نجفی: هیچ موضوعی نباید بازدارنده حقوق کشورها برای توسعه انرژی اتمی صلح‌آمیز باشد

به گزارش «نسیم»، به نقل از پایگاه اطلاع رسانی نمایندگی ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی، متن سخنان رضا نجفی سفیر و نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که شامگاه پنجشنبه (18 سپتامبر/ 27 شهریور) به عنوان ریاست شاخه وین جنبش غیرمتعهدها (نم) خطاب به شورای حکام در مورد اجرای موافقت نامه پادمان‌های معاهده عدم تکثیر (ان پی تی) و شروط مرتبط با قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه جمهوری اسلامی ایران ایراد شد به این شرح است:

1. شاخه وین نم از یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی برای گزارش اجرای توافق نامه پادمان های "ان پی تی" در جمهوری اسلامی سپاسگزار است؛ همانطور که در سند GOV/2014/43 نیز آمده است

2. نم سپاس خود را از حرفه ای بودن و بی طرفی دبیرخانه آژانس در اجرای فعالیت هایش مرتبط با پادمان های ان پی تی در جمهوری اسلامی تکرار می کند .

3. نم پیش از بیان ملاحظاتی در مورد گزارش مدیرکل مواضع اصولی خود را پیرامون موضوعات ذیل بیان می‌دارد؛

الف) نم بر حقوق بنیادین و لاینفک همه کشورها برای توسعه، تحقیق، تولید و استفاده از انرژی اتمی با اهداف صلح آمیز بدون هیچ تبعیضی و در راستای تعهدات حقوقی آنها تاکید می کند. بنابر این هیچ موضوعی نباید به عنوان محدودکننده یا بازدارنده حقوق کشورها برای توسعه انرژی اتمی صلح آمیز تعبیر و تفسیر شود. انتخاب ها و تصمیم های کشورهای مختلف از جمله جمهوری اسلامی ایران در حوزه استفاده از فناوری صلح آمیز هسته ای و سیاست های چرخه سوخت را باید محترم شمرد .

ب) نم آژانس را به عنوان تنها مرجع معتبر راستی آزمایی تعهدات پادمان های مرتبط کشورهای عضو به شمار می آورد و تاکید دارد نباید فشار یا مداخله ای در روند فعالیت های آژانس صورت پذیرد، به ویژه روند راستی آزمایی که در این صورت کارآیی و توانایی آژانس را در معرض خطر قرار می دهد .

ج) نم بر تفاوت بنیادین بین تعهدات حقوقی کشورها بر اساس توافق های پادمان های مرتبط با هر اقدام داوطلبانه اعتمادساز کشورها تاکید دارد، این اقدامات به معنای لزوم تعهد حقوقی کشورها نیست .

د) نم تشکیل منطقه عاری از سلاح هسته ای را در خاورمیانه گامی مثبت به سوی تحقق هدف خلع سلاح در سطح جهان می داند و بر حمایت خود از تشکیل چنین منطقه ای مطابق با قطعنامه های شورای امنیت و مجمع عمومی تاکید دارد .

ه) نم بر لزوم صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای تاکید دارد، همچنین یادآور می شود هر حمله یا تهدیدی علیه تاسیسات فعالیت صلح آمیز هسته ای در حال ساخت یا فعال، خطری جدی علیه جوامع انسانی و محیط زیست، همچنین نقض جدی قوانین بین المللی است، اصول و اهداف منشور سازمان ملل و قوانین آژانس را زیر سوال می برد. نم بر لزوم دست یافتن به ابزار بازدارنده تهدید یا حملاتی به تاسیسات هسته ای فناوری صلح آمیز بر اساس گفت وگو تاکید می کند .

و) نم همچنین باور دارد همه پادمان ها و مسائل مرتبط با راستی آزمایی از جمله موارد مربوط به ایران باید در قالب قوانین آژانس و چارچوب های حقوقی و فنی بررسی شوند. نم تاکید می کند آژانس به اقدامات خود برای حل موضوع هسته ای ایران در چارچوب شرایط آژانس ادامه دهد .

ز) نم تاکید دارد دیپلماسی و مذاکره از طریق ابزارهای مسالمت آمیز و مذاکرات اساسی بدون هیچ پیش شرطی بین طرف های مذاکره کننده، باید به عنوان ابزاری برای یافتن راه حلی جامع و پایدار باقی بماند .

4. نم تاکید دارد مساله منع گسترش تسلیحاتی باید از طریق ابزارهای دیپلماتیک و سیاسی حل شود و اقدامات و ابتکارات در این زمینه باید در چارچوب قوانین بین المللی، کنوانسیون های مربوطه و منشور سازمان ملل متحد باشد.

