مشروح نشست "توافق خوب، توافق بد" در غرفه «نسیم»

به گزارش خبرنگار «نسیم»، نشست بررسی توافق هسته‌ای ایران با ۱+۵ با عنوان "توافق خوب، توافق بد" با همکاری خبرگزاری‌های "فارس"، "دانشجو" و روزنامه "جوان" و با حضور پرویز امینی ، کارشناس مسائل سیاسی؛ مهدی محمدی، کارشناس مسائل هسته‌ای و سیروس ناصری، عضو تیم مذاکره کننده هسته‌ای در دوران اصلاحات در غرفه خبرگزاری «نسیم» در نمایشگاه مطبوعات برگزار شد که مشروح ‌آن به این شرح است:

پرویز امینی: مسأله هسته‌ای به تمام حیثیت دولت گره خورده است

پرویز امینی، کارشناس مسائل سیاسی با اشاره اهداف اجتماعی دولت در موضوع توافق هسته ای اظهار داشت: شرایط اجتماعی فعلی مزیتی برای انجام کاری است که دولت می‌خواهد و در این راستا فضای اجتماعی را به حالت توافق یا عدم توافق تبدیل کرده است.

وی افزود: دلیل این فضای اجتماعی را می‌توان به عدم توافق‌هایی که در گذشته اتفاق افتاده مربوط دانست و همچنین مرتبط کردن مشکلات اقتصادی به تحریم‌ها شرایط را به حالتی تبدیل کرده که جامعه آماده پذیرفتن یک توافق است و در خصوص محتوای این توافق سئوال نمی‌کند.

امینی همچنین تاکید کرد: اجتماع باور کرده مشکلات اقتصادی دو سه سال گذشته با توافق و برداشتن تحریم‌ها از بین می‌رود.

این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به دلیل دیگری بر اصرار دولت برای حصول توافق گفت: نکته سوم فضایی است که توسط دولت ایجاد شده، دولت برای جلو بردن اهداف خود نیاز به همراهی اجتماعی داردغ چرا که انتخابات ریاست جمهوری پیروزی گفتمانی نداشت و به همین دلیل دولت را با بدنه اجتماعی شکننده‌ای رو به رو کرده است که در مسئله سبد کالا نمود پیدا کرد.

وی افزود: موضوع سبد کالا شکاف عمیق بین دولت و بدنه اجتماعی را نشان داد و زمان ثبت نام برای یارانه‌ها نیز با ثبت نام 96 درصد مردم برای گرفتن یارانه‌ها این شکاف عمیق‌تر شد؛ این موضوع در حالی بود که بخشی زیادی از طرفداران دولت از تمکن مالی برخوردار بودند.

امینی با تاکید بر اینکه دولت به دنبال این است که مسأله هسته‌ای را از موضوع "توافق خوب توافق بد" به "توافق یا عدم توافق" تبدیل کند گفت: چالش‌هایی مانند انتخاب وزیر علوم نیز از راهکارهای دولت برای فرسایش جبهه مقابل خود است.

وی همچنین در ادامه افزود: مسأله دیگر این است که دولت در نبردهای اجتماعی فضای دو قطبی را ایجاد کرده و با باز تعریف خود در قطب بزرگ‌تر مسئله هسته‌ای را به عنوان چالش اجتماعی معرفی کند و از چالش کارکرد دولت خارج شود. به این وسیله دولت مسئله توافق خوب هسته‌ای را در حاشیه افکار عمومی، رسانه‌ها، جریان دانشجویی و حتی مجلس قرار داده و به موضوع توافق یا عدم توافق محدود کرده است.

امینی با بیان اینکه برای دولت اصل اساسی انجام توافق است اظهار داشت: دولت به قول معروف تمام تخم مرغ‌های خود را در یک سبک سرمایه‌گذاری کرده و همانگونه که در توافق ژنو شاهد بودیم مسأله اساسی برای دولت صرفاً انجام توافق است.

