محمدی: اساسا اوباما قصد ندارد توافق هستهای را به کنگره ببرد
این کارشناس هستهای در گفتگو با «نسیم»، با اشاره به اظهارات اخیر اوباما در مورد توقف پیشرفت برنامه هستهای ایران، آن را محصول توافق ژنو و توافق موقت وین۶ دانست و افزود: بخشهای حساس برنامه اتمی ما متوقف شده است
متن کامل گفتگوی خبرنگار «نسیم» با مهدی محمدی، کارشناس هستهای درخصوص روند مذاکرات هستهای ایران و 1+5 بدین شرح است:
«نسیم»، آقای اوباما اخیرا گفتهاند که ما باعث شدیم برنامه هستهای ایران متوقف شود؛ اکنون با توجه به اتفاقاتی که در انتخابات مجلس سنای آمریکایی افتاده است اولا این صحبت به چه مقدار واقعی است و آن را چه مقدار در ارتباط با نتایج انتخابات میدانید؟
مهدی محمدی: طبیعی است آن بخشی از اظهارات اوباما در خصوص موضوع توقف برنامه ایران واقعیت دارد و محصول توافق ژنو است؛ در حقیقت این اتفاقات بعد از توافق ژنو و توافق موقت وین 6 در برنامه هستهای ایران و ویژه در صنعت اتمی اتفاق افتاده است و به یک معنا میتوان گفت که بخشهای حساس برنامه اتمی ایران متوقف شده است و این چیزی است که آمریکاییها از ساعتی بعد از توافق ژنو مکرر گفتهاند.
البته وجهی از بزرگنمایی و اغراق نیز در این اظهارات وجود دارد و علت آن نیز این است که از این به بعد در نهایت آقای اوباما باید با کنگرهای کار کند که علی الظاهر مواضع آنها با مواضع دولت وی یکسان نیست، به هر حال آقای اوباما برای همراه کردن بیشتر و برای اجماع کنگره آمریکا برای توافق هستهای مجبور است از واژگان، ادبیات و جملاتی استفاده کند که برای آنها خوشایند باشد.
«نسیم»، برخی از کارشناسان معتقدند با توجه به نتیجه انتخابات در آمریکا اگر اوباما بخواهد واقعا به توافقی با ایران دست پیدا کند نیاز دارد این توافق به نحوی در سطح جهانی بزرگ باشد که به نوعی کنگره را در اقلیت قرار دهد و بتواند به کنگره فشار آورد؛ آیا شما چنین پتانسیلی را در میان موافقان توافق میبینید؟
مهدی محمدی: به دو دلیل من تصور نمیکنم آقای اوباما برای راضی کردن کنگره آمریکا و یا اسرائیل نیاز چندانی به یک توافق بزرگ داشته باشد، دلیل اول این است که اساسا برخلاف آن چیزی که خیلیها در داخل ایران تصور میکنند جمهوریخواهان و حتی اسرائیلیها چندان از روند فعلی مذاکرات ناراضی نیستند و مجموعه ادبیاتی که برعلیه دستگاه سیاست خارجی اوباما بیشتر با هدف کاهش امتیازاتی که قرار است به ایران داده شود و همچنین افزایش امتیازاتی که قرار است گرفته شود صورت میگیرد.
دلیل دیگر نیز این است که در شرایطی که مذاکراتی وجود نداشته باشد همین حزب جمهوری خواه و رژیمصهیونیستی گزینهای دیگری ندارد و تنها گزینهای که الان بر روی میز است، مذاکره با ایران است و چه جمهوریخواهان برسر کار باشند، چه دموکراتها در نهایت مجبور خواهند بود با ایران مذاکره و توافق کنند.
اساسا من این موضوع را جدی نمیگیرم که جمهوریخواهان یا اسرائیلیها مخالف روند فعلی مذاکرات هستند؛ چنانچه دیدیم زمانی که چند هفته پیش زمزمههایی مبنی براینکه ممکن است مذاکرات به نتیجه نرسد و دو طرف مجبور شود توافق ژنو را تمدید کنند بلند شد، هم در کنگره و هم در اسرائیل کسانی گفتند ما با تمدید مذاکرات مخالف نیستیم در حالی که چیزی که به طوری عمومی میگویند معمولا خلاف آن است.
نکته بعدی اینکه اساسا اوباما و تیم امنیت ملی آمریکا قصد ندارند توافق را به کنگره ببرند و مقامات دولتی در آمریکا از جمله آقای بنجامین رودز معاون امنیت ملی آمریکا به شکل شفاف گفته است که قصد دارند حداقل به مدت چند سال از ارائه توافقی که با ایران خواهند کرد به کنگره جلوگیری کنند و صرفا با اختیارات رئیس جمهور توافق را جلو ببرند که البته رئیسجمهور در آمریکا نیز از چنین اختیاراتی برخوردار است.
