عنادی: اگر مردم عراق به دنبال تجزیه بودند این اتفاق بعد از حمله آمریکا رخ میداد
این کارشناس بینالملل در گفتگو با «نسیم» با تاکید بر اینکه "طرح تقسیم عراق از طرف رژیم صهیونیستی دنبال میشود" افزود: این رژیم به دنبال این است که کشورهای اسلامی به پازلهای کوچک تبدیل شوند
متن گفتگوی خبرنگار «نسیم» با مراد عنادی، کارشناس مسائل بینالملل درخصوص تحولات اخیر در عراق و افغانستان و نقش کشورهای منطقهای و فرامنطقهای در تحولات این کشورها بدین شرح است:
* نسیم: به عنوان اولین سوال، باتوجه به اتفاقات اخیر در کشور عراق و بعد از حمله تروریستها به این کشور، همچنین در شرایطی که برخی در عراق ندای تجزیه طلبی سر دادهاند مهم و ضروریترین مسئله در فضای کنونی این کشور را چه چیزی میدانید؟
عنادی: مهمترین و در اولویتترین بحث فراروی عراق و آن چیزی که مردم عراق از دولت خود انتظار دارند دفع خطر تروریسم از این کشور است؛ باتوجه به پیوند بین بعثیها و تکفیریها که برخی از استانهای عراق را دستخوش تاخت و تاز کرده است به نظر میرسد مهمترین موضوع در فضای کنونی عراق اکنون این است که دولت، ارتش و مرجعیت عراق همه در سطحی واحد این خطر جدی را مرتفع کنند و بعد از آن مباحث دیگر در اولویت بعدی قرار میگیرد.
* نسیم: در شرایطی که برای پست نخستوزیری عراق 3 گزینه اصلی معرفی شده است، رفتار درست از طرف پارلمان در شرایط موجود عراق را چگونه ارزیابی میکنید؟
عنادی: در هر صورت رقابت بین آقای مالکی، عادل عبدالمهدی و ایاد علاوی وجود دارد اما آن چیزی که محسوس است این است که آمریکا، عربستان، قطر و کشورهای دیگر به شدت دنبال این هستند که نوری مالکی مجددا انتخاب نشود، این درخواست در حالی است که حزب دولت قانون 95 کرسی را در پارلمان کسب کرده است و حدود یک سوم کرسیها یعنی بیشترین تعداد آن را در اختیار دارد.
ممکن است آقای مالکی در مدتی که نخستوزیر بودهاند ضعفها و اشتباهاتی داشتهاند که بخشی از آن را میتوان به مواردی مانند میدان ندادن به سایر گروههای شیعه یا بیتوجهی به برخی هشدارها نسبت به خطر تروریسم دانست، اما به نظر میرسد آن چیزی که اکنون از اهمیت برخوردار است تقویت مالکی برای مصاف با تروریسمها و نشان دادن قدرت و قاطعیت دولت عراق است.
در شرایطی که حمایت آمریکا، عربستان و قطر از جریانهای تروریستی چه در سوریه چه در عراق و چه در جاهای دیگر کاملا محسوس است، تلاش آنها برای نبودن مالکی تنها میتواند یک پیام داشته باشد که آن اصرار بر بودن وی است. البته بودن یا نبودن مالکی بستگی به جریانهای سیاسی در عراق و نمایندگان پارلمان این کشور دارد که نسبت به آن چه تصمیمی را اتخاذ کنند ولی در نگاه بیرونی به تحولات عراق با علم به ضعفهای مالکی به نظر میرسد که وی از قاطعیت بیشتری برای برخورد با تروریستها برخوردار باشد.
* نسیم: اکنون با موضوعی به نام تجزیه طلبی در عراق روبرو هستیم که مشخصا از طرف رئیس اقلیم کردستان عراق مورد مطالبه است، اولا چه مقدار این درخواست را خواست مردم عراق میدانید ثانیا آینده این حرکت را با توجه به سوابق آن در کشورهای دیگر چگونه میبینید و در آخر جریان پشت این درخواست را چه گروهها یا کشورهایی میدانید؟
عنادی: بحث تجزیه طلبی خواست ملت عراق نیست. چون اگر مردم عراق به دنبال چنین چیزی بودند این اتفاق در همان دوران بعد از حمله آمریکا به عراق در سال 2003 و سرنگونی رژیم صدام عراق میافتاد و عراق در آن زمان میتوانست به 3 منطقه شیعه نشین، کردنشین و عرب سنی تقسیم شود اما اتفاق نیفتاد آن نشان از عدم اراده مردم این کشور برتجزیه دارد.