این کارشناس مسائل سیاسی تاکید کرد: دولت معتقد است که در صورت شکست مذاکرات، اتفاقی که در دوران قبلی مذاکرات هسته‌ای افتاد آنها را خانه‌نشین خواهد کرد.

مهدی محمدی: اگر مذاکره‌کنندگان به اصول مورد تاکید روحانی پایبند باشند توافق خوب، شدنی است

محمدی در این نشست با بیان اینکه ما در شرایطی هستیم که می‌توانیم بده بستان مناسب با غرب انجام دهیم اظهار داشت: در آمریکا چه جمهوری‌خواهان و یا دموکرات‌ها هیچکدام قادر به افزایش معنادار فشارخود به ایران در شرایط حاضر نیستند.

وی افزود: تاریخ هسته‌ای موقعیتی را برای طرف غربی ایجاد کرده که متوجه شده مجبور است خطوط قرمز خود را نسبت به ایران تصحیح کند، در شرایطی که حتی زمانی داشتن یک سانتریفیوژ برای آمریکایی‌ها خط قرمز بود اکنون نه تنها آنها بلکه اسرائیلی‌ها نیز مجبور به پذیرش حق هسته‌ای ایران شده‌اند و دیگر این موضوعات خطوط قرمز آنها نیست.

این کارشناس مسائل هسته ای با بیان اینکه من معتقدم مبنایی که توافق بر آن مبتنی شده است به زحمت می‌تواند یک توافق خوب را منجر شود گفت: مبنای توافقی که در حال شکل‌گیری است توافق ژنو است و اکنون ما بر اساس آن توافق در حال مذاکره هستیم و من می‌گویم بر اساس توافق ژنو امکان رسیدن به یک توافق خوب وجود ندارد.

محمدی با اشاره به معایب توافق هسته ای خاطر نشان کرد: از معایب توافق ژنو این است که اولاً ایران را به عنوان یک استثنا معرفی می‌کند و می‌گوید تا اطلاع ثانوی شما استثنا هستید و بر اساس اخباری که به دست آمده زمان خروج از این استثنا را بین 20 تا 30 سال مطالبه کرده است و می‌گوید بعد از این زمان شاید ما ایران را قبول کنیم؛ این در حالی است که حق ما داشتن برنامه غنی‌سازی به میزان مورد نیاز بر اساس NPT و زیر نظر آژانس است.

وی شرط اساسی برای ایجاد یک توافق خوب را کنار گذاشتن توافق ژنو توسط تیم مذاکره کننده دانست و گفت: رسیدن به توافق در شرایطی ممکن است که در مذاکرات تعهد واقعی به خطوط قرمز تصویب شده وجود داشته باشد و اگر تیم مذاکره کننده ابعاد قدرت ایران را متوجه باشد شرایط رسیدن به یک توافق خوب وجود دارد.

این کارشناس مسائل هسته ای در ادامه با بیان اینکه رسیدن به توافق در شرایطی ممکن است که زیرساخت توانایی هسته‌ای صنعتی ایران را تأمین کند اظهار داشت: این زیرساخت در طول یک دهه گذشته با هزینه قابل توجهی ساخته شده و با توجه به اینکه ایران در مجموع سوخت‌های فسیلی نفت و گاز رتبه اول را در جهان دارد می‌تواند ایران را در جهان به رتبه برتر برساند.

محمدی افزود: ما تا سال 2021 که قرارداد سوخت نیروگاه بوشهر با روس‌ها به پایان می‌رسد نیاز به 190 هزار سو سوخت خواهیم داشت و دلیل فشار آمریکایی‌ها نیز گرفتن همین زیرساخت‌ها است و در نتیجه هر توافقی که این زیرساخت‌ها را تأمین نکند توافق خوبی نخواهد بود.

