سیستان و بلوچستان از ۷۰ درصد بیسوادی تا تبدیل شدن به یک مرکز برتر دانشگاهی

«نسیم» سیستان و بلوچستان- جواد قنبری: آمارهای موجود براساس سرشماری‌ها حاکی از کاهش بی‌سوادی و رشد سواد در کشور طی سه دهه گذشته است. از سوی دیگر تلاش‌های نظام جمهوری اسلامی در رشد و توسعه سوادآموزی با ستایش نهادهای بین‌المللی رو به رو شده؛ اما اکنون با توجه به سرعت پیشرفت تکنولوژی و دانش تقاضا برای نیروی انسانی تحصیل کرده و متخصص بیش از پیش احساس می‌شود و با سرعت زیادی در حال افزایش است. بنابراین رساندن نرخ بی‌سوادی به کمترین میزان ممکن و تربیت نیروهای تحصیل‌کرده از مهمترین راهکارهای تسریع کننده در مسیر رشد و تعالی کشور و پاسخگویی به اقتصاد نوین توسعه خواهد بود.

این در حالی است که سیستان و بلوچستان به دلیل محرومیت تاریخی خود در ابتدای انقلاب با آمار بسیار بالای بی‌سوادی رو به رو بود. چنانچه در کنار محرومیت‌های اقتصادی و اجتماعی، بی‌سوادی بیش از 70 درصدی مردم بر عمق محرومیت‌های این استان افزوده بود. پس از گذشت سه دهه از آن زمان، گرچه سیستان و بلوچستان همچنان با برخی محرومیت‌ها دسته و پنجه نرم می‌کند؛ ولی به نسبت جمعیت، یکی از مراکز برتر دانشگاهی کشور محسوب می‌شود؛ به نحوی که تنها در یک نمونه دانشگاه سیستان و بلوچستان که به عنوان دانشگاه مادر در این استان شناخته می‌شود؛ با دارا بودن بیش از ۲۱ هزار دانشجو دومین دانشگاه پرجمعیت کشور است.

معاون نهضت سوادآموزی آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان در گفتگو با «نسیم» درباره میزان باسوادی قبل و بعد از انقلاب در این منطقه اظهار داشت: هم‌‌اکنون نرخ باسوادی در استان در گروه سنی 10 تا 49 سال، به عنوان گروه هدف سوادآموزی از ۲۹ درصد ابتدای انقلاب به بیش از 80 درصد رسیده است.

وی تأکید کرد: گرچه برای بیشتر شدن این آمار باید فعالیت‌های آموزشی بیشتری انجام شود؛ ولی طی سه دهه اخیر در حوزه آموزش و پرورش خدمات بی‌نظیری حتی در مناطق دور افتاده و محروم سیستان و بلوچستان صورت گرفته است.

علیرضا رضوانی، رئیس دانشگاه سیستان و بلوچستان نیز در گفتگو با «نسیم» اظهار داشت: قبل از انقلاب بسیاری از مناطق استان حتی فاقد مدرسه بودند و تعداد دانشجویان بومی استان کم بود. حتی در دبیرستان‌ها ما به ندرت دانش‌آموز دختر بلوچ داشتیم؛ اما خوشبختانه امروز در بسیاری نقاط استان مرکز آموزش عالی داریم و دختران بلوچ ما در بحث تحصیلات تکمیلی نیز حضور چشمگیری دارند.

وی افزود: هر جایی که علم و آموزش وارد شده؛ محرومیت از آنجا رخت بربسته است. به همین منظور جهت برقراری عدالت تحصیلی و اجتماعی در بحث کنکور سراسری در کشور وزارت علوم در استان سیستان و بلوچستان دبیرستان‌هایی را در دانشگاه‌ها تأسیس کرد که آخرین امکانات آموزشی را در اختیار فرزندان این مرز و بوم قرار می‌دهند. خوشبختانه سیستان و بلوچستان جزو معدود استان‌هایی است که نسبت دانشجو به جمعیت خوبی دارد و در حال حاضر 100 هزار دانشجو در مجموعه مراکز آموزش عالی اعم از دولتی، غیردولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و علوم پزشکی استان مشغول به تحصیل هستند.