عراقیها علاقمند به یک پارچه ماندن کشورشان هستند تابتواند به عنوان یک کشور قدرتمند عربی در اتحادیه عرب و در منطقه قدرت مانور بیشتری داشته باشد. عراق 3 تکه قطعا دارای قدرت مانور کمتری خواهد بود و آن جایگاه مورد نظر را بدست نخواهد آورد.
طرح تقسیم عراق از طرف رژیم صهیونیستی دنبال میشود و این رژیم به دنبال این است که کشورهای اسلامی به قطعات و پازلهای کوچک تبدیل شوند. رژیم صهیونیستی به دلیل نداشتن عمق استراتژیک و ذرهای بودن ماهیت آن و به دنبال تجزیه و کوچک شدن کشورهای اسلامی است تا تهدیدی که از ناحیه آنها احساس میکند برای همیشه مرتفع شود.
متاسفانه شاهدیم که برخی از کشورهای منطقه در میدان صهیونیستها بازی میکنند و قضیه تجزیه در کشورها را دنبال میکنند. حتی زمانی که آقای بارزانی میگوید باید در کرکوک همهپرسی برگزار شود دقیقا در میدان طرحهای رژیم صهیونیستی بازی میکند.
در شرایطی که بیش از هرچیز دیگری مبارزه با تروریسم باید اولویت اول باشد؛ طرح این موارد ضربه زدن به ارتش و دولتی است که به دنبال دفع خطر جدی تروریسم هستند و این موضوعات نه تنها هیچ کمکی به مردم عراق نمیکند بلکه دامنه تنشها را میتواند بالا ببرید.
* نسیم: به نقش رژیم صهیونیستی در تحولات عراق اشاره کردید، ما در حال حاضر شاهد هستیم که اسرائیلیها با توجه به تمرکز رسانهای به موضوع عراق حملاتی را به نوار غزه برنامهریزی کردهاند؛ به نظر شما چه مقدار از این تحولات اخیر در عراق منبعث از رژیم صهیونیستی است و آیا این رژیم ایجاد کننده این تحولات بوده و یا تنها از آن استفاده میکند؟
عنادی: تصور من این است که تحولات شکل گرفته در منطقه تحت عنوان بیداری اسلامی از ابتدا مطابق خواست آمریکا و اسرائیل نبود اما باتوجه به انشقاقهایی که بین خود این جریان پیش آمد و همچنین تقسیماتی که مابین کشورهای اسلامی در طیفهای موافق و مخالف این جریان ایجاد شد فضایی را در منطقه ایجاد کرد که رژیم صهیونیستی بتواند به همراهی آمریکا و برخی از همین کشورهای عربی بیشترین استفاده را از این فرصت انجام دهد و شاید بتواند معادلات را به سمتی که مایل است سوق دهد.
اکنون موضوع کاملا واضح و روشن است و هرکسی که الفبای سیاست را بداند میتواند تشخیص دهد که برنده این مسلمان کشی و دعواهایی که در نیجریه، یمن، مصر، سوریه، عراق، افغانستان، پاکستان و همه جای کشورهای اسلامی که گروهها تروریستی به ویژه القاعده در حال قتل عام دیگر مسلمانان هستنداتفاق میافتد، رژیم صهیونیستی است.
هرچقدر که کشورهای اسلامی در آشفتگی و تنش به سر میبرند رژیم صهیونیستی فرصت بیشتری برای پیش برد اهداف خود پیدا میکند و اگر شما همین الان نیز دقت کنید متوجه میشوید اقداماتی که اسرائیل در غزه در حال انجام آن است کاملا تحت الشعاع مباحث عراق و تنشهای منطقه است و در حال استفاده از فضای ملتهب به نفع سیاستهای خود است.
