از سر ناباوری یا بیاعتقادی به فرهنگ و سنن جامعۀ خویش، و از طرفی دیگر از سر مفتونیت به فرهنگ و تمدن فرنگی از "بینالمللیشدن" سخن بگوید. روشن است كه سخن از "بینالمللیشدن" در اینجا هیچ دلالتی جز "فرنگیشدن" ندارد. یعنی همان كه جلال آل احمد حدود نیم قرن پیش، از آن به "غربزدگی" یاد كرد و در اثر ماندگارش آن را به فراخور توان و شناخت خویش توصیف كرد و مورد انتقاد قرار داد.
بهنظر من این جرم و گناه نیست كه كسی، استاد دانشگاهی و یا حتی استاد حوزهای، معتدل یا افراطی، غربزده و مفتون غرب باشد. لیكن مایۀ تعجب و شگفتی است كه فرهنگی كه در كارنامۀ درخشان و عزتآفرین فرهنگی و اعتقاديِ خویش عالمان بصیر و بصیرتبخشی چون جلال آل احمد، معلم شهید انقلاب دكتر علی شریعتی، استاد محمدتقی شریعتی، استاد شهید مرتضی مطهری، مجاهد نستوه سید محمود طالقانی(رضوان الله علیهم اجمعین) و امثال آنها را داشته است چگونه است كه امروزه و با وجود رویداد شگرف و عظیمی به نام انقلاب اسلامی و آن همه مقاومتها و پایمردیها و شهادتهای اعجابآفرین، شاهد ندای صریح و بلند بازگشت به سوی فرنگیان و غربزدگی میشود؟
آری! ابداً جرم یا گناه نیست كه فردی، استاد دانشگاه و حوزه باشد یا از عامۀ مردم، نه تنها غربزده باشد بلكه علناً مفتونیت خود به فرهنگ و تمدن غربی را علیالدوام اعلام كند و به علاوه اخیراً هموطنان خود را، ضمن سرزنش و تحقیر، دعوت به غربزدگی كند.
آنچه مایۀ تأسف و تألم است این است كه چنین فردی ظاهراً از سر حسن نیت و عزتبخشی به ایران و ایرانی، دعوت به غربزدگی میكند.
آنچه اما مایۀ درد عمیق میشود این است كه چنین فردی مغز متفكر و الهامبخش دولتی میشود كه شعارش اعتدال و عقلانیت است.
آیا با این وصف، دشوار است دریابیم اعتدال و عقلانیت آن دولت چه معنا و مفهومی دارد و فرجامش نهایتاً كجاست؟ آیا به واقع دشوار است دریابیم یا فوقالعاده دردناك است دریابیم؟
آیا اینك كه معنای پیشرفت و توسعه و تمدن و بینالمللیشدن و اعتدال و عقلانیت را نزد مغز متفكر و مشاور عالی دولت فهم كردیم و فرجام و آینده سیاستگذاریهای این دولت را در تمام عرصهها دریافتیم جا ندارد از رابطه و سابقۀ فكری و فرهنگی این مغز متفكر با رئیس دولت اعتدال و عقلانیت پرسش كنیم؟
آیا اینك بجا و به موقع نیست كه بیداران و بیدارگران اقلیم انقلاب اسلامی از چگونگی حماسۀ سیاسی سال 92 پرسش كنند؟
آیا اینك بجا و به موقع نیست كه بیداردلان و بیدارگران مجاهدِ این اقلیمِ همواره معترضخیزِ بصیر از عوامل دور و نزدیك زمینهساز حماسۀ سیاسی سال 92 پرسش كنند؟
آیا با توجه به عقبۀ فكریـفرهنگیـسیاستی این دولت، و عملكرد همین یكسالۀ دولت، دیرهنگام نیست دربارۀ روند تحولات انقلاب و آیندۀ نزدیك انقلاب با جدیت هر چه تمامتر و توان هرچه فراگیرتر به فكر و اندیشه شویم؟ به فكر و اندیشه شویم كه آیا انقلاب در مسیر اصلی اسلامی خود قرار دارد؟ به فكر و اندیشه شویم كه آیا انقلاب در دست نااهلان و نامحرمان نیفتاده است؟
آیا طرح این سؤالات و تأمل در آنها به مصلحتِ دوام و بقای انقلاب نیست؟
"ولتكن منكم امه یدعون الی الخیر و ینهون عن المنكر و اولئك هم المفلحون". ( آل عمران ، 104 )
سحر سوم ماه مبارك رمضان،
تیر 1393، نسیمآباد