وی به برداشته شدن تحریم‌های غرب بصورت یکجا تاکید کرد و گفت: لازم است در هر توافقی تحریم‌های شورای امنیت، اتحادیه اروپا، کنگره آمریکا و تحریم‌های وضع شده توسط رئیس جمهور آمریکا به صورت یکجا برداشته شود.

محمدی در ادامه به فضاسازی که مبنی بر عدم توانایی رئیس جمهور آمریکا برای تعلیق تحریم‌های وضع شده توسط کنگره در کشور ایجاد شده اشاره کرد و گفت: اوباما این توانایی این امر را دارد اما به نظر می‌رسد بر اساس شنیده‌ها رئیس جمهور آمریکا به دنبال چنین کاری نیست.

این کارشناس مسائل بین الملل افزود: موضوع دیگر این است که اوباما تنها به دنبال تعلیق دو تحریم از 17 تحریم وضع توسط دولت آمریکا است که طبیعتاً این موضوع نیازهای ایران را تأمین نمی‌کند.

وی همچنین به گرفتن ضمانت اجرای توافق از آمریکایی ها اشاره کرد و اظهار داشت: موضوع دیگر بحث گرفتن ضمانت از طرف غربی است؛ این اطمینان وجود ندارد که در صورت برداشته شدن تحریم‌ها به بهانه دیگری تحت عناوینی مانند حقوق بشر یا حمایت از تروریسم ایران دوباره تحریم نشود.

محمدی گفت: سئوال دیگر این است که چه تعهدی وجود دارد که تحریم‌ها از روی کاغذ برداشته شده اما در واقعیت اعمال نشود؟ در توافق خوب باید علاوه بر برداشته شدن حقوقی تحریم‌ها، تحریم‌های حقیقی نیز برداشته شود. در شرایطی که این اطمینان وجود ندارد که دولت بعدی آمریکا تحریم دیگری را بر علیه ما وضع نکند اما این در حالی است که در ایران رهبری معظم انقلاب وجود دارد و امکان تضمین توافقات وجود دارد.

وی دلیل توافق ساده‌انگارانه دولت را به موضوعات اجتماعی و نه کارکردهای هسته‌ای مربوط دانست و تاکید کرد: ما می‌گوییم اگر شما به دنبال توافق نیز هستید حداقل توافقی را انجام دهید که حداقل تحریم‌ها برداشته شود.

این کارشناس هسته ای با اشاره به یکی دیگر از ویژگی های یک توافق خوب گفت: ویژگی سوم توافق خوب این است که سرمایه مقاومت برای موضوعات دیگر باشد؛ در واقع نرمش ایران در موضوع هسته‌ای برای ایجاد شدن سرمایه‌ای برای توافقات دیگر است نه اینکه طرف مقابل بتواند بر این اساس بر موضوعات نظامی تسلیحاتی و حوزه‌های قدرت ملی ورود کند.

محمدی با بیان اینکه اگر دولت قدر سرمایه‌ای که در یک دهه گذشته ایجاده شده است را بداند و همچنین به وزن خود در منطقه و سرمایه اجتماعی مردم باور داشته باشد گفت: دولت در این صورت است که قادر به انجام توافق خوب است اما این در صورتی است که اگر آمریکایی‌ها مشاهده کنند که دولت فقط به دنبال توافق است به دادن حداقل امتیازها اکتفا می‌کند.

این کارشناس مسائل هسته ای با اشاره به افشای برنامه هسته ای ایران توسط منافقین گفت: زمانی که در سال 2001 به اصطلاح برنامه هسته‌ای ایران توسط منافقین افشا شد ما تنها یک تأسیسات اندک در نطنز، اراک و بوشهر داشتیم و این در حالی بود که ما بر اساس تعهد خود طبق قانون، شش ماه پیش از ورود مواد هسته‌ای به تأسیسات آن را به آژانس خبر داده بودیم.