* نسیم: اجازه دهید از بحث عراق بگذریم؛ در رابطه با افغانستان و انتخابات در این کشور شاهد هستیم که مانند دوره قبل موضوع تقلب در این کشور مطرح شده است و یکی از نامزدها مدعی تقلب در انتخابات این کشور است؛ این ادعا در حالی اتفاق میافتد که با وجود سابقه قبلی آن، آمریکا از اظهارنظر درباره این موضوع خودداری کرده و هرچند در دوره پیش شاهد ورود آمریکا به موضوع تقلب بودیم و نهایتا نیز موضوع تقلب در این کشور به نتیجه رسید اما این بار آمریکا به سکوتی معنادار اکتفا کرده است؛ دلیل این سکوت معنادار را چه چیزی میدانید؟
عنادی: تصور من این است که مابین آقای عبدالله عبدالله و اشرف غنی احمد زی دو گزینه رقیب در این انتخابات، آقای احمدزی از مطلوبیت بیشتری برای آمریکایی برخوردار است.
در حالی که در دور اول آقای عبدالله با 45 درصد آرا حدودا 10 درصد از رقیبش جلو بود و باوجود اعتراض به تقلب و ورود سازمان ملل به آن، همچنان آمریکاییها بدلیل ملاحظاتی که براساس منافع خود دارا هستند و مایلند گزینه مورد نظرشان رای بیاورد سکوت کردهاند و وارد این دور از انتخابات نمیشوند.
سکوت آمریکاییها در حالی است که آنها در سال 2001 و حمله به افغانستان میگفتند ما میخواهیم با از بین بردن القاعده و تروریسم، صلح، امنیت و دموکراسی را به افغانها هدیه دهیم اما با وجود گذشته بیش از یک دهه از این حمله آمریکا به افغانستان، این کشور همواره شاهد ناامنی و اقدامات تروریستی بوده است و در خصوص دموکراسی در افغانستان هرچند انتخابات با همه کارشکنیهایی که طالبان انجام دادند برگزار شد اما در بحث نتایج شاهدیم که چالشهایی وجود دارد.
به نظر بنده در وضعیت کنونی افغانستان، بحث مدیریت قضیه بسیار مهمی است و اینکه آمریکاییها به شکلی خود را کنار کشیدهاند که نشان میدهد فضای انتخابات افغانستان فضایی طبیعی که انتظار میرفت نیست و به همین دلیل آقای عبدالله و طرفدارانش به شدت به این موضوع اعتراض دارند.
* نسیم: به عنوان آخرین سوال در زمان حاضر شاهد تحولات سریعی در منطقه چه در عراق، چه در افغانستان و یا سوریه و مصر و دیگر جاها هستیم که آشکار و پنهان دست کشورهای فرامنطقهای در آن مشخص است و منطقه را به سمت آشوب هدایت میکند به نظر شما هدف دستهای پشت پرده در این اتفاقات چیست؟
عنادی: چند سال قبل آقای کسینجر در کتاب دیپلماسی آمریکا در قرن 21 عنوان کرد تنها نقطهای از جهان که هنوز در عصر وستفالی به سر میبرد خاورمیانه است و برای اینکه خاورمیانه از این عصر خارج شود باید تحولاتی در آن اتفاق افتد؛ بعد از آن نیز شاهد مباحثی بودیم که رایس تحت عنوان خاورمیانه جدید و زایش جدیدی که در منطقه قرار بود اتفاق بیفتد مطرح کرد.
این بحثها مواردی بوده است که از ناحیه آمریکاییها به طور جدی مورد توجه قرار گرفته، اما تحولات منطقه آن طوری که آنها میخواستند و باتوجه به نفوذ قدرتهای منطقهای مانند ایران پیش نرفته است؛ اما با این وجود به نظر میرسد که منطقه خاورمیانه دستخوش تحولات گستردهای است و چنانچه کشورهای این منطقه خودشان آن را مدیریت نکنند و به یک راهحل جامع برای مقابله با تهدیدات فراروی منطقه مانند تروریسم و مباحثی همچون تجزیه طلبی نیاندیشند و سازوکارهای منطقهای به طور جدی فعال نشود باید منتظر مدیریت قدرتهای فرامنطقهای بر مباحث منطقه باشیم که این به زیان کشورهای منطقه است و خاورمیانه را که یکی از استراتژیکترین نقاط دنیاست و از منابع سرشار انرژی برخوردار است به جایی تبدیل میکند که منطقه به جای رشد اقتصادی، با همین جنگها و درگیریها مشغول باشد و آسایش و رفاه از مردم سلب شود.