در مجموع من گمان میکنم که اساسا سنا در موقعیتی نخواهد بود که بخواهد این فعالیت را خراب کند و توافق نیازی به تصویب سنا ندارد و این رفتار تنها برای بزرگنمایی است.
«نسیم»، برخی از کارشناسان عنوان میکنند با توجه به سیستم موجود در ایالات متحده، دولت اوباما بیشتر از 120 روز نخواهد توانست جلوی انتقال توافق به کنگره را بگیرد و آنها میتوانند به شکل قانونی دولت را مجبور کنند توافق را وارد کنگره کنند.
مهدی محمدی: همانگونه که رئیسجمهور در آمریکا میتواند به مدت 6 ماه قانونی را به اجرا بگذارد قادر است به مدت 6 ماه نیز جلوی آن را بگیرد، همچنان که تحریمهای وضع شده برعلیه ایران به مدت 30 سال است که هر سال توسط رئیسجمهور آمریکا تمدید میشود و رئیس جمهور آمریکا نیازی به مجوز کنگره ندارد.
البته اگر رئیس جمهور آمریکا بخواهد تحریمهای مصوب کنگره تعلیق کند تنها قادر است آن بخشی از تحریمهای را که در پایان آن نوشته شده است رئیس جمهور میتواند آنها را تعلیق کند، تعلیق نماید که البته فقط بخش کوچکی از تحریمها باقی میماند که چندان اهمیتی ندارد اما آن چیزی که مهم است این است که به هر حال اگر لغو تحریمها توسط کنگره مصوب نشوند واقعا لغو نشدهاند و این موضوعی است که باید اکنون به آن توجه کرد؛ با این وجود این موضوع در مورد اکنون نیست و مربوط به سالهای آینده است و طی سالهای آینده باید دید در وضعیتی که ایجاد میشود چه تصمیمی گرفته میشود.
«نسیم»، باتوجه به نکاتی که گفتید مع الوصف پیشبینی شما از مذاکراتی که در حال نزدیک شدن به زمان پایانی است چیست و آیا این مذاکرات به توافق نهایی منجر میشود؟ یا آیا تمدید صورت میگیرد؟
مهدی محمدی: من تصور میکنم ما در حال حرکت به سمت توافق هستیم، اما اینکه توافق دقیقا در زمان باقیمانده صورت میگیرد یا نه موضوعی نیست که اکنون بتوان در مورد آن صحبت کرد با این وجود بعید است هیچکدام از دو طرف به دنبال تمدید مذاکرات ژنو باشند و مذاکرهای نیز در این خصوص نشده است.
به نظر بنده برخلاف تصوری که ایران وجود دارد حتی روی کار آمدن حزب جمهوریخواه در آمریکا میتواند موضوع رسیدن به توافق را تسریع نیز ببخشد و دلیل آن نیز این است که مجلس سنا تا ژانویه تشکیل جلسه نخواهد شد و از الان تا ژانویه اوباما فرصت دارد تا به توافق دست یابد.
«نسیم»، درباره توافقات احتمالی شایعاتی زیادی مطرح شده و برخی از رسانهها موضوعاتی مانند توافق بر سر 6000 سانتریفیوژ یا انتقال مواد غنی شده از ایران به روسیه را مطرح کردهاند؛ به نظر شما به چه مقدار این شایعات واقعیت دارد؟
مهدی محمدی: حدس من این که تمام این موضوعات واقعیت دارد؛ به این معنا که تمام این موضوعات، موضوعاتی است که در مورد آنها مذاکرات در حال انجام است اما آن چیزی که واقعیت ندارد که هم طرف ایرانی و هم طرف آمریکایی آن را تکذیب کردند این است که کسی ادعا کند توافقی صورت گرفته است؛ بله توافقی حاصل نشده است و هنوز در مورد توافق جمعبندی نهایی که توافق نهایی که هر دو طرف آن را قبول کنند صورت نگرفته است اما اینکه این موضوعات روی میز است، مطرح است و در مورد آن مذاکره انجام میشود و دو طرف دیدگاههای خود در این رابطه را به شدت به یکدیگر نزدیک کردهاند که البته بعید نیست بیش از این نیز باشد و منجر به کوتاه آمدن از مواضع خود شود حتما واقعیت دارد که میتوان شاهد آن بود.