آیت‌الله ایمانی: اجازه ندهیم فرهنگ ما عرصه جولان عده‌ای "دگراندیش" باشد

رهبر معظم انقلاب، بر اساس تدبیر و اشرافی که بر وضعیت جاری کشور دارند، این سال را به نام "اقتصاد و فرهنگ، با عزم ملی و مدیریت جهادی" نامگذاری نمودند. این نامگذاری دلیلی بر ضرورت توجه بیشتر به این دو حوزه مهم است. بر همین اساس گفتگویی با آیت الله اسدالله ایمانی، عضو مجلس خبرگان رهبری و نماینده ولی فقیه و امام جمعه شیراز ترتیب داده‌ایم و در آن به علل نامگذاری این سال با این عنوان پرداخته ایم. مشروح گفتگوی «نسیم» با وی بدین شرح است:

**«نسیم»: علت توجه و تأکید مقام معظم رهبری در پیام نوروزی و سخنرانی شان در مشهد به مناسبت سال نو بر سه مولفه علم، اقتصاد و فرهنگ چیست؟

آیت الله ایمانی: اگر کشوری در دستیابی به این سه مولفه، توفیق لازم را نداشته باشد و گام های اساسی و موثر را برندارد خواه یا نا خواه در حرکت کاروان بشریت به سوی رشد و کمال دچار افت و عقب افتادگی خواهد شد. حرکت با کاروان بشریت به سوی نقطه اوج و کمال، راهی جز بهره برداری از علم و دانش و آگاهی ندارد. دانش و آگاهی نیز مجموعه ای از علوم است که نه مرز دارد و نه اختصاص به ملیت یا جمعیت خاص دارد بلکه همه انسان ها می توانند مشروط بر این که ابزار لازم و فضای کار را فراهم کنند از آن استفاده کنند.

بحمدالله در کشور ما در سال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی به ویژه بعد از جنگ تحمیلی این حرکت با شتاب بیشتری در حال جلو رفتن است به طوری که ما در میزان رشد مسائل علمی کمنظیر هستیم.

اقتصاد ما از دورن طاغوت نفت بنیاد شد

کشور ما به خاطر این که در صد سال اخیر، بعد از پیدایش نفت، به ویژه بعد از جنگ چهارم اعراب و اسراییل و جهشی که در قیمت نفت افتاد، اقتصاد کشور ما در دوران طاغوت متکی به نفت شد و اقتصاد ما نفت بنیاد شد و بودجه جاری و عمرانی ما متکی به نفت شد و این خطرناک ترین و بدترین شکل نوع بالندگی اقتصاد یک کشور است که بخواهد با فروش نفتو منابع و سرمایه های زیرزمینی خود بودجه جاری خود را تامین کند. ما از این راه دچار ضربه ها فراوانی شدیم و آسیب های اقتصادی زیادی به کشور ما وارد شد.

اقتصاد مقاومتی متفاوت از اقتصاد ریاضتی است

بعد از پیروزی انقلاب نیز به دلیل عوامل مختلفی آن چه که به عنوان کار اساسی باید در این عرصه صورت می گرفت، انجام نشد. رهبر معظم انقلاب با درک این خطر بزرگ و عظیم چند سالی است که توجه جامعه، مردم و دولتمردان را به مسائل اقتصادی جلب کردند و امسال نیز در پایان سال گذشته اقتصاد مقاومتی را با الزامات و شرایط آن به سران قوای سه گانه ابلاغ فرمودند و در سخنرانی آغازین سال 93 هم در مشهد مقدس و همچنین پیام نوروزی به مسئله اقتصاد به عنوان اصل اساسی که دشمن امروز بر آن تکیه کرده است و بر الزامات اقتصاد مقاومتی و ضرورت مقاوم سازی اقتصاد برای جلوگیری از آسیب پذیری از ضربه های دشمن تاکید داشتند. اقتصاد مقاومتی متفاوت از اقتصاد ریاضتی است. اقتصاد مقاومتی درون زاست و برون گرا نیست در حالی که ارتباط و تعامل مثبت با کشورهای دیگر جهان داشته و خواهد داشت اما این ارتباط آن چنان نیست که متکی بر بیرون باشد بلکه متکی بر استعدادهای درونی است و رهبر معظم انقلاب به ده عنوان از الزامات این اقتصاد اشاره کردند .