وی افزود: در سال 2000 در حالی به آژانس در مورد تأسیسات اصفهان اطلاع رسانی کردیم، تنها یک زمین خالی در آنجا وجود داشت و هیچ پنهان‌کاری در این خصوص صورت نگرفته است.

محمدی همچنین گفت: موضوع پنهان کاری بار اول توسط احمد شیرزاد، نماینده مجلس ششم مطرح شد که از هیچ مبنای حقوقی برخوردار نبود.

وی هدف نهایی ما در مذاکرات را انجام غنی سازی بدون مزاحمت تحریم‌ها دانست و گفت: احساس من این است که آمریکایی‌ها می‌خواهند توافق کنند اما اینکه بعد از توافق ما به چه میزان غنی‌سازی دسترسی داشته باشیم موضوع مهمی است؛ و آن به مانند این است که ما شش هزار سو غنی‌سازی داشته باشیم یا به میزان مورد نیازمان.

ناصری: ساده انگاری است فکر کنیم آمریکا تحریم‌ها را برمی‌دارد؛ باید به زور بگیریم

سیروس ناصری، عضو تیم مذاکره کننده هسته ای در دوران اصلاحات با اشاره به پیشرفت صورت گرفته در صنعت هسته‌ای کشور اظهار داشت: آن چیزی که مشخص است این است که در اثر 10سال مقاومت گروه‌های مختلف و مخصوصاً جهش بزرگ در دوران آقای آقازاده در سازمان انرژی اتمی، دستاورد بزرگی برای کشور ایجاد شد و ما اکنون غنی سازی را یاد گرفته‌ایم و موضوعات دیگر در حاشیه آن از موضوعات جانبی محسوب می‌شود.

وی با بیان اینکه فضایی در موضوع هسته‌ای ایجاد شده است که به نظر می‌رسد برخی بر روی شاخه نشسته و در حال بریدن ریشه خود هستند گفت: این موضوع چه در دوران مسئولیت ما و چه امروز قابل مشاهده است.

ناصری افزود: در شرایطی که در اصفهان هنوز طراحی جزئیات صورت نگرفته بود و نطنز نیز فقط یک تونل بود موج سنگینی بر علیه کشور ایجاد شد و ما بعد از آن به سمت آرام کردن فضا و قبولاندن پیشرفت هسته‌ای ایران به طرف مقابل رفتیم و این به آنجا رسید که در زمان آقای لاریجانی نسبتاً همه شرایط مهیا بود و فقط بحث غنی‌سازی انجام نشده بود که آن نیز انجام شد.

وی به پیشنهادات خاویر سولانا در دوران مدیریت علی لاریجانی بر تیم هسته ای اشاره کرد و گفت: در زمان آقای دکتر لاریجانی نظراتی از طرف سولانا صورت گرفت که مطرح شد که خیلی به آن توجهی نشد و به همین نحو در دوران آقای دکتر جلیلی نیز فضا برای ایجاد تفاهم حتی با فرستادن مواد غنی شده به خارج در حال شکل‌گیری بود که آن نیز ممکن نشد.

عضو اسبق تیم مذاکره کننده هسته ای کشورمان با بیان اینکه چیزی که اکنون در حال اتفاق است عقب نشینی اساسی توسط آمریکایی‌ها است اظهار داشت: آنها پذیرفته‌اند که ایران می‌تواند غنی سازی کند و موضوع اساسی نیز همین دستاورد است و موضوعات دیگر در حاشیه قرار می‌گیرد.

وی افزود: آن چیزی که برای ما معنای استراتژیک دارد این است که ما اکنون غنی‌سازی را انجام می‌دهیم و این به معنای برد در بازی است.

ناصری همچنین تاکید کرد: آن چیزی که مشخص است این است که ما باید به زور از طرف مقابل توافق را بگیریم و این آن چیزی است آقای روحانی و دکتر ظریف توانایی آن را دارند.