5. نم ملاحظه می کند مدیر کل بار دیگر بیان کرده آژانس به راستی آزمایی عدم انحراف مواد هسته ای اعلام شده ایران در تاسیسات هسته ای و اماکن خارج از تاسیسات هسته ای (LOFs) ادامه داده است؛ همان گونه که ایران ذیل توافق پادمان هایش اعلام کرد.

6. نم از تمایز آشکاری که مدیرکل بین تعهدات ایران تحت توافق پادمان ها با سایر خواسته های شورای امنیت سازمان ملل متحد قائل شده، استقبال می کند. جنبش غیرمتعهدها در این زمینه به این موضوع توجه دارد که مدیرکل در گزارش خود بیان کرده ایران به تعدادی از تعهداتش در قبال مقررات مربوطه در قطعنامه شورای امنیت ملی سازمان ملل عمل نمی کند.

نم یادآوری می کند مدیر کل در گزارش قبلی خود اعلام کرده بود ایران تاکید داشت برخی از درخواست های آژانس "فاقد مبنای قانونی است؛ زیرا چنین خواسته هایی در چارچوب موافقتنامه پادمان های ایران قرار ندارد". موضوعی که در سند INFCIRC/810 نیز توسط ایران تشریح شده است .

نم، ایران را به تقویت همکاری هایش با آژانس به منظور ارائه تضمین های معتبر درباره فقدان مواد هسته ای و فعالیت های اعلام نشده اش بر اساس حقوق بین المللی ترغیب می کند .

7. نم دبیرخانه را تشویق می کند همچنان از درج جزییات فنی و گسترده درباره اطلاعات اختصاصی حساس در گزارش دبیر کل خودداری کند .

8 . نم از تداوم همکاری های آژانس و ایران، همان طور که در گزارش جدید دبیر کل تشریح شده است، استقبال می کند و در این زمینه بر نکات ذیل تاکید دارد که:

الف) ایران ذیل موافقتنامه پادمان هایش، 18 تاسیسات هسته ای و 9 مکان خارج از تاسیسات هسته ای (LOF) را به آژانس اعلام کرده و آژانس به راستی آزمایی عدم انحراف هسته ای مواد هسته ای اعلام شده در این تاسیسات و LOFs ادامه می دهد .

ب) فعالیت های تولید مواد هسته ای به ویژه مواد مربوط به غنی سازی همچنان تحت کنترل و نظارت آژانس خواهد بود و تاکنون کارخانه غنی سازی سوخت (FEP) در نطنز و کارخانه آزمایشی غنی سازی سوخت (PFEP) همان طور که اعلام شده فعال بوده اند .

ج) آژانس راستی آزمایی کرده که تاسیسات غنی سازی سوخت فوردو (FFEP) بر اساس آخرین اطلاعات طراحی ارائه شده توسط ایران ساخته می شود هر چند که آژانس بیان می کند که به اطلاعات بیشتری از سوی ایران در رابطه با این تاسیسات نیاز دارد .

د) آژانس به نظارت بر استفاده و ساخت سلول های داغ در تاسیسات هسته ای مربوطه ادامه داده و تاکید می کند ایران فعالیت های بازفراوری را در هیچ یک از تاسیسات اعلام شده اش بر اساس موافقنامه پادمان ما انجام نداده است .

ه) آژانس در تاریخ 11 اوت 2014 (20 مرداد) راستی آزمایی اطلاعات طراحی (DIV) را درراکتور ' IR-40' تاسیسات اراک را انجام داد و مشاهده کرد از زمان گزارش قبلی دبیر کل هیچ یک از قطعات اصلی باقی مانده راکتور نصب نشده اند.

و) ایران در تاریخ 31 اوت 2014 ( 9 شهریور) یک رویکرد پادمانی را در رابطه با راکتور IR-40 منعقد کرد .

ز) بر اساس سند 'چارچوب همکاری'، ایران اطلاعات و توضیحات بیشتری را جهت ارزیابی نیاز یا کاربری بیان شده اش برای توسعه چاشنی های انفجاری (EBW) به آژانس ارائه داده است .

ح) دسترسی کنترل شده آژانس به کارگاه های مونتاژ سانتریفیوژ، کارگاه های تولید روتور سانتریفیوژ و تاسیسات ذخیره سازی ادامه دارد .

ط) ایران اطلاعات مورد نظر مورد توافق را در اختیار آژانس نهاده و برنامه ریزی لازم را درباره بازدید فنی آژانس از مرکز توسعه و تحقیات سانتریفیوژها انجام داده است

. 9. نم می پذیرد که مدیرکل بر موضع خود مبنی بر ضرورت برداشتن گام هایی از سوی ایران برای اجرای کامل توافق نامه پادمان ها و دیگر تعهداتش به منظور جلب اعتماد جهانی به ماهیت صلح آمیز منحصر به فرد برنامه هسته ای ایران تاکید دارد. نم در این زمینه ایران را به ادامه همکاری تمام عیار تشویق می کند.