هویت انقلاب اسلامی هویتی فرهنگی است

اهمیت مسئله فرهنگ نیز بسیار روشن است. هویت انقلاب اسلامی ما هویتی فرهنگی است و نظامی و اقتصادی نیست. در عین این که توجه به همه ابعاد سیاسی، اقتصادی و نظامی دارد اما هویت آن فرهنگی به معنی حفظ ارزش های دینی و ملی بوده است؛برای حفظ این ارزش ها قیام شد و انقلاب مردم تحقق پیدا کرد؛رهبر این انقلاب نیز چهره ای فرهنگی بود و هم اکنون نیزمدیریت و رهبری انقلاب در اختیار یک چهره فرهنگی است.

دشمن می خواهد فکر، فرهنگ، باور و ارزش های خود را به جهان تحمیل کند

فرهنگ اصول و اساس و همه چیز انقلاب ماست؛ دشمن هم با تمام برنامه های خود همان گونه که در عرصه های اقتصادی نیز سعی بر لطمه زدن به ما دارد، بیشتر بر روی مسائل فرهنگی کار می کند. دشمن می خواهد فکر، فرهنگ، باور و ارزش های خود را به جهان تحمیل کند وخرده فرهنگ های موجود درجهان به ویژه فرهنگ اسلام ناب را از بین ببرد.

ما باید با تکیه بر داده های دینی و ملی خود در برابر این تهاجم دشمن ایستادگی کنیم و با یک مهندسی فرهنگی، چهارچوب فرهنگ مان را حفظ کنیم و اجازه نفوذ و حضور عناصر فرهنگ بیگانه را در فرهنگ و ارزش های خود ندهیم.

«نسیم»: وضعیت علمی و فرهنگی کشور در حال حاضر در چگونه است و علت این که این دو از دغدغه های مقام معظم رهبری در سال جدید است، چیست؟

آیت الله ایمانی: ما از نظر علمی الحمدلله در شرایط خوبی هستیم. وضعیت نه چندان مطلوب فرهنگی و نیز وضعیت سیاست زده شدن دانشگاه می تواند بخشی از علت دغدغه مقام معظم رهبری باشد اما عمده دلیل تأکید ایشان بر دو عنصر فرهنگ و علم این است که رشد و بالندگی یک کشور در رشد در عرصه های علمی فرهنگی است. قطعاً اگر دانشگاه بخواهد سیاست زده شود و محل سیاسی کاری باشد و به جای توجه به مسائل علمی به سراغ مسائل حزبی، جناحی و سیاسی کاری برود که متاسفانه نشانه های آن با این تحولات جدید در دانشگاه های ما به وجود آمده است، طبیعتاً از کاروان علم باز می ماند. دانشگاه مرکز تولید علم و فن است و باید سعی و تلاشش در حوزه علم باشد. البته دانشجوهای ما باید سیاسی باشند اما این به معنی نیست که بازیچه سیاست زدگی و ابزار دست این حزب و آن حزب شدن و سیاست بازان باشند. این یک خطر است که هم اکنون در جامعه این خطر احساس می شود.

تلاش مقام معظم رهبر انقلاب بر مسائل علمی فراتر از این قضایاست. جامعه ما در سیر حرکتی که آغاز کرده است چاره ای ندارد جز این که در عرصه های علمی از جهانیان جلو بیفتد که بحمدلله گام های بلندی برداشته است اما اگر متوقف شویم و حرکتمان را کند کنیم، از این قافله عقب می مانیم. ما امروز به سیادت علمی در منطقه رسیده ایم اما باید به سیادت علمی در جهان برسیم و برای حفظ آن تلاش کنیم. این امر عوامل مختلفی دارد که یکی از آن عوامل، حفظ دانشگاه از این است که بازار سیاست بازان شود.

**«نسیم»: ارزیابی شما از وضعیت فرهنگی کشور در یک سال گذشته چیست؟

آیت الله ایمانی: در شرایط جدید کشور و در حوزه فرهنگ، عده ای که به دلیل نگاه ها و اندیشه های متناقض یا زاویه دار با انقلاب فضای کار برای آن ها مناسب فراهم نبوده، احساس می کنند فضای کار برای آن ها فراهم شده است و می خواهند فرهنگ ما را به سمت و سوی فرهنگ لیبرالیستی ببرند و از ارزش های اسلامی دور کنند. ما در رسانه های شنیداری و دیداری از جمله سینما و روزنامه ها و در موضع گیری های برخی از مسئولین شاهد این تکاپوها هستیم.

