رئیس بخش مطالعات انقلاب کتابخانه مجلس: روز دانشجو منشأ تحول و حرکت جنبش دانشجویی است

قاسم تبریزی از پژوهشگران و نویسندگان تاریخ معاصر ایران و رئیس بخش تخصصی مطالعات انقلاب اسلامی کتابخانه مجلس در گفتگو با «نسیم» گفت: در دوران 20 ساله حکومت استبدادی رضاشاه هیچگونه جنبش دانشجویی نداشتیم چراکه در این زمان برخی برای تحصیلات دانشگاهی به خارج از کشور رفتند و موقع برگشت تغییر کردند و غرب‌گرا شدند.

رئیس بخش تخصصی مطالعات انقلاب اسلامی کتابخانه مجلس با اشاره به اینکه آغاز دهه 40 تجلی جنبش مذهبی در دانشگاه‌ها است، تصریح کرد: بین سال‌های 1340 تا 1357 با توجه به اینکه آمریکایی‌ها به دنبال تغییر ساختار سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و نظامی ایران بودند و دنبال سلطه کامل بودند. جبهه ملی نیز در برابر آمریکایی‌ها منفعل شد، چراکه تحلیل و نگاه آنها براساس دموکراسی آمریکایی‌ها بود و آن را قبول داشتند.

تبریزی خاطرنشان کرد: بین سال‌های 58 تا 90 جریان دانشجویی در چهار عرصه سیاسی و حفظ نظام، حضور در سازندگی کشور، رشد علمی محیط‌های دانشجویی و آماده شدن برای مدیریت جامعه فعالیت‌های چشمگیری داشتند.

وی با اشاره به واقعه 16 آذر و نامگذاری آن به نام دانشجو عنوان کرد: دانشجویان و مردم در برابر ورود نیکسون، معاون رئیس‌جمهور آمریکا به مخالفت برخاستند که در این تظاهرات سه دانشجوی دانشگاه تهران به شهادت رسیدند و از آن زمان 16 آذر به نام دانشجو ثبت شد. اگرچه در دوران پهلوی امکان بیان این موضوع وجود نداشت اما در محافل مبارزان روز 16 آذر هر سال تظاهراتی صورت می‌گرفت.

تبریزی گفت: شهادت سه دانشجو به نام‌های شریعت رضوی، قندچی و بزرگ‌نیا سبب شد تا 16 آذر 1332، به عنوان نماد استکبارستیزی، مبارزه با استبداد و عدالت‌خواهی دانشجویان در تاریخ ایران ثبت شود.

رئیس بخش تخصصی مطالعات انقلاب اسلامی کتابخانه مجلس با اشاره به هم‌صدایی دانشگاهیان با بدنه جامعه در طول نهضت مردمی بیان کرد: حضور شهید مطهری و دکتر شریعتی و حزب موتلفه به نزدیک شدن جریان دانشجویی و دانشگاه با بدنه جامعه بسیار اثرگذار بود.

وی با تاکید براینکه روز دانشجو منشأ تحول و حرکت است، عنوان کرد: وقتی یک روز به نام یک جریان مشخص می‌شود باید نمادها مشخص شود. روز دانشجو روز مبارزه با سلطه‌گری و حاکمیت آمریکا در ایران بوده است از همین رو برای استقلال، اقتدار ملی، حاکمیت و امنیت ملی و وحدت مبارزه ضد استکبار باید همیشه به عنوان نماد نگهداریم.

تبریزی خاطرنشان کرد: دانشجویان باید در رشته‌های علوم انسانی به استقلال فرهنگی برسند سیاست ما باید منطبق بر دیانت باشد و به نظریه‌پردازی برسد.

وی گفت: در دانشگاه در گذشته به دلیل نوع سیستم حکومتی، دانشگاه منهای دین بود اما امروز الگوهای دانشجویان ما امثال چمران و متوسلیان هستند که با داشتن مراتب بالای علمی در عرصه خدمت به جامعه کار کردند و آثار زیادی در عرصه فرهنگ و سیاست داشتند در واقع حوزه و دانشگاه دو بال پرواز جمهوری اسلامی هستند.