رضوانی خاطرنشان کرد: تأسیس مراکز آموزش عالی در استان به سال 1353 بر می‌گردد. در ابتدا دو مرکز آموزش عالی شامل مرکز آموزش عالی سیستان و بلوچستان و مرکز آموزش عالی تربیت معلم داشتیم که حدود 500 دانشجو در رشته‌های عمران، برق و تربیت معلم در آنها مشغول به تحصیل بودند.

وی در زمینه پیشرفت آموزش عالی در استان افزود: پس از انقلاب با تغییر رویکرد نظام و توجه ویژه به مناطق کمتر توسعه یافته، روز به روز بر تعداد مراکز آموزش عالی استان افزوده شد. در ابتدا یک مرکز آموزش کشاورزی در زابل و بعد هم دانشگاه دریانوردی چابهار و مرکز تربیت معلم ایرانشهر احداث شد. امروز با رشد قابل توجه مراکز آموزش عالی در استان رو به رو هستیم و می‌توان گفت تقریباً در همه شهرستان‌های استان یک مرکز آموزش عالی داریم که از آن جمله می‌توان به دانشگاه زابل، مجتمع آموزش عالی سراوان، دانشگاه ولایت ایرانشهر و دانشگاه دریانوردی چابهار که یک دانشگاه منحصر به فرد در بحث دریانوردی است اشاره کرد. خوشبختانه سال گذشته مجوز راه‌اندازی دانشکده صنعت و معدن شهرستان خاش را گرفتیم که امسال دانشجو می‌پذیرد.

رئیس دانشگاه سیستان و بلوچستان بیان داشت: علاوه بر این می‌توان به رشد چشمگیر دانشگاه‌های علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور و مراکز دانشگاهی علمی و کاربردی اشاره کرد که تنها گوشه‌ای از خدمات چشمگیر نظام در بحث آموزش عالی در استان است. علاوه بر پیشرفت کمی مراکز آموزش عالی و تعداد دانشجویان بعد از انقلاب، باید به پیشرفت‌های کیفی دانشگاه‌ها نیز اشاره کرد. از جمله این پیشرفت‌ها می‌توان به پردیس دانشگاه سیستان و بلوچستان و امکانات ورزشی، فرهنگی، پژوهشی، مراکز رشد، پارک‌های علم و فناوری، سالن‌های اجتماعات و آزمایشگاه‌ها قابل در این دانشگاه اشاره کرد.

با این وجود معاون نهضت سوادآموزی آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان در گفتگو با «نسیم» اظهار داشت: در حال حاضر ۲۰۰ هزار بی‌سواد در گروه سنی 10 تا 49 سال در استان وجود دارد. در این رابطه برنامه شتاب‌بخشی سوادآموزی استان تدوین شده و در شورای آموزش و پرورش استان به تصویب رسیده است. این برنامه چهار ساله تدوین شده قرار است طبق آن ۴۰ هزار نفر از این بی‌سوادان امسال تحت پوشش آموزش قرار گیرند. همچنین امسال 5500 نفر جهت تحکیم سواد و شش هزار نفر که دوره سوادآموزی را با موفقیت گذرانده‌اند تحت آموزش قرار می‌گیرند.

وی تأکید کرد: بیشتر بی‌سوادان استان والدین هستند. در این رابطه طرح آموزش اولیای بیسواد تهیه و به کلیه ادارات آموزش و پرورش و مدارس استان ابلاغ شده تا با کمک مدیران، معلمان، بازنشسته‌ها و اعضای باسواد خانواده به آنها آموزش داده شود. قصد داریم این افراد تا پایان شش ماهه اول سال 94 باسواد شوند.