10. نم همچنین از اجرای سه اقدام از پنج اقدام عملی توسط ایران را پیرو توافق چارچوب همکاری مورخ 20 مه 2014 بین جمهوری اسلامی ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی استقبال می کند، بر اساس این توافق ایران و آژانس موافقت کردند همکاری های خود را افزایش داده و با هدف اطمینان بخشی به ماهیت صرفا صلح آمیز برنامه هسته ای ایران از طریق حل همه مسائل باقیمانده ای که هنوز از نظر آژانس حل نشده است، با یکدیگر گفت و گو کنند.

نم یادآور می شود که بحث و بررسی در مورد دو اقدام عملی دیگر از قبل آغاز شده است و در نشست فنی دیگری ادامه خواهد یافت که ایران و آژانس در مورد آن به توافق رسیده اند. نم ایران را به ادامه همکاری با آژانس برای اجرای بقیه اقدامات عملی ترغیب می کند .

11. نم همچنین از ایران و آژانس می خواهد اقدامات خود را با هدف دست یافتن به توافق جدیدی در زمینه اقدامات عملی ادامه دهند .

12 . نم منتظر گزارش جدید مدیرکل خطاب به نشست شورای حکام در نوامبر 2014در مورد پیشرفت اجرای دو اقدام عملی از پیش توافق شده، همچنین اقدامات عملی است که در آینده احتمالا طرفین در خصوص آنها به توافق می رسند .

13 . نم بر ادامه گفت و گوهای ایران و آژانس را بر اساس حل همه مسائل باقیمانده، گذشته و حال که هنوز از نظر آژانس حل نشده است، تاکید دارد .

14 . جنبش عدم تعهد اشاره دارد که آژانس بین المللی انرژی اتمی در اجرای توافق همکاری ها نگرانی های امنیتی ایران را از جمله با استفاده از دسترسی مدیریت شده و حفاظت از اطلاعات محرمانه، مدنظر خواهد گرفت.

15 . نم همچنین اشاره می کند ایران هنوز اسناد مرتبط با ' مطالعات ادعایی /Alleged Studies' را دریافت نکرده است. در این خصوص، جنبش عدم تعهد کاملا از درخواست های قبلی مدیرکل از کشورهای عضو مبنی بر ارائه اطلاعات مرتبط با مطالعات ادعایی حمایت می کند. همچنین از درخواست مدیر کل برای موافقت این کشورها به منظور ارائه همه اطلاعات مرتبط در این زمینه به ایران، پشتیبانی می کند. جنبش عدم تعهد بار دیگر نگرانی هایش درباره ایجاد موانع در این رابطه را بیان می کند که روند تایید آژانس را به تعویق می اندازد. جنبش یادآوری می کند مدیرکل پیش از این در سند GOV/2009/55 گزارش داد؛

الف) آژانس ابزارهای به رسمیت شناختن مستقل سندی که بنیان مطالعات یکپارچه را شکل می دهد، محدود کرده است .

ب) فشارهای اعمال شده ازسوی برخی کشورهای عضو در دسترسی به اطلاعات ایران انجام مذاکرات مشروح آژانس با ایران درباره این موضوع را سخت تر می کند .

16 . جنبش غیرمتعهدها از راه حل ایران برای ادامه همکاری با آژانس استقبال می کند و همچنان در انتظار اجرای حفاظتی در ایران که در یک رویه عادی انجام می شود، است. در این باره، جنبش عدم تعهد آژانس و ایران را به ادامه مشارکت اساسی، تلاش های مضاعف، بدون تاخیر با هدف ایجاد شفافیت باتوجه به موضوع های مشخص شده در گزارش با نظر به حل سریع این موضوعات طبق برنامه عمل "تفاهم جمهوری اسلامی ایران و آژانس در مدالیته های قطعنامه موضوع های مهم" ( INFCIRC/711 ) و بیانیه مشترک چارچوب همکاری، تشویق می کند .

17 . جنبش غیرمتعهدها از فعالیت های نظارت و تایید آژانس در جمهوری اسلامی ایران مرتبط با برنامه عمل مشترک توافق شده بین جمهوری اسلامی ایران و EU3+3 در ژنو در 24 نوامبر 2013 و یادداشت به روز شده در ضمیمه 3 گزارش درباره اجرای اقدامهای داوطلبانه ایران انجام شده درارتباط با برنامه عمل مشترک، قدردانی می کند .

18 . جنبش غیرمتعهدها موضع اصولی خود را تکرار می کند که دیپلماسی و مذاکره تنها راه برای یک راه حل بلندمدت موضوع هسته ای ایران است. جنبش عدم تعهد تمام کشورهای عضو را به همکاری مثبت در این خصوص تشویق می کند .