مهندسی فرهنگی یعنی مشخص شود بیگانه و غیر بیگانه، خودی و غیر خودی و ارزش و ضد ارزش چیست و کیست

ما معتقدیم که باید فرهنگ جامعه ما یک فرهنگ ارزشی و تبلور اندیشه ها و ارزش های اسلامی باشد. طبیعی است که ما محدودیت قائل نیستیم اما قائل به وجود چهارچوب برای آزادی هستیم. آزادی در مسائل فرهنگی چهارچوب دارد. ما به مهندسی فرهنگی اعتقاد داریم. مهندسی فرهنگی یعنی برای فرهنگی حریم و حدود تعیین شود و مشخص شود بیگانه و غیر بیگانه چیست و کیست و خودی و غیر خودی و ارزش و ضد ارزش مشخص باشد. امروز متاسفانه احساس می کنیم با کوتاهی های مسئولین، این مسئله تبدیل به یک دغدغه هم در علمای بلاد، هم خبرگان امت و هم مراجع و هم رهبر معظم انقلاب اسلامی دغدغه ای جدی است و این بزرگان مشکلات فرهنگی را با تمام وجود لمس نموده و تذکرها را داده اند. امیدوارم این شرایط که یک بار برای ما اتفاق افتاده است و "یک بار پای ما در این چاله افتاده است"، دیگر تکرار نشود و بتوانیم زود بر گردیم و اجازه ندهیم فرهنگ ما عرصه جولان عده ای "دگر اندیش" باشد که فکر و اندیشه آن ها در جای دیگری تغذیه شده و می شود و می خواهند آن چه را فراگرفته اند، در این جا به جامعه ما القا کنند. امیدوارم که این وضعیت از بین برود. فرهنگ ما مبتنی بر ارزش های دینی و ملی است و ما به هیچ شکلی نباید اجازه بدهیم این فرهنگ از دست ما گرفته شود.

«نسیم»: نقش دولت در ارتقای اقتصاد، علم و فرهنگ در کشور چیست؟

آیت الله ایمانی: طبیعتاً دولت نقش اول دارد. دولتمردان ما باید بحث مدیریت جهادی که مقام معظم رهبری فرمودند، به عنوان یک جهاد و تکلیف و حضور در عرصه مبارزه و کارزار با دشمن تلقی کنند. رهبر معظم انقلاب در مسایل اقتصادی اشاره فرمودند که دشمن می خواهد با تمام توان اقتصاد ما را بشکنند و علت وضع و تشدید تحریم ها این است که می خواهند مردم ما را به خیابان ها بکشانند و در مقابل نظام قرار دهند و نظام را از پای در بیاورند. آیا جنگ چیزی غیر از این است؟ ما درگیر جنگ اقتصادی و فرهنگی با دشمن هستیم به طوری که رهبر انقلاب نیز از جنگ فرهنگی با تعبیر «ناتوی فرهنگی» یاد می کنند. در حوزه علم نیز از گذشته همه تمدن ها و کشورها برای تصاحب و تملک داشته های بیشتری در علم و دانایی در رقابت و مبارزه با یکدیگر بوده اند. بر اساس این نگاه، ما واقعاً در حال جهاد و مبارزه هستیم. اگر در این حالت، احساس غفلت، تنبلی و بی خبری و مسامحه کنیم، عرصه را باخته ایم و خطر این باخت به سادگی قابل جبران نیست.

بنابراین، نقش دولتمردان در این است که مدیریت جهادی را در پیش گیرند و فضای لازم برای تحقق و پیروزی این جهاد اقتصادی و فرهنگی را فراهم نموده و نظارت خوب و دقیقی بر روند عملکرد دستگاه های محوله به آن ها داشته و شرایط لازم را فراهم و برنامه ریزی های دقیق و مناسبی داشته باشند. طبیعتاً مردم هم در کنار دولت با عزم ملی خود برای پیشبرد اهداف سه گانه ای که رهبر انقلاب تبیین فرمودند، باید همکاری و همیاری نمایند.